Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Met deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u onze webmaster Marten Fokkens e-mailen via het adres info@verenigingwesterwolde.nl



Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.

 

  • Bestuursvergaderingen 2026:
    20 mei
    1 juli
    26 augustus
    18 november
  • Ledenbijeenkomsten 2026:
    29 april – avondexcursie
    13 juni – Nieuweschans onder voorbehoud
    19 september – dagexcursie
    17 oktober – De Voortgang Wedde
    12 december – De Drijscheer Alteveer
  • Heeft u oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.
    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.

Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Uitnodiging avondexcursie 29 april 2026

Geachte leden van de vereniging,
Op de Algemene Ledenvergadering van 14 maart jl. in Onstwedde kondigde de voorzitter aan dat het bestuur ook dit jaar weer een extra activiteit organiseert in de vorm van een avondexcursie naar het Duitse Emsland. De afgelopen jaren was er veel belangstelling voor deze bijeenkomsten. Deze keer is de keuze gevallen op een bijzonder fraaie locatie die wellicht bij velen van u onbekend is. We zijn deze keer te gast bij de Heimatverein Oberlangen, een plaatselijke zustervereniging, die ons op woensdag 29 april a.s. ontvangt in het Hof Jänen te Oberlangen. Het adres van de boerderij is: Josef-Beimel-Weg 1 (in het centrum van het dorp).

De Heimatverein Oberlangen bezit in het centrum van het dorp een zeer fraaie monumentale boerderij uit 1828. Het gaat om een zogenaamd ‘Hallenhaus’ dat uitzonderlijk goed bewaard is gebleven met eeuwenoude gebinten en een origineel ingericht voorhuis (met open haard). Op het erf staan verschillende bijgebouwen en op de boerderij is een fraaie collectie historische landbouwwerktuigen te bewonderen, waaronder een nog steeds functionerende paardengeubel. Bij de boerderij hoort een bekroonde boerderijtuin van 2.000 m2 (aangelegd in 1999) met een variëteit aan kruiden, bloemen en oude groentesoorten. Met name de inrichting van de boerderij geeft een indruk van het oude boerenleven waarvan wij in Westerwolde geen vergelijkbaar voorbeeld hebben.

Programma

19.30 u.: Ontvangst in Hof Jänen. Welkomstwoord.

20.00 u.: Eerste helft van de rondleiding (gesplitst)

20.30 u.: “Kaffee mit Kuchen”

21.00 u.: Tweede helft van de rondleiding (gesplitst)

21.30 u.: Gezamenlijke afsluiting.

Een aantal praktische zaken:

– U gaat met eigen vervoer naar Oberlangen;

– Aanmelden: bij de secretaris: secretaris-hvw@kpnmail.nl (voor 22 april en: vol-is-vol)

– Eigen bijdrage: € 10,- (graag ter plaatse contant te voldoen bij de penningmeester).

We hopen velen van u te zien op 29 april in Oberlangen; graag tot dan!

Met vriendelijke groet,

Namens het bestuur, K. Kuper-Dijkmeijer, secr.

Comité OMD Westerwolde anno 2026 stelt zich voor……

Het Open Monumentendag Comité Westerwolde staat ook in 2026 weer voor u klaar. Wij vormen een goed samenhangend team en proberen het jaarlijkse Open Monumentenweekend in september tot een succes te maken.
Wij doen dit samen met de eigenaren/bewoners van monumenten in de Gemeente Westerwolde, maar ook met gidsen, organisten, specialisten in oude ambachten, kunstenaars en andere creatieve personen.
Het Comité anno 2026 bestaat uit de volgende personen v.l.n.r. op de 1e foto: Ton Kuper (voorzitter), Henriëtte van Hage, Zakina Muyres (social media), Jan Groen, Harmien Bruining (secretaris), Leny Hempen (budgethouder), Paul Casteleijn (molens) en helaas dit jaar niet op de foto Helène Broekema
Wij poseren voor de molen ‘De Korenbloem’ in Vriescheloo. De Korenbloem is een achtkantige bovenkruier en stellingmolen uit 1895. En doet ook dit jaar weer mee met de Open Monumentendagen.
Bezoek dit monument en de andere Westerwoldse monumenten op Open Monumentendag
📆 Za 12 sep
📆 Zo 13 sep

Symposium 17 april, Magnuskerk Anloo: De Magnus-pelgrimsroute en het lezen van Noord-Nederlandse landschappen

Op vrijdagmiddag 17 april wordt in de Magnuskerk in Anloo de Magnus-pelgrimsroute gelanceerd: een lange-afstandswandeling die de Magnuskerken in Hoornsterzwaag, Anloo en Bellingwolde verbindt. Met een symposium in de Magnuskerk wordt elke wandelaar aangemoedigd om deze tocht zelf te ondernemen. De route biedt een prachtig, veelzijdig beeld van de Noord-Nederlandse landschappen. Het begeleidende gidsje nodigt uit het goed in je op te nemen en geeft inzicht in het ontstaan van het landschap. Als je de route hebt volbracht heb je ook nog een tastbaar insigne verdiend. Het symposium is een uitstekende voorbereiding op deze pelgrimage-ervaring. De sprekers, onder wie winnaar natuurboekenprijs Caspar Janssen , vertellen u over de historie van de landschappen en hoe u die kunt herkennen. En u hoort hoe u het unieke Magnuspelgrims-insigne kunt verdienen.

Symposium Magnus-pelgrimsroute, vrijdag 17 april, Magnuskerk, Kerkbrink 3, Anloo. Tijd: 14.00—17.00 uur(inloop vanaf 13.30 uur). Entree: € 17,50 (inclusief wandelgidsje!). Reserveren: mail naar magnusroute@historischanloo.nl. Vermeld aantal plaatsen, adres en telefoonnummer. U ontvangt een bevestiging met betaalverzoek.

Meer informatie: www.historischanloo.nl/magnusroute.

 

Landschappenkaart met de Magnus-pelgrimsroute

Lezing Vesting Bourtange door Jochem Abbes en Ruut Wegman

Voor alle duidelijkheid, dit is GEEN activiteit van de Historische Vereniging Westerwolde. Wij zijn alleen verzocht om dit bericht kenbaar te maken aan onze leden.

Op woensdagavond 25 maart aanstaande geven Jochem Abbes (historicus) en Ruut Wegman (WUR-onderzoeker en kenner van Westerwolde)
een duo-lezing over Bourtange in de 18e eeuw. Uitgangspunt is het marketingprofiel van de Stichting Vesting Bourtange: “Welkom in het jaar
1742”. De vesting en de buitenwerken van Bourtange zijn voor een groot deel aangelegd in de 18e eeuw. Jochem Abbes vertelt ons over de penibele internationale situatie in die jaren en waarom men besloot tot de grootschalige uitbreiding van de vesting. Ruut Wegman zal ons inzicht
geven in de bebouwings- en bewoningsgeschiedenis van de vesting (gebouwen, militairen, structuur). Het zal een verrassend verhaal worden
met nieuwe inzichten en feiten die bij het grote publiek niet bekend zijn.  In april is er als vervolg op deze duo-lezing een bezoek mogelijk aan
een van de oudste huizen van Bourtange: het Majoorslogement aan het Marktplein nr. 6. Jochem Abbes zal u daar het e.e.a. over het pand
vertellen en u het interieur tonen. Meer informatie hierover ontvangt u na opgave voor de lezing.Opgave via maroesjaveken@gmail.com.

Locatie: Turfschuur, Marktplein 1b, Bourtange
Tijd: 19.30 inloop, start 20.00 uur tot ongeveer 22.15 uur
Bijdrage lezing: 10 euro p.p.

Wie kan de Filmclub Sellingen helpen aan meer informatie over het voormalige Jeugdkamp in Sellingen?


De Filmclub Sellingen is druk bezig met het maken van een film over het voormalige Jeugdkamp in Sellingen. Er is al veel materiaal boven water gekomen, maar vooral uit de beginperiode is alle extra informatie welkom! Het kamp is in verschillende periodes in te delen:

  • De voorbereidingen voor een opleidingskamp voor Landarbeiders voor werkloze jongeren beginnen in 1938. De opzet van het kamp heeft dan vooral een sociaal doel! Het is de bedoeling al in 1939 van start te gaan  Het uitbreken van de oorlog zorgde voor vertraging van de realisatie. Diverse krantenartikelen geven een goed beeld van de 1e opzet.
  • In 1943 wordt het kamp onder een gewijzigde opzet geopend. Het wordt een opleidingskamp voor jonge boeren, die uitgezonden worden naar Oekraïne en de Baltische staten. Er wordt meteen een boerderij aan gekoppeld aan de Beetserweg (huidige Harminahoeve). Er is inmiddels best al veel informatie beschikbaar. Helaas hebben we de bouwtekening nog niet boven tafel kunnen krijgen. Hoewel alle extra informatie welkom is, zijn we vooral nog op zoek naar fotomateriaal uit de beginperiode:
    • Fotomateriaal eerste jaren kamp en boerderij
    • Foto 1e Commandant/Kampleider L.W. Feins
  • In 1946 krijgt het kamp weer een sociaal doel: jongeren met achterstand opvangen
  • Het volgende fotomateriaal is erg welkom:
    • Foto 1e Commandant/Kampleider L.W. Feins
    • Foto 2e Commandant/Kampleider/Burgo H. Duyker
    • Foto 3e Commandant/Kampleider/Burgo Hoppe
    • Fotomateriaal van de kampboerderij (Harminahoeve) aan de Beetserweg

De filmclub is zeer dankbaar met alle extra informatie. Dit kan ook in de vorm het melden van een potentiële informatiebron. Voor vragen en te delen informatie kunt u contact opnemen met: Filmclubsellingen@gmail.com

Terugblik Algemene Ledenvergadering

Op zaterdag 14 maart werd onze Algemene Ledenvergadering traditiegetrouw in d’Ekkelkaamp in Onstwedde gehouden. Na de mededelingen van de voorzitter en secretaris, werden het Jaarverslag en het Financiële verslag, alsmede de begroting van 2026 doorlopen en vastgesteld door de vergadering.

Deze middag verzorgde Harold de Jong de lezing. De Jong was in april 2025 al te gast bij onze vereniging, toen we een thema-avond organiseerden rondom 80 Jaar Vrijheid. Inmiddels heeft hij drie boeken geschreven (en een vierde in voorbereiding) omtrent de oorlogsgeschiedenis van Noord-Nederland. Deze middag vertelde de in Delfzijl geboren oud-militair en historisch onderzoeker over de bijdrage van de Franse parachutisten, de Belgische SAS-brigade en de rol van de Eerste Poolse Pantserbrigade tijdens de bevrijding van Noord-Nederland en in het bijzonder de regio Westerwolde. Het lot van de Poolse militairen na de bevrijding van Nederland is minstens zo interessant. Hun bijdrage aan de bevrijding van Noord-Nederland was lange tijd onbekend of onbesproken, terwijl hier zestig Poolse militairen omkwamen. De Jong toonde ons vele foto’s, originele film- en audiofragmenten. In zijn boeken en in het bijzonder tijdens deze lezing gaf De Jong een gezicht aan hen die de hoogste prijs betaalden voor onze vrijheid.

Nieuw boek over de Vesting Oudeschans

Na dertig jaar verschijnt met OUDESCHANS- Vesting aan de Dollard (1593-1815). Wat vertellen de bijzondere bodemvondsten eindelijk een nieuw wetenschappelijk werk over dit unieke gebied. Het boek bouwt voort op het in 1993 verschenen Schans op de grens. Bourtanger bodemvondsten en vult het decennialange gat in de archeologische documentatie voor wat betreft de Tachtigjarige Oorlog.

Het boek OUDESCHANS- Vesting aan de Dollard (1593-1815) neemt je mee naar het roemrijke verleden van deze historische vesting. Van strategisch steunpunt tijdens de Tachtigjarige Oorlog tot archeologisch onderzoek in de 20e eeuw: elk gevonden artefact vertelt een verhaal van strijd, handel en dagelijks leven in Noordoost-Nederland. De unieke vondsten, waaronder zeldzaam aardewerk en goed bewaarde houten voorwerpen, bieden een inkijkje in een tijd waarin het Duitse achterland invloedrijker was dan Holland. Dit rijk geïllustreerde werk is een must-read voor liefhebbers van geschiedenis en archeologie.

Meer info vindt u op de website: www.shoperfgoeduitgevers.nl

Algemene Ledenvergadering 14 maart 2026

Betreft: Uitnodiging Algemene Ledenvergadering

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de algemene ledenvergadering van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 14 maart a.s. in d’Ekkelkaamp, Kerklaan 7, 9591 AH Onstwedde.  De vergadering begint om 13.30 uur.

Het bestuur stelt de volgende agenda voor:

  1. Opening door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken/mededelingen
  4. Notulen van de ALV van 15 maart 2025 te Onstwedde.
  5. Jaarverslag 2025 (ligt ter plekke ter inzage, evenals de notulen van de ALV van 2025)
  6. Financieel verslag 2025
  7. Verslag kascommissie. Benoeming nieuw kascommissielid
  8. Benoeming kascommissie
  9. Begroting 2026
  10. Bestuursverkiezing. Aftredend zijn de heren R.M.A. Wegman en J.G. Abbes. Beide stellen zich herkiesbaar. Namen van eventuele tegenkandidaten kunnen tot een kwartier voor de aanvang van de vergadering ingeleverd worden bij de voorzitter de heer J.G. Abbes.
  11. Rondvraag.

Pauze. (tussen deel 1 en 2 van de lezing)

Lezing door Harold de Jong.
De Jong is oud-militair. In zijn werkzame leven heeft hij onderzoek gedaan naar de dood van Nederlandse militairen in Afghanistan. Na terugkeer werd hij gevraagd om de bevindingen ook aan de naaste familie te vertellen en daar heeft hij geleerd hoe belangrijk het is om de daarbij behorende verhalen te (blijven) vertellen. De ervaringen die hij hierbij heeft opgedaan heeft hem ertoe aangezet om over de geallieerde troepen die Nederland hebben bevrijd ook de gesneuvelden een gezicht te geven. Zo heeft hij in zijn boek ‘Franse para’s in Drenthe’ geschreven over de drieëndertig gesneuvelde Franse militairen. Zijn tweede boek was gericht op de Poolse bevrijders van noordoost Nederland. Zestig Poolse en vijf Belgische militairen hebben in deze strijd het leven gelaten en in het boek ‘Poolse strijders over de Hondsrug’ beschrijft Harold hun verhaal. Zijn laatste boek ‘Oorlog aan de dijk’ gaat over de bevrijding van de gemeente Eemsdelta. Vorig jaar verzorgde De Jong een korte lezing tijdens de themabijeenkomst rondom 80 jaar Vrijheid in Sellingerbeetse/Sellingen. Dat smaakte naar meer! Daarom hebben we De Jong opnieuw uitgenodigd zodat hij nog meer onvertelde bevrijdingsverhalen met ons kan delen.

12 Sluiting

Het bestuur hoopt weer velen van u op 14 maart a.s. te mogen begroeten.

Met vriendelijke groet,
Kineke Kuper-Dijkmeijer,
secretaris.

Jaarverslag 2025
Notulen ALV HVW – 15-03-2025

Informatie gezocht over Smederij Blok omgeving Bellingwolde.

We kregen onderstaan bericht van Karel Kindermans.
Reacties kunnen naar info@verenigingwesterwolde.nl of onderaan dit bericht.

De vroegst-bekende voorvaderen van moederskant heetten Blok en kwamen uit de buurt van Bellingwolde. Ik doe (na een paar jaar) nog eens een poging om iets over hen te weten te komen. Minimaal drie generaties waren ze smid in de regio. Nazaten van deze eerste Blok – die het langste in de regio bleven – heetten Zwaneveld (Schwaneveld.) Om precies te zijn: Mijn oud-vader was Ede Alberts Blok (geboren Bellingwolde 8 maart 1778 – overleden Wymeer 20 maart 1841) Zijn ouders waren Jans Alberts / Albert Blok en Engeltje Edens / Edes. Hij trouwde 1) in 1809 in Bellingwolde met Stientje (Stijntje) Lupkes (1785 – Wymeer 22 maart 1818)
Geboren uit dit huwelijk:
Engelina Eden Blok (1814-1898); zij trouwde met Nanne Harms Zwanefeld (Schwaneveld). Zij zou in de regio blijven wonen en enkele kinderen van hen trouwden in Bellingwolde.
2) in 1818 in Wymeer met Aaltje Geerts Kruisinga (Nendorp 4 juli 1799 – Wymeer 16 januari 1871), (1778 – 1841) ze was vroedvrouw.
Geboren uit dit huwelijk:
Albert Blok (Wymeer 1822 – Amersfoort 1872) > trouwde in 1856 in Amersfoort.
Jan Blok (Wymeer 1824 – Amersfoort 1887) > trouwde in 1848 in Amersfoort > Mijn bet-overgrootvader > zie foto

Geert Blok (Wymeer 1830 – ??) > trouwde in 1860 in Bellingwolde met Geessien Geertsma. Hij was smid in Vriescheloo en trok daarna waarschijnlijk Duitsland in en zijn nazaten werden Block
Albert, Jan en Geert werden allemaal smid en gaven het vak nog een generatie door. Jan en Albert vertrokken uit Wymeer en zetten hun werkzaamheden voort in Amersfoort.
Kunt u me op een spoor helpen om iets meer te weten te komen over deze smederij Blok?