Wijziging lezing MOW-HVW 19 november – avond gaat gewoon door

Door ziekte komt de lezing van Jeroen Wiersma te vervallen. Omdat we twee sprekers hadden gaat de avond gaat echter gewoon door. Het museum neemt contact op met de mensen die zich hebben aangemeld. Mogelijk bieden wij de lezing in een later stadium opnieuw aan. 

Henny Groenendijk I “Droge en natte archeologie in Westerwolde”.

Bij archeologen staat Westerwolde hoog aangeschreven. In de eerste helft van de vorige eeuw verrichtte Albert Egges van Giffen baanbrekend archeologisch onderzoek, onder andere in Wessinghuizen en Laudermarke. Bijna een eeuw na Van Giffens werk zijn de inzichten op de bewoningsgeschiedenis veranderd. Voormalig provinciaal archeoloog Henny Groenendijk toont aan waarom we de focus moeten verleggen van de droge archeologie op de essen naar de natte archeologie in de beekdalen.

Prof. dr. Henny Groenendijk is medeauteur van de landschapsbiografie Westerwolde en werkt onder meer als bijzonder hoogleraar Archeologie en maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Café van de Vrijheid reist door de provincie Groningen

In de maand november organiseren De Verhalen van Groningen, Biblionet Groningen en VRIJDAG Advies in iedere Groninger gemeente een Café van de Vrijheid. Tijdens deze bijeenkomsten, die gepresenteerd worden door Marcel Nieuwenweg, halen we verhalen op over de Tweede Wereldoorlog en zoeken we Groningers die verhalen uit hun regio op een eigen manier willen doorvertellen. Op  14 november is iedereen van harte welkom in de Bibliotheek Ter Apel van 19.30 – 21.00 uur.

 75 verhalen

De provincie Groningen viert en herdenkt volgend jaar 75 jaar Vrijheid met een groots opgezet provinciaal programma. De Verhalen van Groningen heeft van de provincie de opdracht gekregen het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in Groningen te vertellen aan de hand van 75 ‘iconische’ verhalen uit alle Groninger gemeenten.

Een redactieraad bestaande uit Tweede Wereldoorlog-experts maakt de selectie eind november definitief.

Deze verhalen willen we graag op allerlei verschillende manieren laten doorvertellen. We zoeken kunstenaars, culturele instellingen, scholen, 4/5 mei comités, historische verenigingen en andere (lokale) organisaties die deze verhalen op hun eigen manier willen verbeelden. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van een gedicht,  theater, muziek, beeldende kunst, exposities of routes.

Café van de Vrijheid

In november 2019 wordt in iedere gemeente een Café van de Vrijheid georganiseerd, waar de verhalen uit de regio besproken worden. Daarbij is er ruimte voor wijzigingen of aanvullingen. Vervolgens willen we deze lokale verhalen koppelen aan makers en organisatoren. De verhalen kunnen vertaald worden in allerlei culturele producten.

Daarnaast wordt tijdens deze bijeenkomsten informatie verstrekt over het  provinciale programma en worden (reeds in gang gezette) lokale initiatieven in het kader van 75 jaar Vrijheid geïnventariseerd. Bovendien zijn we voor het NIOD-project De Tweede Wereldoorlog in 100 Foto’s op zoek naar bijzonder fotomateriaal uit de Tweede Wereldoorlog. Heb je een foto uit die tijd? Neem deze dan mee naar een Café van de Vrijheid. Kunt je niet aanwezig zijn maar wil je de foto wel delen? Dan kun je een scan sturen naar info@deverhalenvangroningen.nl.

Praktische informatie

Lijkt het je leuk om met één van de verhalen uit jouw regio aan de slag te gaan? Of maak of organiseer je al iets in het kader van 75 Jaar Vrijheid? Heb je interessante verhalen te delen? Wil je meer weten over het provinciale programma? Je bent van harte welkom! We gaan graag met je in gesprek. De Cafés van de Vrijheid vinden plaats in bibliotheken. Voor muzikale omlijsting en een hapje en een drankje wordt gezorgd. Deelname is gratis. Opgeven kan via www.deverhalenvangroningen.nl/cafesvandevrijheid. Andere Café’s  van de Vrijheid zijn in: Appingedam, Oude Pekela, Leek, Spijk, Finsterwolde, Hoogezand, Haren, Loppersum

Historische Avonden 2019 – 5,12 en 19 november in het MOW in Bellingwolde

Over de reeks

De Historische Vereniging Westerwolde en het MOW bieden deze novembermaand opnieuw een boeiende lezingenreeks onder de titel ‘Historische Avonden’. In vier verschillende lezingen verdeeld over drie avonden staat de historie van het Westerwoldse landschap centraal.

In de winter van 2020 en 2021 verschijnt de landschapsbiografie van Westerwolde. Deze biografie brengt de gelaagdheid en diversiteit van de bijzondere cultuurlandschappen van Westerwolde in beeld. De Historische Avonden lopen hierop vooruit en zoomen in op verschillende aspecten van de landschapsgeschiedenis van deze regio.

Sprekers zijn Jochem Abbes, Henny Groenendijk, Geert Volders en Jeroen Wiersma, allen verbonden aan de biografie.

Jenny Wildeman Luppens, bekend van haar vaak historisch getinte blog wildebloumkes.nl introduceert de sprekers.

De collectieregistrator van het museum, Iris Companjen, is bij elke lezing aanwezig. Geïnteresseerden in de collectie van het MOW kunnen bij haar terecht.

De lezingenreeks sluit naadloos aan bij de dan in het museum lopende wisselexposities. In de kleinere expo ‘Veldwerk’ verkennen drie fotografen elk op eigen wijze het Groninger landschap. Dit landschap is eveneens een grondthema in de gevarieerde hoofdtentoonstelling ‘Denkend aan Groningen’.

Praktische info

Elke lezing start om 20 uur, met na drie kwartier een pauze. Je kunt vanaf 19.30 uur in het museum terecht. De toegang bedraagt € 5,00 inclusief entree museum en een kopje koffie of thee.

Van plan om alle lezingen te bezoeken? Koop een strippenkaart! Verkrijgbaar bij de balie vanaf de eerste lezing voor € 11,50 voor 3 lezingen (€ 3,50 korting)

Leden van de Historische Vereniging Westerwolde betalen slechts €4,00 per lezing of € 10,00 voor een strippenkaart van 3 lezingen.

Aanmelden nodig!

De lezingen vinden plaats in de Bruckmanzaal, vanwege een betere akoestiek. Helaas is de ruimte hier beperkt. Meld je aan en verzeker je van een plekje. Dit kan via de telefoon, aan de balie van het museum of door een e-mail te verzenden.

0597 – 531 509 | info@museumdeoudewolden.nl

Overzicht lezingen

5 november | Jochem Abbes

Westerwolde, ‘een kerk van ongekloven hout’

2 x 45 minuten

Eind 19e eeuw schreef de Bellingwolder hoofdonderwijzer Tjeert Velt een gedicht over Westerwolde, dat nadat men het in 1890 op muziek zette, al snel uitgroeide tot het Westerwoldse volkslied. Meester Velt ervoer de monumentale eiken van Westerwolde als een ‘kerk van ongekloven hout’. Hij doelde op de indrukwekkende natuur als religieuze ervaring. Velt was hierin geen unicum. Al eeuwenlang ervaren mensen het goddelijke in de natuur. Ook in Westerwolde had het leven in de nog ongerepte – en als groots, ruig en onvoorspelbaar ervaren – natuur een sterk religieuze dimensie. Abbes toont aan de hand van voorbeelden uit de afgelopen duizend jaar hoe geloof en bijgeloof, christendom en heidendom een (grote) rol in het alledaagse leven speelden.

 drs. Jochem Abbes is projectleider van de landschapbiografie Westerwolde en werkt voor de Gemeente Westerwolde.

12 november | Geert Volders

Grenzen: lijnen en kronkels in het Westerwoldse landschap

2 x 45 minuten

Natuurlijke barrières zoals een rivier, een moeras of een heuvel vormden in het oude Westerwolde herkenningspunten voor een (vage) grens. In de loop der eeuwen kwamen daar kunstmatige grenzen bij, bedoeld om bestuurlijke eenheden te scheiden. Dit waren kaarsrechte lijnen, gemarkeerd door sloten, palen of keien. Zoals overal leidden verschillende opvattingen over de loop van een grens ook in Westerwolde tot conflict. Volders laat zien hoe grensconflicten hun sporen nalieten in het landschap, welke betekenis deze lijnen en kronkels hadden, maar bovenal hoe ze getuigen zijn van de rijke cultuurhistorie van Westerwolde.

Geert Volders MA is kernredacteur van de landschapsbiografie Westerwolde en werkt als algemeen manager bij Synagoge Groningen.

19 november | dubbellezing van Jeroen Wiersma en Henny Groenendijk

45 minuten per lezing

Jeroen Wiersma

Van natuur naar natuur en wat daar tussenin gebeurde

Westerwolde is één of twee eeuwen voor het begin van de jaartelling door de prehistorische bewoners verlaten en bleef dat de volgende 700 jaar. In die tijd moet het landschap zijn veranderd in een uitgestrekte wildernis. Rond 600 trokken nieuwe kolonisten echter weer het gebied in. In de daaropvolgende eeuwen vormden zij het natuurlijke landschap stukje bij beetje om tot een agrarisch cultuurlandschap. De realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur in de afgelopen drie decennia maakte langs grote delen van het beekdal van de Ruiten A weer ruimte voor natuur.

Jeroen Wiersma MA is medeauteur van de landschapsbiografie Westerwolde en werkt voor het Kenniscentrum Landschap, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.

 Henny Groenendijk

Droge en natte archeologie in Westerwolde

Bij archeologen staat Westerwolde hoog aangeschreven. In de eerste helft van de vorige eeuw verrichtte Albert Egges van Giffen baanbrekend archeologisch onderzoek, onder andere in Wessinghuizen en Laudermarke. Bijna een eeuw na Van Giffens werk zijn de inzichten op de bewoningsgeschiedenis veranderd. Voormalig provinciaal archeoloog Henny Groenendijk toont aan waarom we de focus moeten verleggen van de droge archeologie op de essen naar de natte archeologie in de beekdalen.

Prof. dr. Henny Groenendijk is medeauteur van de landschapsbiografie Westerwolde en werkt onder meer als bijzonder hoogleraar Archeologie en maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Liever de folder lezen? Klik dan hier: FolderHistorischeAvonden2019

Uitnodiging ledenbijeenkomst 19 oktober 2019


Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 19 oktober a.s. in gebouw De Regenboog, (Dr. Bekenkampstraat 42) in Ter Apel.
De bijeenkomst begint om 13.30 uur.

Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris en de penningmeester
  4. Rondvraag/w.v.t.t.k.
  5. Pauze.
  6. Lezing door dr.Remi van Schaik:

Westerwoldse relaties met Corvey, Osnabrück en Münster

Sinds geruime tijd loopt een archeologisch-historisch samenwerkingsproject van voormalig provinciaal-archeoloog Henny Groenendijk en mediëvist Remi van Schaïk waarin geprobeerd wordt de al zo’n twee eeuwen oude beeldvorming rond Westerwolde als een eeuwenlang tamelijk geïsoleerde regio en ‘uithoek’ op losse schroeven te zetten. Dat is work in progress. Het gebeurt door alle archeologische vondsten en sporen grondig te inventariseren en opnieuw te analyseren, maar in de context van resultaten van een kritische (her)lezing van de bewaard gebleven historische bronnen en van alle studies die in de loop der tijd over de regio zijn verschenen. Westerwolde wordt daarbij in een breed geografisch en historisch kader geplaatst. In deze presentatie zal het accent liggen op het kersteningsproces in de noordelijke regio’s van het huidige Nederland en Duitsland, en speciaal de opbouw van een kerkelijke organisatie in een gebied dat het lange tijd heeft moeten stellen zonder een herkenbaar sterk overheidsgezag. Daarin alleen al zal blijken dat dat vermeende isolement met een grote korrel zout moet worden genomen. Ook zullen wellicht ‘heilige’ Westerwoldse huisjes zoals gangbare aannames omtrent de ouderdom van kerken het moeten ontgelden.

Dr Remi van Schaïk was laatstelijk (tot oktober 2015) als universitair docent verbonden aan de leerstoelgroep Middeleeuwse Geschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen en publiceert veel over Noord- en Oost-Nederlandse lokale en regionale geschiedenis.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 19 oktober te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris

Dag van de Groninger Geschiedenis zaterdag 12 oktober 2019


De Historische Vereniging Westerwolde is zaterdag 12 oktober van 11.00 – 17.00 uur present op de Dag van de Groninger Geschiedenis bij de Groninger Archieven Cascadeplein 4, 9726 AD Groningen.

Programma activiteiten op deze dag:
https://dagvandegroningergeschiedenis.nl/programmaoverzicht/

Jan S. Huizing op onze stand – foto Groninger Archieven

 

 

Uitnodiging excursie zaterdag 21 september 2019

Dit jaar gaat de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 21 september op excursie naar de historische stad Kleef en Huis Bergh te ‘s-Heerenberg.
De band met Westerwolde wordt gevormd door de dynastieke lijnen van leenheren, gouverneurs en stadhouders… én een vredesverdrag.

Wellicht herinnert u zich dat we in 2015 stil stonden bij de Eerste Munsterse Oorlog naar aanleiding van ‘350 jaar Slag bij Jipsinghuizen’ op 26 september 1665. De noordelijke flank van het leger van prins-bisschop Christoph Bernhard van Galen viel Westerwolde binnen met de bedoeling om Groningen te veroveren. Hoewel de voorhoede van het Munsterse leger bij Jipsinghuizen werd teruggeslagen, was de consternatie groot en de Staten van Stad & Lande benoemden in allerijl graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679) tot kapitein-generaal en chef der militie. Onder diens opperbevel werden de Munstersen, die via de Hondsrug alsnog in Oost-Groningen waren doorgedrongen, teruggedrongen en uiteindelijk verslagen. Graaf Johan Maurits was sinds 1647 stadhouder van het hertogdom Kleef en in die stad werden de vredesonderhandelingen met de bisschop van Munster gevoerd en op 18 april 1666 ondertekend. De graaf heeft in zijn geliefde residentiestad vele sporen nagelaten zoals de beroemde “Kleefse Tuinen”, die grote invloed op de tuinarchitectuur van de 17eeeuw hebben gehad. Nog altijd wordt het stadsbeeld gedomineerd door het residentieslot de Zwanenburg, ooit bezit van het grafelijk geslacht Van der Marck (“onze” gravin Margaretha van Arenberg was ook een geboren Van der Marck).
We sluiten de excursie af op de grootste waterburcht van ons land, het Huis Bergh in ’s-Heerenberg. Hier woonde ooit Maria van Nassau, een zus van “onze” Willem van Oranje, die gehuwd was met de Spaansgezinde graaf Willem van den Bergh. Eén van hun zestien (!) kinderen was Frederik, die nog enige tijd in Spaanse dienst stadhouder van Groningen zou zijn.

Voor de excursie willen we het volgende programma voorstellen, waarbij de tijden bij benadering zijn (behalve de vertrektijden) en wijzigingen zijn voorbehouden.

Programma

8.30 u.             Vertrek vanuit Sellingen, bij het Gemeentehuis, Dorpsstraat 1

Tijdens de rit naar Kleef zal een korte sanitaire stop worden gemaakt. Koffie/thee drinken kan in de bus, wel zelf meenemen!    

 11.00 u.            Rondleiding (Nederlandstalig) door de Zwanenburcht

                        N.B.: een deel van de burcht is niet rolstoelvriendelijk.

 12.30 u.            Vrije middagpauze in Kleef

In het centrum zijn voldoende en gevarieerde lunchmogelijkheden.

14.00 u.            Vertrek uit Kleef met een tussen stop bij de Kleefse Tuinen

Het verzamelpunt zal bij aanvang van de excursie bekend gemaakt worden. Bij het Restaurant ‘Altes Landhaus im Forstgarten’ drinken we koffie/thee en zal een toelichting over de Kleefse Tuinen worden gegeven. Tevens mogelijkheid om een korte wandeling door de Tuinen te maken. Vertrek 15.15 uur naar ‘s-Heerenbergh.

15.45 u.            Rondleiding door het Huis Bergh

17.30 u.            Vertrek uit Huis Bergh

Halverwege de terugreis gebruiken we een gezamenlijke maaltijd. Bij deze maaltijd zijn twee consumpties inbegrepen.

21.00 u.            Terug in Sellingen

Deelname en aanmelding

De kosten voor de dag bedragen € 59,00 per persoon(inclusief vervoer Sellingen – Kleef – ‘s-Heerenberg – Sellingen, entree- en rondleidingsgelden Zwanenburg en Huis Bergh, koffie/thee in de Kleefse Tuinen, avonddiner + twee consumpties).

Aanmelding vindt plaats door (per deelnemer) € 59,00 over te maken naar de bankrekening van de Historische Vereniging Westerwolde: IBAN NL80RABO0358606063.

Vermeld bij uw betaling uw naam en adres, dan weet de penningmeester wie zich heeft opgegeven. Bij deelname aan de excursie wordt er geen bevestigingsbericht meer gestuurd, maar mocht u daar toch prijs op stellen dan kunt u uw e-mailadres bij uw betaling opgeven. Wanneer er te veel aanmeldingen zijn, dan wordt uw betaling natuurlijk direct teruggestort. De webmaster plaatst een bericht op onze website zodra alle plaatsen gereserveerd zijn, want ook dit jaar geldt: vol = vol.

Kortom alle reden om mee te gaan voor een interessante – en gezellige! – dagtocht naar Kleef en ‘s Heerenberg. We hopen op een goede opkomst!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
Kineke Kuper-Dijkmeijer, secretaris

Venneweg 15
9541 XN  VLAGTWEDDE
tel. 0599-313529

Open Monumentendagen Westerwolde – Startbijeenkomst en Programma


De Open Monumentendagen Westerwolde zijn dit jaar op zaterdag 14 en zondag 15 september 2019.

Het volledige programma van beide dagen kunt u hier downloaden en eventueel printen: 2019 Folder Westerwolde OMD

De startbijeenkomst is vrijdagavond 13 september in Sellingen(zie hieronder).


Bellingwolde, augustus 2019

Geachte leden van de Historische Vereniging Westerwolde

Het comité OMD (open monumenten dag) Westerwolde wil u van harte uitnodigingen bij de start van het open monumentenweekend op vrijdag 13 september in:

plaats:         de kloosterboerderij “Bleyendael”, Lauder hokweg 11, 9551 XV Sellingen.

Tijd:             vanaf 19.30 uur inloop met koffie/thee.

20.00 uur aanvang van het programma, dat tot ca. 21.30 uur zal duren.

Deze avond is de start van Open Monumentendagen Westerwolde en mevr. G. Luth, wethouder cultuur van onze gemeente, zal deze opening verzorgen. Daarna zal drs. J. Abbes, cultuurambtenaar van onze gemeente, een lezing houden omtrent het thema “Plekken van plezier”.

U bent van harte welkom bij deze opening.

Na afloop staat er een hapje en een drankje voor u klaar (de toegang is gratis). Meer informatie, ook omtrent de monumenten, kunt u vinden in de folder bij deze uitnodiging.

Wij hopen u te mogen begroeten,

Met vriendelijke groet namens de leden van het comité OMD Westerwolde

Astrid Lüürssen, voorzitter
Hoofdweg 127
9695 AD Bellingwolde
M 06 21 67 11 99
E openmonumentendag@westerwolde.nu
Facebook: www.facebook.com/omd.westerwolde 

Uitnodiging ledenbijeenkomst

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 15 juni a.s. in het dorpshuis De Voortgang, (Kerkstraat 10) te Wedde.
De bijeenkomst begint om 13.30 uur.

Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de vicevoorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris en de penningmeester.
  4. Rondvraag/w.v.t.t.k.
  5. Pauze.
  6. Voordracht van de heer drs. J.G. Abbes over het thema Westerwolde Stadsjurisdictie 1619-1798. Het is dit jaar 400 jaar geleden dat de stad Groningen de leenheerlijke rechten van Westerwolde in handen kreeg. Een lange periode van stadsbestuur volgde waaraan pas in de Franse Tijd formeel een einde kwam. Groningen zou echter pas rond 2000 afstand doen van haar laatste stadsbezittingen (o.a. rond Ter Apel). Wat waren de Groninger belangen in onze landstreek? Wat betekende het stadsbestuur voor de Westerwolders in de 17e en 18e eeuw? Waar vinden we in het landschap sporen terug van de invloed en de bezittingen van de stad Groningen? Aansluitend op zijn voordracht zal Abbes een kleine rondgang leiden in en bij de historische dorpskerk van Wedde (tegenover De Voortgang) en – eventueel – naar de borg te Wedde.
  7. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 15 juni te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
K. Kuper- Dijkmeijer, secretaris.

Open Joodse Huizen|Huizen van Verzet Westerwolde

Op zaterdag 4 mei 2019 vindt in Westerwolde voor de eerste keer het herdenkingsprogramma Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet plaats. Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet wordt georganiseerd door de Stichting Folkingestraat Synagoge en de Historische Vereniging Westerwolde, met ondersteuning van het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam.

Vertellers, bezoekers en bewoners delen verhalen in huizen waar joodse plaatsgenoten voor, tijdens en na de oorlog woonden en werkten. Bijvoorbeeld het verhaal van de joodse familie From, dat wordt verteld in het pand in Ter Apel waar voor de oorlog hun kruidenierszaak gevestigd was. Ook verzetsverhalen komen aan bod. Zo kunt u op 4 mei het verhaal horen van Lammert Huizing uit Sellingerbeetse, die met zijn vrouw Grietje een onderduikadres verschafte aan de joodse familie Sachs uit Vlagtwedde. Of het verhaal van ds. Greeven uit Vriescheloo, die daar bij allerlei verzetsactiviteiten betrokken was.

Ook is er aandacht voor verzetsman Albert de Roos, voor wie op 4 mei 2018 een gedenkteken is onthuld in Sellingen. De bijeenkomsten duren maximaal een uur en zijn gratis toegankelijk. Bij alle locaties is (beperkte) parkeergelegenheid.
Voor het gehele programma kunt u de flyer bekijken en voor meer informatie kunt u de

Website bezoeken: www.openjoodsehuizen.nl

Download hier de flyer: OJH Westerwolde 2019

Uitnodiging ledenbijeenkomst 15 december 2018

Geachte leden,

Hierbij nodigen wij u uit voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 15 december a.s. in Het Buurthuis te Harpel,  Molenkampweg 30.
De bijeenkomst begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris
  4. Rondvraag/w.v.t.t.k.

  5. Lezing door de heer Ruud Weijdeveld over het communistische verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in Oost-Groningen. Door de ligging van een aantal concentratiekampen in het aangrenzende Emsland, kwamen Groningse communisten al vroeg in aanraking met ondergrondse werkzaamheden. Zo boden zij onder andere hulp aan mensen die uit deze kampen gevlucht waren. Tijdens de bezetting kwamen vele communisten – ook in Westerwolde – actief in verzet. Eind 1940 werd hun eerste illegale verzetskrant uitgegeven: Noorderlicht. Velen betaalden voor hun verzetsactiviteiten de hoogste prijs, maar na de oorlog bleef erkenning voor deze groep uit. Weijdeveld deed vele jaren onderzoek naar het communistische verzet in Groningen. Dit resulteerde in 2014 tot de tweedelige publicatie Het communistische verzet in Groningen 1940-1945. Na afloop van de vergadering is het mogelijk dit boek aan te schaffen.
  6. Vervolg lezing. Gelegenheid tot het stellen van vragen.
  7. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 15 december te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Let u ook op de lezingen van het MOW Bellingwolde! Op onze website uitgebreide informatie.
– donderdag 22 november: Marianne Kruijswijk: De strijd voor het algemeen kiesrecht in Oldambt.

– donderdag 29 november: Anna van der Molen: georganiseerd verzet in WO II
– donderdag 6 december: Tjarko van Dijk en Obby Veenstra: Karl Marx in Oost-Groningen

Elke lezing start om 20 uur. U kunt vanaf 19.30 uur in het museum terecht. De                  toegang bedraagt € 5,00 en voor leden van de HVW € 4,00, inclusief entree museum en een kopje koffie of thee. 

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris

Uitnodiging bijeenkomst 425 jaar verovering van Westerwolde door graaf Willem Lodewijk van Nassau.


Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de (herdenkings-)bijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 3 november 2018 in de Hervormde kerk (Marktplein 2A) te Bourtange. De bijeenkomst begint om 13.30 u.

De eerder aangekondigde ledenbijeenkomst in oktober is dus verplaatst naar 3 november! Dit bericht is op 24 oktober 2018 aangepast i.v.m. een wijziging in het programma.


Na de herdenking van 450 jaar verovering van het Huis te Wedde als aanloop naar de Slag bij Heiligerlee in 1568, hebben we dit jaar nog een bijzonder jaar te gedenken. In 1593 werd Westerwolde namelijk veroverd door graaf Willem Lodewijk van Nassau namens de Staten-Generaal. Het was het voorspel op de belegering en verovering van de stad Groningen door prins Maurits in het daaropvolgende jaar (de ‘Reductie’ van Stad & Lande in 1594).

Sinds het “Verraad van Rennenberg” in 1580 was onze provincie in Spaanse handen en 13 jaar later begon de “Groninger schansenkrijg” om ook onze provincie aan de Unie van Utrecht toe te voegen. In 1593 werd Oost-Groningen in het krijgstoneel betrokken, waarbij Willem Lodewijk de Spaanse bevelhebber Francisco Verdugo als tegenstander tegenover zich vond. Onder wisselende krijgskansen, waarbij o.a. de Bellingwolderzijlschans (Oudeschans) werd aangelegd, het Huis te Wedde werd veroverd en heroverd en de schans te Bourtange uiteindelijk werd ingenomen en voltooid, lukte het plan. Op 28 oktober kwam Willem Lodewijk voor het Huis te Wedde, verdreef de Spaanse bezetting definitief en trok verder naar Bourtange waar hij de schans bezichtigde. De gebeurtenissen waren van groot militair-strategisch belang en markeerden het begin van “Westerwolde Generaliteitsland”. Het is dit jaar 425 jaar geleden dat deze gebeurtenissen zich in onze landstreek hebben afgespeeld. Voor onze vereniging (en Westerwolde!) belangrijk genoeg om in een passende bijeenkomst hierbij stil te staan.

Het bestuur stelt het volgende programma voor: z.o.z.

Programma

  1. Welkom
  2. Toelichting van het programma.
  3. ‘Oranje en Nassau in de Tachtigjarige Oorlog’, door historicus Arnout van Cruyningen. In zijn voordracht zal Van Cruyningen de rol belichten van Willem van Nassau, Prins van Oranje, en zijn talrijke Nassause verwanten in de Tachtigjarige Oorlog. Niet alleen de Prinsen van Oranje maar vele telgen uit andere takken van het Huis Nassau waren als militair betrokken bij de strijd in de Nederlanden. Twaalf ‘Nassause Helden’ gaven zelfs hun leven in die strijd. Arnout van Cruyningen publiceerde diverse boeken over het Huis Oranje-Nassau en de Nederlandse geschiedenis. Zijn recentste uitgaven zijn ‘Stadhouders in de Nederlanden’, ‘De Tachtigjarige Oorlog’, en ‘De Opstand 1568-1648’.
  4. Pauze
  5. ‘De verovering van Westerwolde in 1593 en de langdurige gevolgen daarvan’, door historicus Jochem Abbes. In zijn voordracht zal Abbes ingaan op de ‘Groninger schansenkrijg’, de rol en persoon van graaf Willem Lodewijk en de verstrekkende betekenis van 1593, “het jaar van de bevrijding van Oost-Groningen” (Overdiep) voor Westerwolde. Zijn bijdrage is tevens de inleiding op het volgende onderdeel van het programma.
  6. Onthulling van het wapen van prins Willem van Oranje-Nassau in de kerk.
  7. Dankwoord en afsluiting.
  8. Receptie/borrel.

Het bestuur hoopt velen van u te mogen begroeten bij deze bijzondere bijeenkomst. Neemt u gerust een introducé mee. Graag tot dan!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,

Kineke Kuper-Dijkmeijer, secr.

Tentoonstelling Fotografen van de vooruitgang arriveert in het MOW


Vanaf 14 oktober 2018 kun je in het museum te Bellingwolde terecht voor de foto’s van Tonnis Post (1977-1930) en Dirk Kome (1976). De tentoonstelling biedt een bijzondere ontmoeting tussen historische en moderne fotografie.

Tegenwoordig is de fotograaf Tonnis Post (1877-1930) vooral nog bekend van zijn foto’s van plaggenhutten in Westerwolde. Vanuit zijn studio in Winschoten fotografeerde hij echter veel meer, door het hele oosten van Groningen. Fotograaf Dirk Kome (1976) haalde in een grondige zoektocht meer dan duizend oude foto’s van Post boven water, uit collecties van musea, archieven en vooral particulieren.

Tegelijkertijd fotografeerde Kome wat er inmiddels, een kleine eeuw later, terecht kwam van de onderwerpen van Post. Zo ging hij op zoek naar de plekken en de nazaten van de mensen die Post fotografeerde. De historische en moderne foto’s komen samen in de tentoonstelling.

De tentoonstelling was eerder, in een iets andere vorm, te zien in het Fotomuseum Den Haag en reist nu naar Bellingwolde, waar de tentoonstelling extra elementen krijgt. Zo toont het MOW de resultaten van de publieksactie Mien doalders plekje, een portrettengalerij van 144 (!) foto’s én enkele foto’s van Post die recent boven water kwamen.

De tentoonstelling loopt, anders dan eerder gecommuniceerd, tot en met 31 maart 2019.

Voor kinderen biedt de tentoonstelling een eigen route en speciale programma’s tijdens de vakanties. Bij de tentoonstelling hoort verder het boek Fotografen van de vooruitgang. Het boek is onder meer verkrijgbaar in de museumwinkel.

Het MOW vind je aan de Hoofdweg 161 te Bellingwolde. Het is museum is elke woensdag tot en met zondag open, doordeweeks van 11 tot 17 uur en in het weekend van 13 tot 17 uur. De Museumkaart is geldig. Op woensdag bepaal jezelf de hoogte van jouw entree en kinderen hebben altijd gratis toegang. Meer informatie over de tentoonstelling en het museum lees je op www.museumdeoudewolden.nl.

Extra toelichting op de tentoonstelling

Fotograaf Dirk Kome (1976) heeft een fascinatie voor het platteland én historische foto’s. Iets wat bijvoorbeeld eerder tot uiting kwam in het vastleggen van zijn eigen jeugd in Rockanje en in de tentoonstelling ‘Boeren’ uit 2016, een overzicht van het boerenleven in de Nederlandse fotografie vanaf 1885. Een interesse in de bijna vergeten Groningse fotograaf Tonnis Post, past prachtig in dit rijtje.

Tonnis Post : fotograaf op de rand van de moderne tijd

Post leefde van 1877 tot 1930 en kende een bloeiende fotopraktijk in Winschoten. Bekend is hij inmiddels vooral nog van zijn fotografie van armoedige woonomstandigheden in Westerwolde en zijn verslag van de kanalisatie in deze regio. Maar hij deed natuurlijk veel meer, portretfotografie bijvoorbeeld. Vele Oost-Groningse families hebben nog wel een echte ‘Post’ in het familiealbum, al heeft men zich dat niet altijd gerealiseerd.

In de tijd van het Post, het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw was fotografie een luxe. Slechts een enkeling bezit een camera. Het is tegelijkertijd het moment van de onomkeerbare intrede van de moderne tijd. Deze voortgang toont zich in de bouw van nieuwe fabrieken, de komst van de eerste mechanische landbouwapparaten, het graven -met de hand- van kanalen in Westerwolde en de aanleg van het stoomtramspoor van Ter Apel naar Delfzijl. Tonnis Post is erbij en legt alles haarscherp vast.

Met zijn grote, houten platencamera en zijn zware schoudertas vol glasnegatieven en magnesiumpoeder doorkruist Tonnis Post Oost-Groningen op zijn fiets. Hobbelend over modderige paden, want verharde wegen zijn er nog niet. Het waterschap, de stoomtrammaatschappij en een bedrijf in landbouwapparatuur behoren tot zijn belangrijkste opdrachtgevers. Daarnaast fotografeert hij, in samenwerking met arts Pieter Bloemers Middendorp (1877-1958), vier jaar lang de huizen van de allerarmsten in Westerwolde. Post fotografeert en Middendorp noteert op de achterkant van de afdruk alle details van de veelal erbarmelijke woonomstandigheden. Het meegebrachte magnesiumpoeder dient voor het flitslicht dat in de krappe en donkere ruimtes wel nodig is.

Deze foto’s brengen een wereld tot leven die we tegenwoordig bijna niet voor kunnen stellen: armlastige Groningers voor hun half ingegraven plaggenhutten; kinderen in krappe bedstedes waar varkens of schapen omheen scharrelen; gezinnen met een tiental kinderen poserend voor een kleine, vervallen boerderij.

Kome speurde meer dan twee jaar naar de overgebleven foto’s van de Winschoter fotograaf, bij archieven, musea én bij particulieren door het hele land. Een speciale fotodag in het MOW en later in Winschoten hielpen hierbij. Uiteindelijk verzamelde Kome zo meer dan duizend foto’s van Post. Kome ging echter nog een stap verder.

Kome: Post re-visited

Ruim honderd jaar nadat Post zijn iconische foto’s maakte, doorkruist Kome met zijn camera Oost-Groningen – niet op de fiets maar heel comfortabel met de auto. Met deze zoektocht ontstaat langzaam maar zeker een beeld van de omvangrijke carrière van Tonnis Post en daarmee ook van Nederland rond de Eerste Wereldoorlog. In de voetsporen van zijn Groningse voorganger maakt Kome nieuwe beelden, een vorm van zogeheten ‘re-photography’.

Kome brengt in beeld wat er terecht kwam van de projecten die Post ooit fotografeerde en portretteert de nazaten van Groningers die door Post ooit zijn vastgelegd. Wonen de nazaten van de welgestelden onder hen nog steeds op stand? Hoe vergaat het de kleinkinderen van de plaggenhutbewoners? Heeft de kanalisatie de verwachte welvaart gebracht? In de tentoonstelling komen de foto’s van Tonnis Post en Dirk Kome samen. Post krijgt daarmee bijna een eeuw na zijn dood alsnog museale aandacht. De tentoonstelling laat een deel van het oeuvre van Post zien in dialoog met foto’s van Dirk Kome.

Tonnis Post
Tonnis Post wordt in 1877 geboren in Loppersum. Na zijn opleiding tot fotograaf aan de Kunstacademie Minerva neemt hij in 1901 een “Photo-Atelier” in Winschoten over. Behalve het fotograferen van de stroom aan mensen die naar zijn studio komt, trekt hij regelmatig voor opdrachtgevers de provincie in.

Dirk Kome
Dirk Kome (1976) komt uit Rockanje waar zijn vader en broer nog steeds een boerenbedrijf hebben. Hij studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en aan de Rijksakademie in Amsterdam. Als fotograaf legt hij in zijn werk verbanden tussen wat is en wat is geweest.