Uitnodiging bijeenkomst 425 jaar verovering van Westerwolde door graaf Willem Lodewijk van Nassau.


Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de (herdenkings-)bijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 3 november 2018 in de Hervormde kerk (Marktplein 2A) te Bourtange. De bijeenkomst begint om 13.30 u.

De eerder aangekondigde ledenbijeenkomst in oktober is dus verplaatst naar 3 november!

Na de herdenking van 450 jaar verovering van het Huis te Wedde als aanloop naar de Slag bij Heiligerlee in 1568, hebben we dit jaar nog een bijzonder jaar te gedenken. In 1593 werd Westerwolde namelijk veroverd door graaf Willem Lodewijk van Nassau namens de Staten-Generaal. Het was het voorspel op de belegering en verovering van de stad Groningen door prins Maurits in het daaropvolgende jaar (Reductie van Stad & Lande 1594).

Sinds het “Verraad van Rennenberg” in 1580 was onze provincie in Spaanse handen en 13 jaar later begon de “Groninger schansenkrijg” om ook onze provincie aan de Unie van Utrecht toe te voegen. In 1593 werd Oost-Groningen in het krijgstoneel betrokken, waarbij Willem Lodewijk de Spaanse bevelhebber Francisco Verdugo als tegenstander tegenover zich vond. Onder wisselende krijgskansen, waarbij o.a. de Bellingwolderzijlschans (Oudeschans) werd aangelegd, het Huis te Wedde werd veroverd en heroverd en de schans te Bourtange uiteindelijk werd ingenomen en voltooid, lukte het plan. Op 28 oktober kwam Willem Lodewijk voor het Huis te Wedde, verdreef de Spaanse bezetting definitief en trok verder naar Bourtange waar hij de schans bezichtigde. De gebeurtenissen waren van groot militair-strategisch belang en markeerden het begin van “Westerwolde Generaliteitsland”. Het is dit jaar 425 jaar geleden dat deze gebeurtenissen zich in onze landstreek hebben afgespeeld. Voor onze vereniging (en Westerwolde!) belangrijk genoeg om in een passende bijeenkomst hierbij stil te staan.

Het bestuur stelt het volgende programma voor: z.o.z.

Programma

  1. Welkom + toelichting van het programma.
  2. ‘De verovering van Westerwolde in 1593 en de langdurige gevolgen daarvan’, door drs. Jochem Abbes, historicus en voorzitter van de HVW.
  3. ‘Graaf Willem Lodewijk van Nassau en het Staatse leger’, door dr. O. van Nimwegen, militair-historicus en universitair docent aan de Rijksuniversiteit te Leiden. De heer Van Nimwegen is de auteur van onder andere ‘Deser landen crijchsvolck’ waarin hij de ontwikkeling van het Staatse leger en de militaire revoluties in de 16e en 17e eeuw beschrijft. In deze periode komt de vestinglinie tot stand waar Bourtange en Oudeschans onderdelen van zijn. Wat betekenden deze militaire ontwikkelingen voor ons land en voor onze regio op de korte en op de lange termijn? Wat was de rol van Willem Lodewijk gedurende deze gebeurtenissen?
  4. Koffie/thee in de Turfschuur.
  5. Tweede deel van de lezing van dr. O. van Nimwegen.
  6. Onthulling van het wapen van prins Willem van Oranje in de kerk.
  7. Dankwoord
  8. Receptie

Het bestuur hoopt velen van u te mogen begroeten bij deze bijzondere bijeenkomst. Graag tot zaterdag 3 november!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,

Kineke Kuper-Dijkmeijer, secr.

Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde

Uitnodiging  

Graag nodigen wij u uit op de ´Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde. Vrijwilligers, professionals, studenten en alle anderen die zich interesseren voor het Groninger landschap kunnen op deze dag elkaar ontmoeten, nieuwe kennis opdoen en ideeën uitwisselen over het landschap, tijdens boeiende presentaties en bijzondere veldexcursies.  

Bijzonder element is dit jaar de officiële start van de langverwachte Landschapsbiografie van Westerwolde, een tweejarig project waarin een keur aan professionals en vrijwilligers een nieuw standaardwerk gaan maken over verleden, heden en toekomst van dit gevarieerde en rijk gelaagde landschap. 

 Programma De ‘Dag van het Westerwoldse landschap’ kent vier onderdelen: 

1. Toelichting en officiële aftrap van de Landschapsbiografie van Westerwolde 

2. Nieuw onderzoek naar het landschap van Westerwolde (presentaties) 

3. Actuele landschappelijke ontwikkelingen in Westerwolde (presentaties) 

4. Landschapsexcursies (middagprogramma) 

Opgave U kunt zich per mail opgeven via cursus.landschap@rug.nl  Let op, er is een beperkt aantal van 50 plaatsen beschikbaar. Inschrijving gebeurt op volgorde van binnenkomst. 

Kosten De dag is inclusief lunch, koffie/thee en borrel. Kosten zijn € 20,-; voor studenten/vrijwilligers  € 10,-, ter plekke te voldoen. 

Locatie Gemeentehuis Wedde, Hoofdweg 2, 9698 AE Wedde 

De dag wordt georganiseerd door het Kenniscentrum Landschap van de RUG, Het Groninger Landschap en Landschapsbeheer Groningen. Met dank aan de Gemeente Westerwolde en Staatsbosbeheer.

Vertaalslag rond Heiligerlee

Op de laatste bijeenkomst van de Historische Vereniging in Wedde heeft Albert Beuse het een en ander verteld over het project “de vertaalslag rond Heiligerlee”.  Misschien interessant om te weten dat alle informatie hierover is terug te vinden op de volgende website: https://www.groningerarchieven.nl/publiek/maak-geschiedenis/51-vertaalslag.

 

Uitnodiging Ledenbijeenkomst herdenking 21 april 2018 te Wedde

Geachte leden en andere genodigden,

Op 24 april 1568 werd het Huis te Wedde door de troepen van graaf Lodewijk van Nassau-Dillenburg namens zijn broer prins Willem van Oranje-Nassau ingenomen. De borg was op dat moment bezit van Jan van Ligne, graaf van Arenberg, stadhouder van Groningen & Ommelanden namens koning Filips II en heer van Westerwolde. Drost Matthias Orth en de bezetting kregen de vrije aftocht en in de weken daarna werden in Wedde enkele duizenden huurlingen en vrijwilligers gerekruteerd voor een aanval op het Spaansgezinde Groningen. Op 23 mei van datzelfde jaar leidde dat tot de Slag bij Heiligerlee, waarbij zowel graaf Arenberg als graaf Adolf van Nassau sneuvelden. De gebeurtenissen in Wedde vormden daarmee de “opmaat” naar de Tachtigjarige Oorlog. Met een knipoog naar het verleden kunnen we zeggen dat in Wedde het latere Nederland ontstond. Om deze bijzondere datum niet voorbij te laten gaan, organiseren we op zaterdag 21 april een herdenkingsprogramma in de protestantse kerk van Wedde, waarna een herdenkingsplaquette op het borgterrein van het Huis te Wedde zal worden onthuld. Het programma ziet er als volgt uit:

13.00 – 14.00 u.: Expositie Groninger Archieven over de gebeurtenissen rond 1568 aan de hand van bijzondere archivalia in het koor van de kerk. Archiefmedewerkers zijn aanwezig voor tekst en uitleg.
14.00 u.: Opening en welkom.
14.05 u.: ‘De betekenis van de 24e april 1568 in de regionale en nationale geschiedschrijving’, door drs. J.G. Abbes, voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde.
14.15 u.: ‘Matthias Orth en de “confuse pampieren” van Wedde’, door dhr. R.M.A. Wegman, secretaris van de Stichting Monumenten Westerwolde.
14.30 u.: ‘Vertaalslag rond Heiligerlee en de oorlogsdreiging in brieven uit 1568’, door dhr. A. Beuse, hoofd studiezaal van de Groninger Archieven.
14.45 u.: Pauze. Tevens gelegenheid om de expositie in het koor te bezichtigen.
15.30 u.: ‘Wedde als lieu de mémoire’, door mr. F.A. Bergman, voorzitter van de Stichting Monumenten Westerwolde.
15.40 u.: ‘De zin van herdenken’, door mr. L.J. Klaassen, wnd. burgemeester van Westerwolde.
15.50 u.: Wandeling naar de Borg.
16.10 u.: Onthulling van de herdenkingsplaquette.
16.15 u.: Dankwoord en afsluiting.

Wij hopen velen van u op deze memorabele 21e april a.s. in Wedde te mogen begroeten.

Met vriendelijke groet,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris a.i.


Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog

Onderstaande mail ontvingen wij op 6 april 2018 van De Verhalen van Groningen:


Geachte heer, mevrouw,

Onlangs hebben we u gevraagd om ons te helpen met het samenstellen van een portrettengalerij van Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog. Een flink aantal historische verenigingen en kringen heeft aan die oproep gehoor gegeven en prachtig materiaal aangeleverd. Onze hartelijke dank daarvoor!

De online portrettengalerij is te bezichtigen op de website www.groningen4045.nl. We zijn nog altijd bezig met het aanvullen van de galerij, dus het kan zijn dat een door u voorgedragen persoon nog niet meteen terug te vinden is. Daarnaast kunt u nog steeds materiaal aanleveren voor nieuwe portretten. Dat kan door een berichtje te sturen naar els.zwerver@deverhalenvangroningen.nl.

Inmiddels is de reizende tentoonstelling ook begonnen aan haar tocht door de provincie. De eerste halte is het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Zes grote panelen staan voor de ingang. In de bijlage ziet u een aantal foto’s. We nodigen u van harte uit om zelf een kijkje te gaan nemen. Op de website hopen we binnenkort een reisschema te kunnen publiceren.

Nogmaals hartelijk dank voor uw hulp en ondersteuning. Zonder uw inzet was dit eerbetoon aan onze verzetshelden niet mogelijk geweest.

Met vriendelijke groet,

Anja Reenders, senior projectmanager
Els Zwerver
De Verhalen van Groningen


U kunt natuurlijk naar de website gaan via de bovenstaande link, maar we wijzen u ook graag op het artikel over dominee Philippus Jacobus Greeven uit Vriescheloo een verhaal dat namens onze vereniging is aangeleverd door ons bestuurslid Jan S.A. Huizing.

De link naar dit artikel is Ds. Greeven

Algemene Ledenvergadering 24 maart in Onstwedde


De vereniging hield op 24 maart 2018 haar algemene ledenvergadering in Onstwedde. Aan de orde kwamen onder meer de notulen van de vorige vergadering, het jaarverslag 2017 en het financieel verslag 2017. Het aangekondigde agendapunt betreffende de bestuursverkiezing is aangehouden tot de vergadering van juni om een aantal redenen: mevr. Middelkamp heeft zich bij nader inzien toch niet herkiesbaar gesteld, de heer T. van Dijk kon vanwege familieomstandigheden niet aanwezig zijn en er speelt een interessante ontwikkeling m.b.t. een op te richten Werkgroep Streekhistorie Ter Apel waarbij er ook een bestuurlijke vertegenwoordiging wordt beoogd. Door omstandigheden had het bestuur niet voldoende tijd om de beoogde kandidaten voor deze vacatures tijdig bekend te maken waardoor er geen gelegenheid was om namen van tegenkandidaten in te dienen.  Vervolgens kwamen onze leden Harmien Bruining en Chonda Luring aan het woord over hun onderzoeksresultaten wat betreft de veldnamen. Een interessant verhaal.


Na de pauze was het woord aan Rianne Luring. Haar lezing had als titel: Er waren eens drie boeren – lezing over ontwikkelingen in het Westerwoldse landschap. In de lezing werd er een overzicht gegeven van de landschappelijke ontwikkelingen rondom Onstwedde ten gevolge van de landbouw in de afgelopen eeuw. De afgelopen eeuw werd daarbij opgedeeld in drie perioden, die ter illustratie vertegenwoordigd worden door drie generaties boeren van de Onstwedder familie Luring. Waar de eerste generatie te maken had met herontginningen van het landschap, boert de tweede generatie in een periode van ruilverkavelingen en de derde in een periode van samenwerking met de natuur. De lezing werd ondersteund door (oud) kaartmateriaal van Westerwolde en oude foto’s.
Een zeer interessant verhaal waarvoor Rianne na afloop in de bloemetjes werd gezet door voorzitter Jochem Abbes.

Algemene Ledenvergadering 24 maart a.s. in de Ekkelkamp in Onstwedde

We waren wat laat met het versturen van de uitnodigingen, maar de Algemene Ledenvergadering op 24 maart a.s. gaat gewoon door.
Graag zien wij u zaterdagmiddag in Onstwedde.

Inmiddels zijn de uitnodigingen verstuurd. Via onderstaande links kunt u de uitnodiging en het jaarverslag ook nog downloaden:

HVW uitnodiging ALV 24 maart 2018
HVW Jaarverslag 2017

Rabobank Clubkas Campagne start 8 februari


Vandaag krijgen leden van de Rabobank hun stemcode voor de clubkas campagne in de brievenbus.

STEUN de Historische Vereniging Westerwolde en stem op de Historische Vereniging Westerwolde bij de DE RABOBANK CLUBKAS CAMPAGNE

Breng jouw stem uit en steun het verenigingsleven!

Rabobank Zuid en Oost Groningen draagt het verenigingsleven in de regio een warm hart toe. Daarom organiseert zij de Rabobank Clubkas Campagne speciaal voor verenigingen en stichtingen. Rabobank Zuid en Oost Groningen stelt € 100.000,- beschikbaar! Ook het Streekhistorisch Centrum doet mee aan de Rabobank Clubkas Campagne!

Stemmen

Van 8 t/m 22 februari 2018 mogen leden van Rabobank Zuid en Oost Groningen vijf stemmen uitbrengen op hun favoriete clubs, waarvan maximaal twee op dezelfde club. Elke stem is geld waard! De waarde van een stem wordt bepaald door het totaal beschikbare bedrag van € 100.000,- te delen door het aantal uitgebrachte stemmen. Wij  ontvangen het aantal op ons uitgebrachte stemmen maal het bedrag dat een stem waard is.

KLIK OP DEZE LINK OM TE STEMMEN

Uitnodiging ledenbijeenkomst 16 december 2017

Betreft: Uitnodiging ledenbijeenkomst

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 16 december a.s. in De Sprankel (Torenstraat 2) te Sellingen. De vergadering begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt de volgende agenda voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris.
  4. Lezing van prof.dr. Reinder Reinders over De atlas van Beckeringh. Toelichting: de kaart van Theodorus Beckeringh uit 1781 toont op schitterende wijze het Groninger landschap in de 18e eeuw. Rond 1750 vat hij het plan op om een nieuwe kaart van de provincie Groningen te maken die in 1781 daadwerkelijk is gedrukt. Het is een fraaie kaart die door hem zelf is getekend en op vier grote koperplaten is gegraveerd. De rand van de kaart bestaat uit tekeningen van de voornaamste borgen en een aanzicht van de stad Groningen. In de lezing wordt uitgelegd hoe Beckeringh de provincie Groningen karteerde, waarbij extra aandacht wordt besteed aan Westerwolde. Voorbeelden van zijn kaarten zijn tijdens de lezing te bekijken. Prof. Reinders is archeoloog. Hij werkte als maritiem archeoloog in de IJsselmeerpolders (1974-1989) en was van 1989 tot 2006 hoogleraar archeologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 1976 heeft de leiding van het onderzoek van de Hellenistische stad Halos in Griekenland. Hij was hoofdauteur van de ‘Atlas van Beckeringh’ die in 2017 is verschenen.
  5. Pauze.
  6. Tweede deel van de lezing. Gelegenheid tot het stellen van vragen.
  7. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 16 december a.s. te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
I. Middelkamp-Maarsingh, secretaris.

De borgenkaart van Beckeringh

Theodorus Beckeringh

Zaterdag 16 december 2017 tijdens onze ledenvergadering in Gebouw De Sprankel, Torenstraat 11, Sellingen zal de heer Reinder Reinders spreken over de Atlas van Beckeringh.  Ter toelichting op deze lezing ontvingen we van de heer Reinders dit artikel.

De borgenkaart van 
Beckeringh – Het Groninger landschap in de 18e eeuw

In de 18e eeuw zien we in Groningen grootschalige inpoldering langs de kust en veenontginning in het binnenland: een dynamisch cultuurlandschap dat onze aandacht ten volle verdient. Nieuwe dijken in het Lauwerszeegebied, langs de Waddenkust en in de Dollard veranderen de contouren van het gewest. In het Oldambt komt na het afgraven van het veen een agrarisch gebied tot ontwikkeling met nieuwe nederzettingen, infrastructuur, openbare gebouwen en andere voorzieningen. Ook krijgt de provincie Groningen in die tijd zijn grenzen nadat een aantal grenskwesties, voornamelijk in de veengebieden, zijn opgelost.

De kaart van Theodorus Beckeringh uit 1781 toont op schitterende wijze het Groninger landschap in de 18e eeuw. Rond 1750 vat hij het plan op om een nieuwe kaart van de provincie Groningen te maken die in 1781 daadwerkelijk is gedrukt. Het is een fraaie kaart die door hem zelf is getekend en op vier grote koperplaten is gegraveerd. De rand van de kaart bestaat uit tekeningen van de voornaamste borgen en een aanzicht van de stad Groningen.

De laatste jaren zijn schetsen en tekeningen te voorschijn gekomen die Beckeringh heeft gemaakt als voorstudies voor zijn kaart. Aan de hand van de schetskaarten is Beckeringh op de voet te volgen als hij in het midden van de 18e eeuw langs wegen en kanalen op pad gaat en het Groningse landschap karteert. Het beschikbare kaartmateriaal geeft een prachtig overzicht van de werkwijze van een enthousiast amateur cartograaf en bevat een schat aan informatie die op de gedrukte kaart ontbreekt.

Een grote verrassing was het bestaan van een grote handschriftkaart van de provincie Groningen uit 1767, zonder de rand met borgen; de voorloper van de gedrukte kaart uit 1781. Beckeringh heeft deze kaart opgedragen en aangeboden aan stadhouder Willem V. De kaart bevindt zich nu in de Archives nationales de la Marine te Parijs.

In de lezing wordt aandacht besteed aan de wijze waarop Beckeringh de provincie Groningen karteerde, met aandacht voor het gebied van Westerwolde. Voorbeelden van zijn kaarten zijn tijdens de lezing te bekijken.

Reinder Reinders is archeoloog. Hij werkte als maritiem archeoloog in de IJsselmeerpolders (1974-1989) en was van 1989 tot 2006 hoogleraar archeologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 1976 heeft de leiding van het onderzoek van de Hellenistische stad Halos in Griekenland. Hij was hoofdauteur van de ‘Atlas van Beckeringh’ die in 2017 is verschenen.

Sprekers gezocht, die iets kunnen vertellen over Westerwolde

De Historische Vereniging Westerwolde organiseert regelmatig lezingen over een bepaald onderwerp. Wij doen dat voor onze leden op de ledenbijeenkomsten, maar ook in samenwerking met het Museum de Oude Wolden(MOW) in Bellingwolde in de reeks historische lezingen in de maanden oktober en november. De onderwerpen kunnen erg variëren, maar hebben altijd wel op één of andere manier een link met Westerwolde. Voor het komend seizoen zijn wij op zoek naar mensen die ons iets willen vertellen over zo’n historisch Westerwolds onderwerp. De lezingen worden meestal verzorgd door middel van een PowerPoint presentatie, waarbij wij dan zorgen dat de benodigde apparatuur aanwezig is. Gezien ons budget kunnen we daar geen grote vergoedingen tegenover stellen, maar wel het aandachtig gehoor en enthousiasme van onze leden en andere belangstellenden.
Mocht u uw kennis met ons willen delen, dan kunt u dit melden via ons e-mail adres info@verenigingwesterwolde.nl, waarna wij met u contact op zullen nemen.

De Historische Vereniging Westerwolde heeft haar 500ste lid verwelkomd

Vandaag mochten we ons 500ste lid verwelkomen. In het allernoordelijkste puntje van Westerwolde in Klein Ulsda aan de oevers van de Westerwoldse Aa woont ons 500ste lid Jaap Leutscher. Hij kreeg vanmiddag als cadeau een oorkonde, al onze tijdschriften van 2017 en een gratis lidmaatschap voor 2018 aangeboden door onze secretaris Ina Middelkamp. 2017 was voor de vereniging een succesvol jaar wat betreft de aanwas van nieuwe leden. Zo’n 70 leden zijn er dit jaar namelijk bijgekomen. Op de foto ziet u Jaap Leutscher, die zojuist de oorkonde in ontvangst heeft genomen van Ina Middelkamp.