Over de vernieuwde website AlleGroningers.nl

De vernieuwde website is nu een tijdje online en bijna gereed. Deze website is in januari om technische redenen live gezet en wij werken dagelijks aan verbeteringen. Op dit moment vragen nog twee punten om aandacht.
• De wisfunctie werkt wel bij de optie voor uitgebreid zoeken; wordt ook alleen daar getoond. De termen die u invult in de regel voor algemeen zoeken moeten nu handmatig worden gewist als u een volgende zoekopdracht geeft. Dat wordt nog aangepast.
• Als u een zoekopdracht uitvoert, toont de website resultaten uit alle velden. Daarbij komen nu onregelmatigheden tevoorschijn als gevolg van eerdere versies van de database. Deze controleren wij nu.

Wat is nieuw ten opzichte van de voorgaande versie:
• U kunt nu ook zoeken via de website van de Groninger Archieven; u krijgt daar dan ook resultaten uit andere gegevensbronnen gepresenteerd. Als u dan voor AlleGroningers kiest, komt u direct op de zoekpagina met de resultaten.
• Als u zoekt via de balk op de zoekpagina van AlleGroningers ziet u daar een ? staan. Onder dat vraagteken zit een uitrolmenu met uitleg over mogelijkheden voor slim zoeken, zoals naar naamvarianten en naar beroepen.
• Het is veel eenvoudiger om te bladeren door registers en de presentatie van de scans is duidelijker.
• Op de homepage van de website is meer ruimte voor mededelingen en nieuws.
Ook om andere redenen was het nodig te website te vernieuwen. Zo was de techniek achter de schermen verouderd en begon te haperen, is de website nu geschikt voor gebruik op mobiele apparaten zoals smartphones, en voorbereid op het toevoegen van ander bronnenmateriaal.
Overigens: van de gegevens van de akten die in januari openbaar werden, moeten alleen van de gemeente Groningen de geboorten van november en december 1917 nog ingevoerd worden. De rest staat online, net als de huwelijken van 1942 en de overlijdens van 1967.
Het verzamelen en verwerken van gegevens bronnen is en blijft mensenwerk. Mocht u fouten tegenkomen in de database, dan kunt u daar rechtstreeks een opmerking over plaatsen bij de betreffende registratie. Mocht u om een andere reden contact willen opnemen over AlleGroningers, heeft u vragen of suggesties? Dan kunt u mailen met allegroningers@groningerarchieven.nl.

Bron: Groninger Archieven

Proeven van collectie op Pinterest

Het MOW | Museum Westerwolde start met het toegankelijk maken van de eigen collectie via Pinterest.

Het MOW, museum te Bellingwolde, beheert een collectie van ettelijke duizenden items, waaronder zowel kunst als historische objecten. De laatste jaren investeerde het museum veel in het toegankelijk maken hiervan. Vooral sinds 2014 registreren én fotograferen vrijwilligers van het museum elk object. Inmiddels leidt dit tot een schat aan informatie, die het museum graag deelt. Zo gaat half maart de website www.collectiegroningen.nl van start waarin verschillende musea van Groningen, waaronder het MOW, hun topstukken tonen. Een mooi startpunt voor een blik op wat verschillende Groninger musea allemaal te bieden hebben, met heldere en soms spannende achtergrondverhalen bij elk stuk.

Hiernaast wil het museum de collectie op speelse wijze aanbieden op Pinterest. In onderscheidende Pinterestborden brengt het museum allerhande objecten rond thema’s bij elkaar. Objecten die anders veelal alleen in de depots van het museum te zien zijn. Wat de spullen linkt, is vaak associatief. Wat te denken van bijvoorbeeld een bord als “van fashionistas uit 1900” waar spullen van rijke dames van toen schitteren: prachtige omslagdoeken, juwelenkistjes en zilveren naaigerei. Door deze bijeen te brengen bieden de objecten een glimp van een verleden waarin mode en statusbewustzijn hand in hand gingen.
Medewerker van het museum, Jenny Luppens dook samen met registrators Iris Companjen en Manfred Ahlte de depots van het museum in, om zulke sprekende verzamelingen bijeen te garen, op de foto te zetten en voorzien van informatie op Pinterest te plaatsen. Luppens ging hierbij nog een stap verder door een historische reconstructie te maken van het verhaal dat elk bord vertelt. Wie was bijvoorbeeld zo’n vroegere fashionista, hoe leefde zij en wat waren haar dromen?

Het museum wil met de Pinterest borden niet alleen historische kennis en verwondering verspreiden maar hoopt ook dat het leidt tot allerhande inspiratie. Zo kun je bijvoorbeeld de prachtige patronen van oude stoffen ook in hedendaagse kledij verwerken. Om dit gemakkelijk te maken, gaat Luppens historische patronen uitwerken en deelt zij deze, samen met de verhalen, op haar website.
“Van fashionistas uit 1900” is het eerste Pinterestbord. In de loop van het jaar verschijnen steeds nieuwe borden. Het museum koppelt de Pinterest-borden aan de facebookpagina www.facebook.com/uitonsdepot. Zo blijven geïnteresseerden eenvoudig op de hoogte van de meeste recente Pinterest-borden.

De borden vind je op de Pinterest-pagina van het museum: https://nl.pinterest.com/MuseumhetMOW/ of ga via de website van het museum www.museumdeoudewolden.nl/uitonsdepot. Alle achterliggende verhalen en patronen vind je op de website: https://www.wildebloumkes.nl/. Overigens mag elke afbeelding en elk patroon binnen een creative commons licentie door iedereen hergebruikt worden.

Museum Oud Vlagtwedde


In Vlagtwedde aan de Weenderstraat 65 vind je Liroja Fashion. Wat een heleboel mensen niet weten is, dat in hetzelfde pand ook het Museum Oud Vlagtwedde is gevestigd. Ons lid Freerk Lukens(63) zwaait daar de scepter en hij kan zich er helemaal uitleven als “museumdirecteur”.  Freerk, die in Veele is geboren, verzamelt al heel wat jaren dingen, die met Vlagtwedde en Veele te maken hebben. Hij heeft een hele verzameling oude foto’s, waarvan hij een gedeelte heeft tentoongesteld in zijn museum. Maar ook relatiegeschenken, krantenknipsels, asbakken met foto’s en nog veel meer. Freerks moeder was eigenlijk degene die met verzamelen is begonnen. In schriften hield ze bij welke artiesten allemaal optraden in de dancing van Jan Beijering in Vlagtwedde. Toen Freek zich bezig hield met grasbaanraces ging hij ook krantenknipsels verzamelen over zijn sport en al gauw kwam van het een het ander.

Zakkenstempel Graanhandel Meijer en Zoon Vlagtwedde.

Ook balpennen zijn een tijdlang verzameld, maar zoveel als collega verzamelaar Harm Lutjeboer uit Onstwedde bij elkaar heeft verzameld zijn het nog niet geworden. Laatstgenoemde heeft er namelijk ruim 20.000 in zijn bezit. Tientallen plakboeken zijn er verder met krantenberichten over Vlagtwedde en het eind is nog lang niet in zicht.

De geschiedenis van de Stoomtramweg Maatschappij Oostelijk Groningen, in de volksmond ‘Ol Graitje’ genoemd, ging ook niet aan Freerk voorbij. Hij heeft heel wat foto’s verzameld van de tram en dat kwam niet in de laatste plaats door zijn opa die als machinist op deze tram heeft gereden en waar hij nog de pet van heeft.

Freerk heeft echter nog één probleem. Hij moet nog anderhalf jaar werken voor hij zich volledig op zijn museum kan storten, waardoor het museum nu nog niet altijd open is. Freerk probeert er wel op vrijdagavond te zijn, maar geïnteresseerden kunnen beter even vooraf bellen met Freerk Lukens. Zijn telefoonnummer is 06-51661975.

 

Drentse Historische Vereniging symposium Genetische Genealogie 7 april 2018

Op zaterdag 7 april 2018 organiseert de Drentse Historische Vereniging haar tweejaarlijks symposium. Dit jaar staat het symposium in het teken van de Genetische Genealogie. Via de website van de Drentse Historische Vereniging kan men zich aanmelden voor het symposium: www.drentsehistorischevereniging.nl en daar vindt u ook nadere informatie.

Prof.dr. Reinder Reinders over De atlas van Beckeringh

Een tot der laatste stoel bezet gebouw De Sprankel in Sellingen was vanmiddag weggelegd voor de heer Reinders, die er een zeer interessante lezing gaf over de kaarten van Theodorus Beckeringh voor de leden van de Historische Vereniging Westerwolde. Na afloop van de lezing was er gelegenheid tot het stellen van vragen waar ruimschoots gebruik van werd gemaakt.

Theodorus Beckeringh (1712-1790) was een jurist met grote belangstelling voor tekenen en cartografie. Rond 1750 vat hij het plan op om een nieuwe kaart van de provincie Groningen te maken die in 1781 wordt gedrukt. Het is een prachtige kaart met heldere weergave van de wegen, vaarwegen en vele wetenswaardigheden, zoals de borgen die rondom de kaart staan.
Dankzij ruim 200 bewaard gebleven schetskaarten en voorstudies volg je Beckeringh op de voet wanneer hij in het midden van de 18e eeuw Groningen in kaart brengt. De voorstudies bevatten een schat aan informatie die op de gedrukte kaart ontbreekt. Het deels onbekende kaartmateriaal geeft niet alleen een prachtig overzicht van de werkwijze van een enthousiast amateurcartograaf, maar ook van het 18e-eeuwse Groninger landschap. (bron:Groninger Archieven)

Hieronder nog een foto reportage van de geslaagde bijeenkomst:
En als verrassing bij het verlaten van de Sprankel nog een prachtig verlichte kerk in Sellingen

Sprekers gezocht, die iets kunnen vertellen over Westerwolde

De Historische Vereniging Westerwolde organiseert regelmatig lezingen over een bepaald onderwerp. Wij doen dat voor onze leden op de ledenbijeenkomsten, maar ook in samenwerking met het Museum de Oude Wolden(MOW) in Bellingwolde in de reeks historische lezingen in de maanden oktober en november. De onderwerpen kunnen erg variëren, maar hebben altijd wel op één of andere manier een link met Westerwolde. Voor het komend seizoen zijn wij op zoek naar mensen die ons iets willen vertellen over zo’n historisch Westerwolds onderwerp. De lezingen worden meestal verzorgd door middel van een PowerPoint presentatie, waarbij wij dan zorgen dat de benodigde apparatuur aanwezig is. Gezien ons budget kunnen we daar geen grote vergoedingen tegenover stellen, maar wel het aandachtig gehoor en enthousiasme van onze leden en andere belangstellenden.
Mocht u uw kennis met ons willen delen, dan kunt u dit melden via ons e-mail adres info@verenigingwesterwolde.nl, waarna wij met u contact op zullen nemen.

Reformatie, Oranje en Verlichting – Reformatiereis

In 2017 is het 500 jaar geleden dat de Wittenberger theologieprofessor dr. Maarten Luther 95 stellingen op de deur van de plaatselijke slotkapel sloeg.

Met een bus van Deiman uit Winschoten wordt een Reformatiereis naar Sachsen-Anhalt gemaakt van 23 t/m 27 april 2018. De reis staat onder leiding van historicus drs. Jochem Abbes (inhoud) en Ko Niemeijer (chauffeur en organisatie). Hoewel de reis niet door de Historische Vereniging Westerwolde wordt georganiseerd willen we toch via onze website onze leden en andere belangstellenden graag op deze reis attenderen.

Voor nadere informatie en het aanvragen van een aanmeldingsformulier kunt u bellen met Ko Niemeijer telefoon 0599-322352 of 06-13500941 of via e-mail niewolt@ziggo.nl. 

Het volledige programma kunt u hier downloaden:
Programma Reformatiereis 2018

De Historische Vereniging Westerwolde heeft haar 500ste lid verwelkomd

Vandaag mochten we ons 500ste lid verwelkomen. In het allernoordelijkste puntje van Westerwolde in Klein Ulsda aan de oevers van de Westerwoldse Aa woont ons 500ste lid Jaap Leutscher. Hij kreeg vanmiddag als cadeau een oorkonde, al onze tijdschriften van 2017 en een gratis lidmaatschap voor 2018 aangeboden door onze secretaris Ina Middelkamp. 2017 was voor de vereniging een succesvol jaar wat betreft de aanwas van nieuwe leden. Zo’n 70 leden zijn er dit jaar namelijk bijgekomen. Op de foto ziet u Jaap Leutscher, die zojuist de oorkonde in ontvangst heeft genomen van Ina Middelkamp.

Winternummer Terra Westerwolda verschenen

Binnenkort ontvangen de leden van de Historische Vereniging Westerwolde het winternummer van Terra Westerwolda. Het blad is dan ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio en bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

Bert Veeman: plattelandsdokter, natuurbeschermer, fotograaf
In dit nummer een groot interview met Bert Veeman, oud-huisarts in Bellingwolde, die ook als natuurbeschermer bekend is geworden. Samen met Guus Sterenborg richtte hij een IVN-afdeling op, de eerste in Oost-Groningen. Maar ook als fotograaf heeft hij zijn sporen verdiend. Geert Schreuder maakte bij dit interview een fraaie illustratie waarop we plattelandsdokter Bert Veeman vanuit zijn lelijke eend foto’s van het landschap zien maken.

Westerwolde terug van weg geweest
Op 1 januari ontstaat de nieuwe gemeente Westerwolde. Geert Volders blikt terug op de opmerkelijke ontwikkeling van de naam Westerwolde en de relatie met de bestuurlijke gemeenten in het territorium.

Herdenkingsjaar
In 2017 wordt veel herdacht. Jochem Abbes schrijft in het kader van het Lutherjaar over de Reformatie in Westerwolde. Jan Huizing blikt 300 jaar terug. Hij onderzocht de gevolgen van de Stormvloed voor Westerwolde en geeft een toelichting op de bouw van de kerk in Vriescheloo in 1717.

Kees Stip
In de serie over literatuurgeschiedenis is het de beurt aan Kees Stip, die van 1978 tot zijn dood in 2001 in Laudermarke woonde en werkte. Zijn gedicht ‘Waterlandschap’ siert de eerste trede van de ‘dichterstrap’ in het Theater van de Natuur in Sellingen.

Tonnis Post
In het Fotomuseum in Den Haag en Museum de Oude Wolden in Bellingwolde zijn in 2018 exposities over de fotograaf Tonnis Post. Dirk Kome besteedt aandacht aan deze ‘fotograaf van de vooruitgang’, die veel foto’s maakte van de woonomstandigheden van Westerwolders in het begin van de 20e eeuw.

Maar er is meer. Leest u maar!
____________________________

Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 25,00 per jaar. Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.
Het blad is voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio. Het verschijnt drie keer per jaar. Het volgende (voorjaars)nummer komt in maart 2018 uit.
Reacties
Voor reacties of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: taalschuur@hetnet.nl

 

Het best bewaarde geheim van Nederland

Op de laatste ledenvergadering in Wedde werd terloops gesproken over een artikel in de Volkskrant over Westerwolde van Caspar Janssen.  Dit artikel werd op Facebook al diverse keren gedeeld en ook op Twitter kwam het verschillende keren voorbij. Via ons lid Ali Kaput kregen we dit artikel in handen en we willen het ook graag met u delen.
Als Westerwolders mogen we daar best een beetje trots op zijn.

Ledenvergadering in Wedde op 21-10-2017

De ledenvergadering in Wedde werd goed bezocht. Op het laatste moment had de geplande spreker zich afgemeld, waardoor het bestuur een nieuwe spreker moest regelen. Dat bleek een onmogelijke zaak te zijn. We hebben echter binnen het bestuur “twee keien” die in staat zijn om op korte termijn wat te regelen. Voor de pauze hield Geert Volders zijn verhaal en na de pauze was de beurt aan Jochem Abbes.
Onder de titel ‘Pro Religione et Libertate’ gingen zij vanuit twee perspectieven in op de situatie in Westerwolde rondom de 80-jarige oorlog. Een zeer boeiend verhaal met aan het eind nog een aantal vragen vanuit de zaal. Een geslaagde middag.

Jochem Abbes krijgt Hesse Penning voor bijdrage aan cultuur Vlagtwedde


Wat de Oscar is voor de filmwereld, is de Hesse Penning voor de gemeente Vlagtwedde: een belangrijke onderscheiding. Vanmiddag wordt ze uitgereikt aan Jochem Abbes. Hij krijgt hem uit handen van commissaris van de Koning René Paas.De Stichting Gebroeders Hesse Fonds stimuleert het culturele leven in Vlagtwedde. Ze reikt elke vijf jaar de penning uit aan iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt op het gebied van cultuur, landbouw of waterhuishouding.

Historicus

Abbes (47) krijgt hem voor zijn bijdrage aan de cultuur, voor het levend houden van de historie van Vlagtwedde, met name het gebied Westerwolde. Abbes is een historicus die een sterke band heeft met Westerwolde.

,,Ik ben in dit gebied geboren’’, vertelt hij. ,,In Jipsinghuizen. Bovendien woont mijn familie, van vaders- en moederskant, al eeuwen in het gebied. Als kind had ik al grote belangstelling voor het verleden van Westerwolde. Zo was ik als middelbare scholier in pauzes vaak te vinden bij het klooster in Ter Apel. Prachtig vond ik dat. Het was net of ik vlak bij de Kruisheren was, die er ooit woonden. Een historische sensatie, zo heet zo’n gevoel.’’

Na zijn schooltijd studeerde hij, uiteraard, geschiedenis. Hij doceerde dat vak jaren in Stadskanaal, met groot plezier. ,,Maar toen ik cultuurambtenaar van Vlagtwedde kon worden, koos ik daarvoor. In die functie houd ik me bezig met allerlei projecten die ook het verleden raken. De restauratie van de oorlogsbarak in Sellingen was zo’n project.’’

Lezingen

Hij is in zijn vrije tijd voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW). ,,Die heeft bijna vijfhonderd leden. We hebben regelmatig bijeenkomsten waarop lezingen over gebeurtenissen uit het verleden op het programma staan.’’ Die lezingen geeft hij vaak zelf, met een enorme kennis van zaken. ,,Die heb ik opgedaan in de loop der jaren, door heel veel over Westerwolde te lezen en oude documenten te bestuderen. Omdat mijn interesse zo groot is, blijven al die feiten ook in mijn hoofd zitten.’’

Abbes woont nu in Bourtange, met zijn vrouw en twee kinderen. In Westerwolde dus. Ook in dat dorp ‘voelt’ hij regelmatig het verleden en heeft hij zo’n historische sensatie. ,,Ik heb ze op zoveel andere plekken in het gebied. Bij de hervormde kerk in Blijham bijvoorbeeld waar mijn voorouders diensten bijwoonden. En nog altijd bij het klooster.’’

Naast dat klooster, in Hotel Boschhuis, krijgt hij vanmiddag de Hesse Penning en zijn de schijnwerpers op hem gericht. Hij verheugt zich op dat moment. ,,Het is immers een mooie blijk van waardering.’’

bron: Dagblad van het Noorden- Marcel Looden.
foto’s: Marten Fokkens

Landjepik bijeenkomst in Leer(D) op 11 november

De Nederlandse annexatiedrift in noordwest Duitsland na 1945

Op 11 november 2017 van 10.00 – 16.30 uur is er over dit thema een interessante bijeenkomst in het Heimatmuseum in Leer(D). De lezingen zijn in het Duits.

10:00 uur Opening
Hilke Boomgaarden, 1. Vorsitzende Heimatverein Leer e.V. Beatrix Kuhl, Bürgermeisterin der Stadt Leer Burghardt Sonnenburg M.A., Museumsleiter
10:15 uur Dr. Karel Essink (Eelde)
De grens in de Eems-Dollard – een historisch overzicht
11:15 uur Drs.Klaas Hoogenboezem (Emmen)
1945-1949 Nederlandse grootheidsdromen en wat ervan in vervulling ging
12:15 uur Lunch
13:15 uur Drs.Dirkje Mulder-Boers (Groningen)
Annexatie en tractaatland
14:00 uur Pauze
14:30 uur Dr. Marijn Molema (Leeuwarden)
Goede „Noaberschap“ na de tweede Wereldoorlog en haar wegbereiders
15:30 uur Schlussdiskussion
16:30 uur Ende

Het volledige programma en verdere informatie vindt u in het document dat u via onderstaande link kunt openen. Leden van de Historische Vereniging Westerwolde zijn van harte welkom. U dient zich echter wel van te voren op te geven.

Link naar de informatiefolder

Historische Avonden 2017

Dit najaar staat het MOW, museum te Bellingwolde, in het teken van de geschiedenis van Westerwolde en de verdere regio, met de zeer diverse lezingenreeks Historische Avonden. In samenwerking met de Historische Vereniging Westerwolde biedt het museum maar liefst 7 lezingen.


26 september Kanalisatie in Westerwolde Tjarko van Dijk

3 oktober 500 jaar Reformatie in Westerwolde en Reiderland Jochem Abbes

10 oktober Weerslag Eerste Wereldoorlog in Westerwolde Geert Volders

17 oktober Controverse Orangisme Patriottisme Jochem Abbes

24 oktober Het ontstaan van de grens in Westerwolde Herman Posthumus

31 oktober Grensbewaking Westerwolde door de Marechaussee Koos Schipper

7 november De ruilverkaveling in Bellingwolde en Blijham Scholto ten Have


Elke lezing start om 20 uur. U kunt vanaf 19:30 uur in het museum terecht.
Historicus Tjarko van Dijk leidt elke spreker in.

De toegang bedraagt € 4,50, inclusief entree museum en een kopje koffie of thee. Van plan om meerdere lezingen te bezoeken? Koop een passende strippenkaart.

€ 10 voor 3 lezingen
(€ 3,50 korting)
€ 15 voor 5 lezingen
(€ 6,50 korting)
€ 22 voor alle lezingen
(€ 9,50 korting)

Graag tot ziens op de Historische Avonden,
namens de Historische Vereniging Westerwolde en het MOW,

Obby Veenstra
Directeur het MOW


Dinsdag 26 september
Kanalisatie van Westerwolde
Tjarko van Dijk

In plaats van de eerder geplande lezing over Veldnamen neemt historicus Tjarko van Dijk je mee op een koetsreis van historische betekenis. 120 jaar geleden, in de zomer van 1897, maakte een aantal notabelen uit de regio een reis per Landauer, van Nieuweschans naar Ter Apel. De heren wilden de situatie in Westerwolde onder de aandacht brengen en dan vooral de noodzaak tot kanalisatie. Het graven van kanalen moest niet alleen de afwatering maar ook de toegankelijkheid van Westerwolde bevorderen en zo de streek tot bloei brengen. In een verslag, Westerwolde in woord en beeld, legden zij de reis en hun toekomstdromen vast. Tussen 1905 en 1920 kwamen de voorziene kanalen daadwerkelijk gereed. Dit legde de basis voor het Westerwolde zoals wij dat nu kennen.

 

Dinsdag 3 oktober
500 jaar Reformatie in Westerwolde en Reiderland
Jochem Abbes

500 jaar geleden, op 31 oktober 1517 sloeg Maarten Luther 95 stellingen aan de slotkapel van Wittenberg. De stellingen raakten cruciale geloofskwesties die breed leefden in de samenleving. Door de onverwacht snelle verspreiding en de weerstand van kerk en staat escaleerde de zaak tot een grootschalige kerkelijke hervormingsbeweging. In Europa braken verschillende godsdienstoorlogen uit. Ook in Westerwolde en Reiderland had de Reformatie ingrijpende gevolgen die tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn. In de eerste helft van zijn lezing gaat historicus Jochem Abbes in op de grote vragen van de Reformatie, en in de tweede helft op de impact daarvan op Oost-Groningen.

Dinsdag 10 oktober
Weerslag Eerste Wereldoorlog in Westerwolde
Geert Volders

Terwijl een groot deel van Europa in de zomer van 1914 ten strijde trok, bleef Nederland neutraal. Toch merkte men in een grensregio zoals Westerwolde onmiddellijk dat er iets was veranderd. Kerkklokken kondigden de mobilisatie af. Dienstplichtigen vertrokken naar de verdedigingslinies, in afwachting op wat komen ging. In plaats van enkele weken zou de oorlog ruim vier jaar duren. De overheid voerde diverse beperkende maatregelen in met een weerslag op de handel en het dagelijks leven. Economische teruggang, schaarste en vluchtelingenproblematiek behoorden tot de gevolgen van ‘De Grote Oorlog’. Historicus Geert Volders vertelt deze avond uitgebreid over de weerslag van de oorlog op deze regio.

Dinsdag 17 oktober
Controverse Orangisme Patriottisme in Westerwolde en Reiderland in de 18e eeuw | Jochem Abbes

Jochem Abbes bespreekt in deze lezing de tegenstellingen tussen Patriotten (voorstanders van de republiek) en Orangisten (voorstanders van een sterk bewind onder Oranje) in Groningen. Deze tegenstelling groeide in de tweede helft van de 18e eeuw. Economisch ging het slecht en onder de bevolking heerste ontevredenheid. Toen in 1780 de Vierde Engelse Oorlog uitbrak, sloeg de Republiek een slecht figuur. Velen riepen om een zondebok en vonden die in stadhouder Willem V. Patriotten, geïnspireerd door Verlichtingsfilosofen, eisten meer democratie en richtten overal gewapende genootschappen op. Hierbij stuitten zij op verzet van Orangisten. In Groningen waren in de Ommelanden veel Patriotten actief, terwijl men in de Stadsjurisdicties overwegend Orangist was. Westerwolde en het Reiderland behoorden juist tot het Orangistische kamp. Waarom was dat?

Dinsdag 24 oktober
Het ontstaan van de grens in Westerwolde
Mr. Herman Posthumus

Historicus Herman Posthumus neemt ons mee op een tocht langs de rijksgrens van Groningen en Drenthe, meer specifiek langs de grens van Westerwolde. Hoe oud is die grens? Sinds wanneer markeren grenspalen die grens? Waarom legde men kilometerslange leidijken aan? Waarom verlegde men na de Tweede Wereldoorlog de rijksgrens van Westerwolde in oostelijke richting? Sinds wanneer is de Westerwoldse Aa geen grensrivier meer? Al deze vragen komen aan de orde in deze presentatie.

Dinsdag 31 oktober
Grensbewaking Westerwolde door de Marechaussee
Koos Schipper

Koos Schipper, Kapitein b.d. van de Koninklijke Marechaussee, vertelt over de geschiedenis van de grensbewaking in Westerwolde door de Koninklijke Marechaussee. In 1890 zette de Koninklijke Marechaussee twee brigades uit in het Oldambt en Westerwolde en wel in Nieuweschans en Vlagtwedde. In 1902 volgde de brigade Ter Apel en in 1921 de brigade Bellingwolde. Deze brigades kwamen er meestal op verzoek van lokale autoriteiten. Deze wensten politiezorg bij illegale grensoverschrijding en het bewaken van de lokale wegen tegen ‘landlopers, stropers en dronken gespuis’ zoals een lokale bestuurder het omschreef. Aan de jarenlange grensbewaking van de Marechaussee samen met de douane kwam een einde op 14 juni 1985. Nederland ondertekende de Verdragen van Schengen waarmee de grenzen binnen de Europese Unie kwamen te vervallen.

Dinsdag 7 november
De Ruilverkaveling in Bellingwolde en Blijham
Scholto ten Have

Oud landbouwer Scholto ten Have diept herinneringen op aan de ruilverkaveling Blijham-Bellingwolde. Halverwege de vorige eeuw vond op de rand van Westerwolde en Oldambt een belangrijke cultuurtechnische ingreep plaats: de ruilverkaveling Blijham-Bellingwolde. Deze ruilverkaveling was in grootte niet spectaculair, maar greep diep in op het landschap, waarvan de structuur volledig veranderde. Daarbij dempte men de eeuwenoude rivier de Westerwoldse Aa over een grote lengte. Voor de landbouwers betekende de ruilverkaveling een grote stap voorwaarts. Het geeft hen ook nu nog een voorsprong in de bedrijfsvoering. Met de inzichten van nu kunnen we echter ook stellen dat de ingreep meer rekening had kunnen houden met het landschap.

Uw kunt via deze link de folder bekijken of downloaden.

MOW | Museum de Oude Wolden
Hoofdweg 161
9695 AE Bellingwolde
0597 – 531 509