Uitnodiging ledenbijeenkomst 15 december 2018

Geachte leden,

Hierbij nodigen wij u uit voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 15 december a.s. in Het Buurthuis te Harpel,  Molenkampweg 30.
De bijeenkomst begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris
  4. Rondvraag/w.v.t.t.k.

  5. Lezing door de heer Ruud Weijdeveld over het communistische verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in Oost-Groningen. Door de ligging van een aantal concentratiekampen in het aangrenzende Emsland, kwamen Groningse communisten al vroeg in aanraking met ondergrondse werkzaamheden. Zo boden zij onder andere hulp aan mensen die uit deze kampen gevlucht waren. Tijdens de bezetting kwamen vele communisten – ook in Westerwolde – actief in verzet. Eind 1940 werd hun eerste illegale verzetskrant uitgegeven: Noorderlicht. Velen betaalden voor hun verzetsactiviteiten de hoogste prijs, maar na de oorlog bleef erkenning voor deze groep uit. Weijdeveld deed vele jaren onderzoek naar het communistische verzet in Groningen. Dit resulteerde in 2014 tot de tweedelige publicatie Het communistische verzet in Groningen 1940-1945. Na afloop van de vergadering is het mogelijk dit boek aan te schaffen.
  6. Vervolg lezing. Gelegenheid tot het stellen van vragen.
  7. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 15 december te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Let u ook op de lezingen van het MOW Bellingwolde! Op onze website uitgebreide informatie.
– donderdag 22 november: Marianne Kruijswijk: De strijd voor het algemeen kiesrecht in Oldambt.

– donderdag 29 november: Anna van der Molen: georganiseerd verzet in WO II
– donderdag 6 december: Tjarko van Dijk en Obby Veenstra: Karl Marx in Oost-Groningen

Elke lezing start om 20 uur. U kunt vanaf 19.30 uur in het museum terecht. De                  toegang bedraagt € 5,00 en voor leden van de HVW € 4,00, inclusief entree museum en een kopje koffie of thee. 

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris

Winternummer Terra Westerwolda verschenen

De leden van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW) ontvangen een dezer dagen het winternummer van Terra Westerwolda per post. Het blad is binnenkort ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio, bij de Bruna in Winschoten en bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

Jip en Janneke in Harpel

In dit nummer o.a. een groot interview met Doede Bruinsma (1926). Hij bracht zijn jeugd door in Harpel en al trok hij toen hij begin twintig was de wijde wereld in, hij voelt zich nog altijd verbonden met dit dorp. Als kind had hij met zijn buurmeisje Hilvertje een ‘Jip-en-Jannekeverhouding’. Kunstschilder Geert Schreuder liet zich door deze ontboezeming inspireren en maakte er een prachtige illustratie bij, die ook de cover siert.

Karl Marx in Westerwolde

2018 is uitgeroepen tot het Karl Marxjaar. Het is 200 jaar geleden dat deze bewonderde, maar ook verguisde revolutionair werd geboren. Tjarko van Dijk zocht uit of zijn denkbeelden ook doordrongen in Westerwolde en het Oldambt. Mevrouw Bruining-Principaal maakte als achttienjarige angstige uren door tijdens de bevrijding van de Wedderbergen. Haar herinneringen beschrijft ze in een indrukwekkend verhaal. Het voormalige klooster in Ter Apel was in 1835 het reisdoel van schoolmeester Jan Gerrits Rijkens. Erik Wubs wijdt een artikel aan het reisverslag dat Rijkens hierover schreef.

Deftig zwart

Fraaie foto’s van de veelal zwarte damesmode van rond 1900 sieren dit nummer. Ze geven een beeld van de collectie van Museum de Oude Wolden in Bellingwolde. In de literatuurserie een laatste aflevering in het vierluik over dichter Kees Stip, die al in 1991 voorzag dat de gaswinning in Groningen veel ellende zou veroorzaken. Bert Jan Hartman sluit met deel 2 het verhaal over het noodlot van zijn grootvader Lammert Huizing in de Tweede Wereldoorlog af. In deze Terra Westerwolda natuurlijk ook nog de vaste rubrieken, zoals de column ‘Siste Viator’, deze keer geschreven door Tjarko van Dijk met als titel: Omzien. En ook Sanne Meijer was weer onderweg. Nu ontdekte ze het Bisschopskerkhof van Jipsinghuizen.


Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 25,00 per jaar. Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.
Het blad is voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio (de verkoopadressen treft u aan op deze site). Het verschijnt drie keer per jaar. Het volgende (voorjaars)nummer komt in maart 2019 uit.

Reacties
Voor reacties en/of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: taalschuur@hetnet.nl

Uitnodiging bijeenkomst 425 jaar verovering van Westerwolde door graaf Willem Lodewijk van Nassau.


Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de (herdenkings-)bijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 3 november 2018 in de Hervormde kerk (Marktplein 2A) te Bourtange. De bijeenkomst begint om 13.30 u.

De eerder aangekondigde ledenbijeenkomst in oktober is dus verplaatst naar 3 november! Dit bericht is op 24 oktober 2018 aangepast i.v.m. een wijziging in het programma.


Na de herdenking van 450 jaar verovering van het Huis te Wedde als aanloop naar de Slag bij Heiligerlee in 1568, hebben we dit jaar nog een bijzonder jaar te gedenken. In 1593 werd Westerwolde namelijk veroverd door graaf Willem Lodewijk van Nassau namens de Staten-Generaal. Het was het voorspel op de belegering en verovering van de stad Groningen door prins Maurits in het daaropvolgende jaar (de ‘Reductie’ van Stad & Lande in 1594).

Sinds het “Verraad van Rennenberg” in 1580 was onze provincie in Spaanse handen en 13 jaar later begon de “Groninger schansenkrijg” om ook onze provincie aan de Unie van Utrecht toe te voegen. In 1593 werd Oost-Groningen in het krijgstoneel betrokken, waarbij Willem Lodewijk de Spaanse bevelhebber Francisco Verdugo als tegenstander tegenover zich vond. Onder wisselende krijgskansen, waarbij o.a. de Bellingwolderzijlschans (Oudeschans) werd aangelegd, het Huis te Wedde werd veroverd en heroverd en de schans te Bourtange uiteindelijk werd ingenomen en voltooid, lukte het plan. Op 28 oktober kwam Willem Lodewijk voor het Huis te Wedde, verdreef de Spaanse bezetting definitief en trok verder naar Bourtange waar hij de schans bezichtigde. De gebeurtenissen waren van groot militair-strategisch belang en markeerden het begin van “Westerwolde Generaliteitsland”. Het is dit jaar 425 jaar geleden dat deze gebeurtenissen zich in onze landstreek hebben afgespeeld. Voor onze vereniging (en Westerwolde!) belangrijk genoeg om in een passende bijeenkomst hierbij stil te staan.

Het bestuur stelt het volgende programma voor: z.o.z.

Programma

  1. Welkom
  2. Toelichting van het programma.
  3. ‘Oranje en Nassau in de Tachtigjarige Oorlog’, door historicus Arnout van Cruyningen. In zijn voordracht zal Van Cruyningen de rol belichten van Willem van Nassau, Prins van Oranje, en zijn talrijke Nassause verwanten in de Tachtigjarige Oorlog. Niet alleen de Prinsen van Oranje maar vele telgen uit andere takken van het Huis Nassau waren als militair betrokken bij de strijd in de Nederlanden. Twaalf ‘Nassause Helden’ gaven zelfs hun leven in die strijd. Arnout van Cruyningen publiceerde diverse boeken over het Huis Oranje-Nassau en de Nederlandse geschiedenis. Zijn recentste uitgaven zijn ‘Stadhouders in de Nederlanden’, ‘De Tachtigjarige Oorlog’, en ‘De Opstand 1568-1648’.
  4. Pauze
  5. ‘De verovering van Westerwolde in 1593 en de langdurige gevolgen daarvan’, door historicus Jochem Abbes. In zijn voordracht zal Abbes ingaan op de ‘Groninger schansenkrijg’, de rol en persoon van graaf Willem Lodewijk en de verstrekkende betekenis van 1593, “het jaar van de bevrijding van Oost-Groningen” (Overdiep) voor Westerwolde. Zijn bijdrage is tevens de inleiding op het volgende onderdeel van het programma.
  6. Onthulling van het wapen van prins Willem van Oranje-Nassau in de kerk.
  7. Dankwoord en afsluiting.
  8. Receptie/borrel.

Het bestuur hoopt velen van u te mogen begroeten bij deze bijzondere bijeenkomst. Neemt u gerust een introducé mee. Graag tot dan!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,

Kineke Kuper-Dijkmeijer, secr.

Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde

Uitnodiging  

Graag nodigen wij u uit op de ´Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde. Vrijwilligers, professionals, studenten en alle anderen die zich interesseren voor het Groninger landschap kunnen op deze dag elkaar ontmoeten, nieuwe kennis opdoen en ideeën uitwisselen over het landschap, tijdens boeiende presentaties en bijzondere veldexcursies.  

Bijzonder element is dit jaar de officiële start van de langverwachte Landschapsbiografie van Westerwolde, een tweejarig project waarin een keur aan professionals en vrijwilligers een nieuw standaardwerk gaan maken over verleden, heden en toekomst van dit gevarieerde en rijk gelaagde landschap. 

 Programma De ‘Dag van het Westerwoldse landschap’ kent vier onderdelen: 

1. Toelichting en officiële aftrap van de Landschapsbiografie van Westerwolde 

2. Nieuw onderzoek naar het landschap van Westerwolde (presentaties) 

3. Actuele landschappelijke ontwikkelingen in Westerwolde (presentaties) 

4. Landschapsexcursies (middagprogramma) 

Opgave U kunt zich per mail opgeven via cursus.landschap@rug.nl  Let op, er is een beperkt aantal van 50 plaatsen beschikbaar. Inschrijving gebeurt op volgorde van binnenkomst. 

Kosten De dag is inclusief lunch, koffie/thee en borrel. Kosten zijn € 20,-; voor studenten/vrijwilligers  € 10,-, ter plekke te voldoen. 

Locatie Gemeentehuis Wedde, Hoofdweg 2, 9698 AE Wedde 

De dag wordt georganiseerd door het Kenniscentrum Landschap van de RUG, Het Groninger Landschap en Landschapsbeheer Groningen. Met dank aan de Gemeente Westerwolde en Staatsbosbeheer.

Vertaalslag rond Heiligerlee

Op de laatste bijeenkomst van de Historische Vereniging in Wedde heeft Albert Beuse het een en ander verteld over het project “de vertaalslag rond Heiligerlee”.  Misschien interessant om te weten dat alle informatie hierover is terug te vinden op de volgende website: https://www.groningerarchieven.nl/publiek/maak-geschiedenis/51-vertaalslag.

 

Uitnodiging Ledenbijeenkomst herdenking 21 april 2018 te Wedde

Geachte leden en andere genodigden,

Op 24 april 1568 werd het Huis te Wedde door de troepen van graaf Lodewijk van Nassau-Dillenburg namens zijn broer prins Willem van Oranje-Nassau ingenomen. De borg was op dat moment bezit van Jan van Ligne, graaf van Arenberg, stadhouder van Groningen & Ommelanden namens koning Filips II en heer van Westerwolde. Drost Matthias Orth en de bezetting kregen de vrije aftocht en in de weken daarna werden in Wedde enkele duizenden huurlingen en vrijwilligers gerekruteerd voor een aanval op het Spaansgezinde Groningen. Op 23 mei van datzelfde jaar leidde dat tot de Slag bij Heiligerlee, waarbij zowel graaf Arenberg als graaf Adolf van Nassau sneuvelden. De gebeurtenissen in Wedde vormden daarmee de “opmaat” naar de Tachtigjarige Oorlog. Met een knipoog naar het verleden kunnen we zeggen dat in Wedde het latere Nederland ontstond. Om deze bijzondere datum niet voorbij te laten gaan, organiseren we op zaterdag 21 april een herdenkingsprogramma in de protestantse kerk van Wedde, waarna een herdenkingsplaquette op het borgterrein van het Huis te Wedde zal worden onthuld. Het programma ziet er als volgt uit:

13.00 – 14.00 u.: Expositie Groninger Archieven over de gebeurtenissen rond 1568 aan de hand van bijzondere archivalia in het koor van de kerk. Archiefmedewerkers zijn aanwezig voor tekst en uitleg.
14.00 u.: Opening en welkom.
14.05 u.: ‘De betekenis van de 24e april 1568 in de regionale en nationale geschiedschrijving’, door drs. J.G. Abbes, voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde.
14.15 u.: ‘Matthias Orth en de “confuse pampieren” van Wedde’, door dhr. R.M.A. Wegman, secretaris van de Stichting Monumenten Westerwolde.
14.30 u.: ‘Vertaalslag rond Heiligerlee en de oorlogsdreiging in brieven uit 1568’, door dhr. A. Beuse, hoofd studiezaal van de Groninger Archieven.
14.45 u.: Pauze. Tevens gelegenheid om de expositie in het koor te bezichtigen.
15.30 u.: ‘Wedde als lieu de mémoire’, door mr. F.A. Bergman, voorzitter van de Stichting Monumenten Westerwolde.
15.40 u.: ‘De zin van herdenken’, door mr. L.J. Klaassen, wnd. burgemeester van Westerwolde.
15.50 u.: Wandeling naar de Borg.
16.10 u.: Onthulling van de herdenkingsplaquette.
16.15 u.: Dankwoord en afsluiting.

Wij hopen velen van u op deze memorabele 21e april a.s. in Wedde te mogen begroeten.

Met vriendelijke groet,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris a.i.


Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog

Onderstaande mail ontvingen wij op 6 april 2018 van De Verhalen van Groningen:


Geachte heer, mevrouw,

Onlangs hebben we u gevraagd om ons te helpen met het samenstellen van een portrettengalerij van Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog. Een flink aantal historische verenigingen en kringen heeft aan die oproep gehoor gegeven en prachtig materiaal aangeleverd. Onze hartelijke dank daarvoor!

De online portrettengalerij is te bezichtigen op de website www.groningen4045.nl. We zijn nog altijd bezig met het aanvullen van de galerij, dus het kan zijn dat een door u voorgedragen persoon nog niet meteen terug te vinden is. Daarnaast kunt u nog steeds materiaal aanleveren voor nieuwe portretten. Dat kan door een berichtje te sturen naar els.zwerver@deverhalenvangroningen.nl.

Inmiddels is de reizende tentoonstelling ook begonnen aan haar tocht door de provincie. De eerste halte is het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Zes grote panelen staan voor de ingang. In de bijlage ziet u een aantal foto’s. We nodigen u van harte uit om zelf een kijkje te gaan nemen. Op de website hopen we binnenkort een reisschema te kunnen publiceren.

Nogmaals hartelijk dank voor uw hulp en ondersteuning. Zonder uw inzet was dit eerbetoon aan onze verzetshelden niet mogelijk geweest.

Met vriendelijke groet,

Anja Reenders, senior projectmanager
Els Zwerver
De Verhalen van Groningen


U kunt natuurlijk naar de website gaan via de bovenstaande link, maar we wijzen u ook graag op het artikel over dominee Philippus Jacobus Greeven uit Vriescheloo een verhaal dat namens onze vereniging is aangeleverd door ons bestuurslid Jan S.A. Huizing.

De link naar dit artikel is Ds. Greeven

Algemene Ledenvergadering 24 maart in Onstwedde


De vereniging hield op 24 maart 2018 haar algemene ledenvergadering in Onstwedde. Aan de orde kwamen onder meer de notulen van de vorige vergadering, het jaarverslag 2017 en het financieel verslag 2017. Het aangekondigde agendapunt betreffende de bestuursverkiezing is aangehouden tot de vergadering van juni om een aantal redenen: mevr. Middelkamp heeft zich bij nader inzien toch niet herkiesbaar gesteld, de heer T. van Dijk kon vanwege familieomstandigheden niet aanwezig zijn en er speelt een interessante ontwikkeling m.b.t. een op te richten Werkgroep Streekhistorie Ter Apel waarbij er ook een bestuurlijke vertegenwoordiging wordt beoogd. Door omstandigheden had het bestuur niet voldoende tijd om de beoogde kandidaten voor deze vacatures tijdig bekend te maken waardoor er geen gelegenheid was om namen van tegenkandidaten in te dienen.  Vervolgens kwamen onze leden Harmien Bruining en Chonda Luring aan het woord over hun onderzoeksresultaten wat betreft de veldnamen. Een interessant verhaal.


Na de pauze was het woord aan Rianne Luring. Haar lezing had als titel: Er waren eens drie boeren – lezing over ontwikkelingen in het Westerwoldse landschap. In de lezing werd er een overzicht gegeven van de landschappelijke ontwikkelingen rondom Onstwedde ten gevolge van de landbouw in de afgelopen eeuw. De afgelopen eeuw werd daarbij opgedeeld in drie perioden, die ter illustratie vertegenwoordigd worden door drie generaties boeren van de Onstwedder familie Luring. Waar de eerste generatie te maken had met herontginningen van het landschap, boert de tweede generatie in een periode van ruilverkavelingen en de derde in een periode van samenwerking met de natuur. De lezing werd ondersteund door (oud) kaartmateriaal van Westerwolde en oude foto’s.
Een zeer interessant verhaal waarvoor Rianne na afloop in de bloemetjes werd gezet door voorzitter Jochem Abbes.

Algemene Ledenvergadering 24 maart a.s. in de Ekkelkamp in Onstwedde

We waren wat laat met het versturen van de uitnodigingen, maar de Algemene Ledenvergadering op 24 maart a.s. gaat gewoon door.
Graag zien wij u zaterdagmiddag in Onstwedde.

Inmiddels zijn de uitnodigingen verstuurd. Via onderstaande links kunt u de uitnodiging en het jaarverslag ook nog downloaden:

HVW uitnodiging ALV 24 maart 2018
HVW Jaarverslag 2017

Rabobank Clubkas Campagne start 8 februari


Vandaag krijgen leden van de Rabobank hun stemcode voor de clubkas campagne in de brievenbus.

STEUN de Historische Vereniging Westerwolde en stem op de Historische Vereniging Westerwolde bij de DE RABOBANK CLUBKAS CAMPAGNE

Breng jouw stem uit en steun het verenigingsleven!

Rabobank Zuid en Oost Groningen draagt het verenigingsleven in de regio een warm hart toe. Daarom organiseert zij de Rabobank Clubkas Campagne speciaal voor verenigingen en stichtingen. Rabobank Zuid en Oost Groningen stelt € 100.000,- beschikbaar! Ook het Streekhistorisch Centrum doet mee aan de Rabobank Clubkas Campagne!

Stemmen

Van 8 t/m 22 februari 2018 mogen leden van Rabobank Zuid en Oost Groningen vijf stemmen uitbrengen op hun favoriete clubs, waarvan maximaal twee op dezelfde club. Elke stem is geld waard! De waarde van een stem wordt bepaald door het totaal beschikbare bedrag van € 100.000,- te delen door het aantal uitgebrachte stemmen. Wij  ontvangen het aantal op ons uitgebrachte stemmen maal het bedrag dat een stem waard is.

KLIK OP DEZE LINK OM TE STEMMEN