Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Geplaatst op door

Met deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u onze webmaster Marten Fokkens e-mailen via het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.

 

  • Bestuursvergaderingen 2026:
    20 mei
    1 juli
    26 augustus
    18 november
  • Ledenbijeenkomsten 2026:
    13 juni – Nieuweschans onder voorbehoud
    19 september – dagexcursie
    17 oktober – De Voortgang Wedde
    12 december – De Drijscheer Alteveer
  • Heeft u oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.
    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.

Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Historische boomzaag komt weer tot leven in Mussel: unieke demonstraties op 23 mei

Geplaatst op door
Beantwoorden

Mussel, 23 mei 2026 – Het wordt een indrukwekkend gezicht én geluid in Museum bij Stelmakerij Wever. Op zaterdag 23 mei 2026 organiseert het museum een speciale demonstratiedag met de volledig gerestaureerde historische boomzaag. Bezoekers kunnen deze bijzondere machine live in actie zien tijdens demonstraties om 11.00 uur en 14.00 uur.

De boomzaag is een zeldzaam stuk streekgebonden erfgoed en speelde vroeger een belangrijke rol binnen de stelmakerij. Met deze zaag werden boomstammen verwerkt tot balken en planken voor onder meer wagens, landbouwwerktuigen en andere houten constructies. Dankzij de inzet van vrijwilligers en de steun van donateurs en sponsors is het historische werktuig weer volledig operationeel gemaakt.

Tijdens de demonstraties krijgen bezoekers niet alleen uitleg over de werking van de boomzaag, maar ook over het vakmanschap en de geschiedenis erachter. Het zagen van hout zoals dat vroeger gebeurde laat zien hoe zwaar, precies en arbeidsintensief dit werk was.

“Het geluid, de beweging en de geur van het hout… het is alsof je even teruggaat in de tijd,” vertelt één van de vrijwilligers.

Een andere vrijwilliger vult aan: “We laten graag zien hoeveel vakmanschap hierachter zat. Dit is ambacht in zijn puurste vorm.”

De demonstratiedag maakt deel uit van het museale seizoen 2026. Museum Stelmakerij Wever is van mei tot en met september iedere zaterdag geopend. Gedurende het seizoen worden regelmatig oude ambachten en historische werktuigen in werking getoond.

Museum Stelmakerij Wever wordt volledig gerund door vrijwilligers en heeft een sterke binding met de lokale gemeenschap. Met activiteiten zoals deze boomzaagdemonstraties blijft waardevol erfgoed behouden én beleefbaar voor nieuwe generaties.

Praktische informatie

Locatie: Museum Stelmakerij Wever
Datum: Zaterdag 23 mei 2026
Demonstraties: 11.00 uur en 14.00 uur
Openingstijden museum: Iedere zaterdag van mei t/m september
Website: www.stelmakerijwever.nl

Foto’s avondexcursie 29 april jl.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Voor de avondexcursie naar Oberlangen was zoveel belangstelling dat eind mei of begin juni een tweede excursie zal worden georganiseerd. Nader bericht hierover zal nog volgen.
Onze fotograaf André Dümmer heeft van de eerste excursie een hele mooie fotoreportage gemaakt, die u kunt bekijken via onderstaande link:

https://myalbum.com/album/FsuZjrRNPQnhcm/

 

 

Voorjaarsnummer Terra Westerwolda verschenen

Geplaatst op door
Beantwoorden

Met het aanbreken van het voorjaar verschijnt een nieuw nummer van Terra Westerwolda, het cultuurhistorischtijdschrift over de geschiedenis van Westerwolde. Van bouwhistorisch onderzoek in Ter Borg tot een oorkondeuitgegeven in Blijham bij het halve eeuw-feest van de schoolhervorming. Het eerste nummer van de vijftiendejaargang laat weer zien hoe rijk en veelzijdig het verleden van het gebied is!

Eeuweling in Sellingen

In meerdere lokale bladen werd aandacht geschonken aan de honderdste verjaardag van Johannes Jan Velema uit Sellingen. Voor Terra Westerwolda aanleiding om met deze

eeuweling te spreken over de band met de streek. Hemmo Clevering ging met hem in

gesprek over de crisis in de jaren dertig, de oorlog en Nederlands-Indië in de jaren veertig en werken in demelkfabriek ter Laude, waar Velema uiteindelijk chef van het kaaspakhuis werd.

Abeltjeshuis, een grensverleggend huis

Langs de Heereweg, een eeuwenoude handelsroute van Groningen via Winschoten naar Meppen en Munster, ligt tegen de grens met Duitsland het Abeltjeshuis. Dit huis en het

verhaal erachter spreekt tot de verbeelding. Waar komt de naam vandaan? Wanneer is het huis gebouwd? Enwaarom grensverleggend? Ruut Wegman en Marlies Sanders nemen de lezers van Terra Westerwolda mee in de historie van dit bijzondere huis vlakbij Bourtange.

Wat leest u graag in Terra Westerwolda?

Naast de historische artikelen dit keer ook aandacht voor een onderzoek naar de lezers van het tijdschrift. Sinds 2023 worden oude jaargangen gepubliceerd op internet

(www.terrawesterwolda.nl) en zijn deze vrij toegankelijk voor belangstellenden. In het voorjaarsnummer geeft deredactie een analyse van het aantal unieke bezoekers van deze

website en onthullen we welke artikelen online het meest worden gelezen! Neemt u ook een digitaal kijkje?

En verder…

Zoals gebruikelijk ontbreken ook de vaste rubrieken van Terra Westerwolda niet. Jan Huizing maakt in deel 22 van zijn reeks Uit de geschiedenis van Westerwolde opnieuw een reeks historische documenten toegankelijk voor een breed publiek. De vaste bijdrage van het MOW bestaat dit keer uit een quiz: Feit of fabel, speelt u mee? En uiteraarddelen we met u ook weer de laatste historische actualiteiten en het verenigingsnieuws van de Historische Vereniging Westerwolde.

Uitnodiging avondexcursie 29 april 2026

Geplaatst op door
Beantwoorden

RESERVEREN IS NIET MEER MOGELIJK

Geachte leden van de vereniging,
Op de Algemene Ledenvergadering van 14 maart jl. in Onstwedde kondigde de voorzitter aan dat het bestuur ook dit jaar weer een extra activiteit organiseert in de vorm van een avondexcursie naar het Duitse Emsland. De afgelopen jaren was er veel belangstelling voor deze bijeenkomsten. Deze keer is de keuze gevallen op een bijzonder fraaie locatie die wellicht bij velen van u onbekend is. We zijn deze keer te gast bij de Heimatverein Oberlangen, een plaatselijke zustervereniging, die ons op woensdag 29 april a.s. ontvangt in het Hof Jänen te Oberlangen. Het adres van de boerderij is: Josef-Beimel-Weg 1 (in het centrum van het dorp).

De Heimatverein Oberlangen bezit in het centrum van het dorp een zeer fraaie monumentale boerderij uit 1828. Het gaat om een zogenaamd ‘Hallenhaus’ dat uitzonderlijk goed bewaard is gebleven met eeuwenoude gebinten en een origineel ingericht voorhuis (met open haard). Op het erf staan verschillende bijgebouwen en op de boerderij is een fraaie collectie historische landbouwwerktuigen te bewonderen, waaronder een nog steeds functionerende paardengeubel. Bij de boerderij hoort een bekroonde boerderijtuin van 2.000 m2 (aangelegd in 1999) met een variëteit aan kruiden, bloemen en oude groentesoorten. Met name de inrichting van de boerderij geeft een indruk van het oude boerenleven waarvan wij in Westerwolde geen vergelijkbaar voorbeeld hebben.

Programma

19.30 u.: Ontvangst in Hof Jänen. Welkomstwoord.

20.00 u.: Eerste helft van de rondleiding (gesplitst)

20.30 u.: “Kaffee mit Kuchen”

21.00 u.: Tweede helft van de rondleiding (gesplitst)

21.30 u.: Gezamenlijke afsluiting.

Een aantal praktische zaken:

– U gaat met eigen vervoer naar Oberlangen;

– Aanmelden: bij de secretaris: secretaris-hvw@kpnmail.nl (voor 22 april en: vol-is-vol)

– Eigen bijdrage: € 10,- (graag ter plaatse contant te voldoen bij de penningmeester).

We hopen velen van u te zien op 29 april in Oberlangen; graag tot dan!

Met vriendelijke groet,

Namens het bestuur, K. Kuper-Dijkmeijer, secr.

Comité OMD Westerwolde anno 2026 stelt zich voor……

Geplaatst op door
Beantwoorden
Het Open Monumentendag Comité Westerwolde staat ook in 2026 weer voor u klaar. Wij vormen een goed samenhangend team en proberen het jaarlijkse Open Monumentenweekend in september tot een succes te maken.
Wij doen dit samen met de eigenaren/bewoners van monumenten in de Gemeente Westerwolde, maar ook met gidsen, organisten, specialisten in oude ambachten, kunstenaars en andere creatieve personen.
Het Comité anno 2026 bestaat uit de volgende personen v.l.n.r. op de 1e foto: Ton Kuper (voorzitter), Henriëtte van Hage, Zakina Muyres (social media), Jan Groen, Harmien Bruining (secretaris), Leny Hempen (budgethouder), Paul Casteleijn (molens) en helaas dit jaar niet op de foto Helène Broekema
Wij poseren voor de molen ‘De Korenbloem’ in Vriescheloo. De Korenbloem is een achtkantige bovenkruier en stellingmolen uit 1895. En doet ook dit jaar weer mee met de Open Monumentendagen.
Bezoek dit monument en de andere Westerwoldse monumenten op Open Monumentendag
📆 Za 12 sep
📆 Zo 13 sep

Symposium 17 april, Magnuskerk Anloo: De Magnus-pelgrimsroute en het lezen van Noord-Nederlandse landschappen

Geplaatst op door

Op vrijdagmiddag 17 april wordt in de Magnuskerk in Anloo de Magnus-pelgrimsroute gelanceerd: een lange-afstandswandeling die de Magnuskerken in Hoornsterzwaag, Anloo en Bellingwolde verbindt. Met een symposium in de Magnuskerk wordt elke wandelaar aangemoedigd om deze tocht zelf te ondernemen. De route biedt een prachtig, veelzijdig beeld van de Noord-Nederlandse landschappen. Het begeleidende gidsje nodigt uit het goed in je op te nemen en geeft inzicht in het ontstaan van het landschap. Als je de route hebt volbracht heb je ook nog een tastbaar insigne verdiend. Het symposium is een uitstekende voorbereiding op deze pelgrimage-ervaring. De sprekers, onder wie winnaar natuurboekenprijs Caspar Janssen , vertellen u over de historie van de landschappen en hoe u die kunt herkennen. En u hoort hoe u het unieke Magnuspelgrims-insigne kunt verdienen.

Symposium Magnus-pelgrimsroute, vrijdag 17 april, Magnuskerk, Kerkbrink 3, Anloo. Tijd: 14.00—17.00 uur(inloop vanaf 13.30 uur). Entree: € 17,50 (inclusief wandelgidsje!). Reserveren: mail naar magnusroute@historischanloo.nl. Vermeld aantal plaatsen, adres en telefoonnummer. U ontvangt een bevestiging met betaalverzoek.

Meer informatie: www.historischanloo.nl/magnusroute.

 

Landschappenkaart met de Magnus-pelgrimsroute

Lezing Vesting Bourtange door Jochem Abbes en Ruut Wegman

Geplaatst op door

Voor alle duidelijkheid, dit is GEEN activiteit van de Historische Vereniging Westerwolde. Wij zijn alleen verzocht om dit bericht kenbaar te maken aan onze leden.

Op woensdagavond 25 maart aanstaande geven Jochem Abbes (historicus) en Ruut Wegman (WUR-onderzoeker en kenner van Westerwolde)
een duo-lezing over Bourtange in de 18e eeuw. Uitgangspunt is het marketingprofiel van de Stichting Vesting Bourtange: “Welkom in het jaar
1742”. De vesting en de buitenwerken van Bourtange zijn voor een groot deel aangelegd in de 18e eeuw. Jochem Abbes vertelt ons over de penibele internationale situatie in die jaren en waarom men besloot tot de grootschalige uitbreiding van de vesting. Ruut Wegman zal ons inzicht
geven in de bebouwings- en bewoningsgeschiedenis van de vesting (gebouwen, militairen, structuur). Het zal een verrassend verhaal worden
met nieuwe inzichten en feiten die bij het grote publiek niet bekend zijn.  In april is er als vervolg op deze duo-lezing een bezoek mogelijk aan
een van de oudste huizen van Bourtange: het Majoorslogement aan het Marktplein nr. 6. Jochem Abbes zal u daar het e.e.a. over het pand
vertellen en u het interieur tonen. Meer informatie hierover ontvangt u na opgave voor de lezing.Opgave via maroesjaveken@gmail.com.

Locatie: Turfschuur, Marktplein 1b, Bourtange
Tijd: 19.30 inloop, start 20.00 uur tot ongeveer 22.15 uur
Bijdrage lezing: 10 euro p.p.

Wie kan de Filmclub Sellingen helpen aan meer informatie over het voormalige Jeugdkamp in Sellingen?

Geplaatst op door


De Filmclub Sellingen is druk bezig met het maken van een film over het voormalige Jeugdkamp in Sellingen. Er is al veel materiaal boven water gekomen, maar vooral uit de beginperiode is alle extra informatie welkom! Het kamp is in verschillende periodes in te delen:

  • De voorbereidingen voor een opleidingskamp voor Landarbeiders voor werkloze jongeren beginnen in 1938. De opzet van het kamp heeft dan vooral een sociaal doel! Het is de bedoeling al in 1939 van start te gaan  Het uitbreken van de oorlog zorgde voor vertraging van de realisatie. Diverse krantenartikelen geven een goed beeld van de 1e opzet.
  • In 1943 wordt het kamp onder een gewijzigde opzet geopend. Het wordt een opleidingskamp voor jonge boeren, die uitgezonden worden naar Oekraïne en de Baltische staten. Er wordt meteen een boerderij aan gekoppeld aan de Beetserweg (huidige Harminahoeve). Er is inmiddels best al veel informatie beschikbaar. Helaas hebben we de bouwtekening nog niet boven tafel kunnen krijgen. Hoewel alle extra informatie welkom is, zijn we vooral nog op zoek naar fotomateriaal uit de beginperiode:
    • Fotomateriaal eerste jaren kamp en boerderij
    • Foto 1e Commandant/Kampleider L.W. Feins
  • In 1946 krijgt het kamp weer een sociaal doel: jongeren met achterstand opvangen
  • Het volgende fotomateriaal is erg welkom:
    • Foto 1e Commandant/Kampleider L.W. Feins
    • Foto 2e Commandant/Kampleider/Burgo H. Duyker
    • Foto 3e Commandant/Kampleider/Burgo Hoppe
    • Fotomateriaal van de kampboerderij (Harminahoeve) aan de Beetserweg

De filmclub is zeer dankbaar met alle extra informatie. Dit kan ook in de vorm het melden van een potentiële informatiebron. Voor vragen en te delen informatie kunt u contact opnemen met: Filmclubsellingen@gmail.com

Terugblik Algemene Ledenvergadering

Geplaatst op door

Op zaterdag 14 maart werd onze Algemene Ledenvergadering traditiegetrouw in d’Ekkelkaamp in Onstwedde gehouden. Na de mededelingen van de voorzitter en secretaris, werden het Jaarverslag en het Financiële verslag, alsmede de begroting van 2026 doorlopen en vastgesteld door de vergadering.

Deze middag verzorgde Harold de Jong de lezing. De Jong was in april 2025 al te gast bij onze vereniging, toen we een thema-avond organiseerden rondom 80 Jaar Vrijheid. Inmiddels heeft hij drie boeken geschreven (en een vierde in voorbereiding) omtrent de oorlogsgeschiedenis van Noord-Nederland. Deze middag vertelde de in Delfzijl geboren oud-militair en historisch onderzoeker over de bijdrage van de Franse parachutisten, de Belgische SAS-brigade en de rol van de Eerste Poolse Pantserbrigade tijdens de bevrijding van Noord-Nederland en in het bijzonder de regio Westerwolde. Het lot van de Poolse militairen na de bevrijding van Nederland is minstens zo interessant. Hun bijdrage aan de bevrijding van Noord-Nederland was lange tijd onbekend of onbesproken, terwijl hier zestig Poolse militairen omkwamen. De Jong toonde ons vele foto’s, originele film- en audiofragmenten. In zijn boeken en in het bijzonder tijdens deze lezing gaf De Jong een gezicht aan hen die de hoogste prijs betaalden voor onze vrijheid.

Nieuw boek over de Vesting Oudeschans

Geplaatst op door

Na dertig jaar verschijnt met OUDESCHANS- Vesting aan de Dollard (1593-1815). Wat vertellen de bijzondere bodemvondsten eindelijk een nieuw wetenschappelijk werk over dit unieke gebied. Het boek bouwt voort op het in 1993 verschenen Schans op de grens. Bourtanger bodemvondsten en vult het decennialange gat in de archeologische documentatie voor wat betreft de Tachtigjarige Oorlog.

Het boek OUDESCHANS- Vesting aan de Dollard (1593-1815) neemt je mee naar het roemrijke verleden van deze historische vesting. Van strategisch steunpunt tijdens de Tachtigjarige Oorlog tot archeologisch onderzoek in de 20e eeuw: elk gevonden artefact vertelt een verhaal van strijd, handel en dagelijks leven in Noordoost-Nederland. De unieke vondsten, waaronder zeldzaam aardewerk en goed bewaarde houten voorwerpen, bieden een inkijkje in een tijd waarin het Duitse achterland invloedrijker was dan Holland. Dit rijk geïllustreerde werk is een must-read voor liefhebbers van geschiedenis en archeologie.

Meer info vindt u op de website: www.shoperfgoeduitgevers.nl