Hebrecht oud en nieuw


Je komt soms een oude foto tegen, die je niet direct thuis kunt brengen. Toch is alles wat op deze foto staat qua gebouwen nog aanwezig. De foto is namelijk zo’n honderd jaar geleden genomen in het Hebrecht bij Vlagtwedde. Onderstaand twee foto’s van de huidige situatie.
En de boerderij aan de voorkant.

Zomernummer Terra Westerwolda verschenen

Binnenkort ontvangen de leden van de Historische Vereniging Westerwolde het zomernummer van Terra Westerwolda. Het blad is in de loop van juli ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio en bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

Plaggenhut op het Weenderveld
Marten Fokkens, onze webmaster, plaatst met enige regelmaat oude foto’s op de website van de HVW. Onlangs was dat een zwart-witfoto van een plaggenhut. ‘Weenderveld – Weenderwieke’ was de enige informatie die erbij stond. Een oproep had resultaat. Dankzij onze leden Gré Fennema en Berend Potse kwam Hans ter Heijden op het spoor van Tetje (90) en Joke (88) Swarts uit Vlagtwedde. Met hen bezocht hij de plek waar de hut stond. Hun grootouders woonden er, maar zelf werden ze ook in zo’n hut geboren.

Willem Heero Dinkla
De plaggenhut droeg de naam ‘Arbeid adelt’. Het had ook de naam kunnen zijn van de statige boerderij van het geslacht Dinkla in Bellingwolde. Tjarko van Dijk interviewde Willem Heero Dinkla over het ‘werken met de krachten van de natuur’. Over arbeiderswoningen in de gemeente Vlagtwedde schreef Joop Tilbusscher een rijk geïllustreerd artikel. Ook is er aandacht voor een bijzondere oorlogsfoto en het helaas afgebroken Hotel de Poort in Ter Apel.

Vaste rubrieken
In de rubriek ‘Literatuurgeschiedenis’ een artikel over Ammo Henderikus Smith, de in Onstwedde geboren schrijver van ‘Roege Wilt’. Hij publiceerde onder de schuilnaam Gerrit Witse ook gedichten in de bundel ‘Schoulappers’. Jan Huizing beschrijft in ‘Uitgelicht’ een wel heel bijzonder relatiegeschenk en dook ook weer de Groninger Archieven in voor zijn rubriek ‘Uit de geschiedenis van Westerwolde’. Maar er is meer. Leest u maar!
____________________________

Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 20,00 per jaar (m.i.v. 1 januari 2018 € 25,00). Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.
Het blad is voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio. Het verschijnt drie keer per jaar. Het volgende (winter)nummer komt in november 2017 uit.
Reacties
Voor reacties of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: taalschuur@hetnet.nl

Waar woonde de familie Bouman in Vriescheloo?

Oproep van Maxine Roberta Hilbrandie-Meijer

Eppo Bouman

Na de verkoop van de gepachte herenboerderij aan de Bovenstreek 4 te Meeden in 1883 vertrekken mijn voorouders Eppo Bouman (1828-1902) en Harmke Pott (1835-1924) met hun negen kinderen naar Vriescheloo.

De kinderen, geboren tussen 1859 en 1975, zijn: Rissina, Wiardus, Henrijcus, Mello, Rigte, Willem, Dina, Geertruida en Geertje. Ze staan allen vermeld in het Bevolkingsregister van Vriescheloo. Helaas is er geen adres vermeld. Navraag bij de gemeente Wedde heeft niets opgeleverd. Eppo Bouman staat vermeld als landbouwer. In het boerderijenboek van Vriescheloo van Jan Huizing ontbreekt echter de familie.


In januari 1887 breekt er een vernietigende brand uit in de boerderij van E. Bouman, volgens een krantenbericht.

Harmina Eppina Bouman (dochter van Rissina Bouman)

In mei 1888 vertrekt de familie naar Groningen na de geboorte van mijn oma Harmina Eppina Bouman (geboren op 19 maart, gehaald door dokter Marcus Marinus Duintjer; het vroor dat het kraakte). Haar moeder, de oudste dochter, Rissina was ongetrouwd.

Villa dokter Duitntjer

Rissina Bouman (dochter van Eppo Bouman)

 

Mijn vraag is of er mensen in of uit Vriescheloo zijn die nog informatie kunnen verschaffen over het adres van Eppo Bouman en Harmke Pott in die periode en wat de familie deed voor de kost. Henricus, Wiardus en Rigte staan als militairen in ons fotoalbum. Bijna alle familieleden kwamen later in de horeca terecht.

Reacties graag naar Maxine Roberta Hilbrandie-Meijer, kleindochter van Harmina Eppina Bouman: maxinerobertameijer@gmail.com.

Jaarverslag 2016

Geachte leden van de vereniging,

Via onderstaande link kunt u een nieuwe versie van het jaarverslag over 2016 lezen. Hoewel in eerste lezing vastgesteld in de ALV van 25 maart jl. te Onstwedde, heeft het bestuur besloten om toch een nieuwe, uitgebreidere en meer complete versie samen te stellen. Het jaarverslag fungeert immers ook als een soort doorlopende “kroniek” van de vereniging en er viel nog meer te vertellen, met name over ons tijdschrift Terra Westerwolda. Het bestuur vindt dat we deze nieuwe versie van het jaarverslag wel door de leden goed moeten laten keuren. Leden die op- of aanmerkingen hebben op het jaarverslag kunnen dit laten weten via een e-mail aan info@verenigingwesterwolde.nl.

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,

I. Middelkamp-Maarsingh

Link naar het jaarverslag: HVW Jaarverslag 2016

Uitnodiging ledenbijeenkomst

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 17 juni a.s. in Het Trefpunt (Dorpsstraat 119) te Vriescheloo. De vergadering begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt de volgende agenda voor:

1. Opening, door de voorzitter.
2. Vaststelling van de agenda.
3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris.
4. Lezing van dr. H. Veldman over 500 jaar Reformatie en de ontwikkelingen in Groningerland. Naar aanleiding van het vijfde eeuwfeest van de Reformatie zal oud-geschiedenisdocent en kerkhistoricus Veldman een voordracht houden over de betekenis van de Reformatie en de uitwerking daarvan in (Oost-) Groningen.
5. Pauze.
6. Naar aanleiding van het 300-jarig bestaan van het kerkgebouw te Vriescheloo houden drs. J.G. Abbes en dhr. J.S.A. Huizing twee kleine voordrachten over de geschiedenis van de kerk en de protestantse gemeente van Vriescheloo. Huizing zal ingaan op de lokale geschiedenis en het kerkgebouw, terwijl Abbes het ontstaan van de kerk in haar historische context zal plaatsen.
7. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 17 juni a.s. te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,
namens het bestuur,

I. Middelkamp-Maarsingh, secretaris.

Lezing door Paul Brood en Erwin Karel over: Kolonisatie rond de Semslinie 1650-2000.

Lezing door Paul Brood en Erwin Karel over: Kolonisatie rond de Semslinie 1650-2000. Op woensdag 19 april vanaf 20.00 uur.

De vijfde avond in de serie over de Grenzen van Groningen gaat over de grens met Drenthe. Paul Brood en Erwin Karel vertellen over deze oudste lijnrechte grens.

De Semslinie is de grensscheiding tussen Groningen en Drenthe. Deze werd in een vrijwel rechte lijn begin 17e eeuw door Johan Sems dwars door het veengebied getrokken. De kolonisatie van dit veengebied begon niet lang daarna, maar kende zijn hoogtepunt vanaf het moment (1765) dat het Stadskanaal werd gegraven. Deze binnenlandse kolonisatie, vooral gedurende de industrialisatie van Nederland, is bijzonder vanwege zijn snelheid, omvang en gevarieerdheid. In de lezing zullen een aantal bijzondere momenten uit de geschiedenis van dit grensoverschrijdend kolonisatieproces in woord en beeld worden toegelicht.

Paul Brood is senior medewerker Onderzoek en Presentatie van het Nationaal Archief. Hij is de eindredacteur van het boek 400 Jaar Semslinie.
Erwin H. Karel is senior docent-onderzoeker bij de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is mede-auteur van voornoemd boek.
Over het boek: Egbert Brink, Erwin Karel, Frans Westra, Harm van der Veen, Jan Blokker, Martin Hillenga, Paul Brood, Sake Elzinga, 400 jaar Semslinie. De oudste rechte grens ter wereld (Zwolle: WBooks 2015).

Datum: woensdag 19 april 2017
Plaats: Groninger Archieven, Cascadeplein 4 te Groningen
Aanvang: 20.00 uur (gebouw open om 19.30 uur)
Toegang: deze avond wordt georganiseerd in samenwerking met NGV afdeling Groningen en Vereniging Stad & Lande en is gratis toegankelijk voor belangstellenden.

Gehackt

Onze website was weer eens gehackt, daardoor moest de provider een oude versie van de website terugzetten. Dat mensen hier lol aan hebben is onbegrijpelijk. Aan de webmaster de schone taak om de verloren gegane berichten weer op te duikelen. We doen ons best om alles weer zoveel mogelijk te herstellen. Als u wat mist dan weet u nu hoe dat komt.

Levering boek “Vervlogen Tijden, een fotografische geschiedenis van Ter Apel, Ter Apelkanaal, Barnflair en Munnekemoer” voor HVW leden.

Volgens verwachting is de belangstelling groot. In de voorintekening zijn al enkele honderden exemplaren gereserveerd. Het boek zal verschijnen op zaterdag 29 april.
Voor HVW-leden worden exemplaren apart gehouden die alléén door voorintekening gereserveerd kunnen worden. De prijs bij voorintekening bedraagt 19,95 euro. De HVW-leden krijgen er dan gratis een exemplaar van de DVD Troapel 1964 bij (normale prijs 10 euro). De voorintekening eindigt op 15 april. Daarna gaat de prijs van het boek omhoog naar 24,95 euro.
Voor-intekenen kan op 2 manieren: via een mailtje naar rfewolf@gmail.com of een briefje naar R.F.E.Wolf, Paalslagen 3, 9468HL Annen. De verzendkosten (incl. stevige verpakking en track & trace) bedragen 5 euro. Bij meerdere boeken tegelijk (max 5 stuks) zijn de verzendkosten € 6,95 voor het hele pakket. Vermeld wel even dat u lid bent van de HVW.

Let Op ! De datum van de boekpresentatie is verschoven naar 7 mei in het Boschhuis in Ter Apel. 

Westerwolds Lied uit de tijd van de werkverschaffing

Harrie Ruben uit Woldendorp zond ons dit lied dat hij vond ik een schrift van zijn moeder.

’t Westerwoldsche lied

Ver van huis van vrouw en kind’ren
Op het Westerwoldsche grond
Moet de werkman zwoegen slaven
Daar zingt hij zijn werkmanslied

Onder ’t knot van dominee Buiskool
En de vloek van Berenbroek
En de hele kapitale bende
Heeft hij daar een gruwelijk lot

Aan de rand van zand en heide
In de heetste zonneschijn
In een vlaag van wind en regen
Krimpt hij daar zo in van pijn

Dan krijgt hij z’n laatste maaltijd
Worst en bonen altijd weer
Knorrend gierend als het varken
Ligt hij daar in ’t hok terneer

’s Avonds om een uur of negen
Dan legt hij zijn lichaam neer
’s Morgens bij het vroeg ontwaken
Doen hem al zijn leden zeer

Want hij wentelde en zuchtte steeds
Denkt aan vrouw en zijn gezin
Die in armoe achterbleven
Want er komt geen geld meer in

Kind’ren vragen steeds om voedsel
Moeder drukt het hart van pijn
Vader balt de vuisten samen
Want er zou geen werk meer zijn

Uit de oude rotte veste
Van de oude maatschappij
Willen wij een nieuwe bouwen
Dan is ieder mensch weer vrij

De laatste twee regels worden bij het zingen steeds herhaald (bis).


https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-drijver-jan-buiskool

 

Middeleeuws Ter Apel dit jaar thema bouwen

Ter Apel – In de middeleeuwen kwam er heel wat kijken bij een bouwwerk zoals dat van Klooster Ter Apel. Er waren natuurlijk nog geen vrachtwagens en machines. Alles werd met de hand gemaakt. Of met behulp van werktuigen, die ook eerst met de hand gemaakt moesten worden. Hoe dat in zijn werk ging kunnen bezoekers van Middeleeuws Ter Apel dit jaar in het echt komen bekijken of er zelf een steentje aan bijdragen.

Middeleeuwse bouwplaats

“Dit jaar gaan we bouwen”, vertelt bouwmeester Marius de Bruijn van Middeleeuws Ter Apel enthousiast. “Er komt een ware middeleeuwse bouwplaats op het evenement, waar bezoekers de vaklieden aan het werk kunnen zien, maar ook zelf mogen helpen. Bij een klooster zien we niet alleen de karakteristieken van klooster- en kerkbouw, maar ook die van huizenbouw. Bij het kloostercomplex hoorden immers veel omringende gebouwen. Op Middeleeuws Ter Apel 2017 gaan we daarom samen met de bezoekers bouwen aan een kloostergewelf en een lemen huis, waarvan eerst de fundering wordt gelegd met kloostermoppen.”

Kloostergewelf

Een kloostergewelf is een gewelf, dat ontstaat als twee gelijke tongewelven elkaar in een rechte hoek van 90° snijden. Het gewelf ontstaat door alle vier muren in een boogvorm op te metselen en is daardoor net het tegendeel van het kruisgewelf of graatgewelf, waar de gewelfkappen de dragende elementen zijn. Een kloostergewelf kan ook als een vierkante koepel beschouwd worden.

Bouwen in de Middeleeuwen

Bij het bouwen van een kerk of kathedraal in de middeleeuwen kwam nog heel wat kijken. Materialen werden niet, zoals tegenwoordig, prefab door vrachtwagens aangeleverd. Timmerlieden moesten eerst de karren en schuiten maken voor de aanvoer van de materialen. De timmerlieden maakten ook de benodigde gereedschappen, steigers, platforms, hellingbanen en katrollen. Kant en klare bakstenen bestonden nog niet, dus steenhouwers gaven de stenen één voor één de juiste vorm.

Vaklui aan het werk

Niet alleen was er veel geld nodig om te bouwen, er waren dus ook heel veel vakmensen nodig. Helemaal bovenaan stond de bouwmeester, hij was niet alleen de architect, maar ook de opzichter en de aannemer. Hij gaf leiding aan het werk en hield contact met de opdrachtgever. Verder waren er timmerlieden, metselaars, steenhouwers, glas-in-loodzetters, smeden, dakdekkers, etc. Veel van deze vakmensen zullen bezoekers op Middeleeuws Ter Apel 2017 ook echt aan het werk zien en in sommige gevallen zelfs mogen helpen.

Over Middeleeuws ter Apel

Middeleeuws Ter Apel is een van de meest authentieke middeleeuwse evenementen in Nederland, dat plaats vindt bij het Klooster in Ter Apel. Het voert de bezoeker terug naar het jaar 1465, het jaar waarin het Kruisherenklooster in Ter Apel in gebruik werd genomen. Het evenement vindt elk jaar in het eerste weekend van september plaats, dit jaar dus op 2 en 3 september.

Stichting Middeleeuws Ter Apel
Postbus 136
9560 AC Ter Apel