Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Geplaatst op door

Met deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.

Wij verwelkomen u graag als lid van onze vereniging.
Het lidmaatschap kost € 30,00*) per kalenderjaar. U ontvangt daarvoor 3 keer per jaar ons tijdschrift Terra Westerwolda en u kunt kosteloos deelnemen aan de ledenbijeenkomsten. Drie keer per jaar organiseren we een lezing over een historisch of actueel onderwerp. Daarnaast organiseren we in september een excursie. Leden hebben voorrang bij de inschrijving.

*) m.i.v. 2027 bedraagt de lidmaatschapsbijdrage € 30,00

Link om u op te geven als lid: Lid worden

Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u onze webmaster Marten Fokkens e-mailen via het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.

 

  • Bestuursvergaderingen 2026:
    18 november
  • Ledenbijeenkomsten 2026:
    12 december – De Drijscheer Alteveer
  • Heeft u oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.
    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.

Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Wie weet iets af van een muurschildering in de Landbouwhuishoudschool in Vlagtwedde?

Geplaatst op door
Beantwoorden
In 1963 is het gebouw van de landbouwhuishoudschool aan de Schoolstraat 30 in Vlagtwedde geopend. Het is een ontwerp van architect K.G. Olsmeyer uit Groningen. Kunstenaar Jan van der Zee heeft toen voor het gebouw een muurschildering ontworpen. De vraag is waar die in het gebouw heeft gezeten en wat de voorstelling er van was.
Foto’s zouden geweldig zijn, maar herinneringen zij ook erg welkom. Reacties graag naar onderzoek@kunstcentrumdeploeg.nl ter attentie van ondergetekende.
Vriendelijke groet,
Halbe Spanjer
Kunstcentrum De Ploeg

Rumoer in de Rechtstoel Bellingwolde-Blijham

Geplaatst op door
Beantwoorden

Jochem Abbes en Bas van der Heide geven in het kader van de Maand van de Geschiedenis een duo-lezing over Westerwolde in de Patriottentijd. De lezing vindt plaats op 31 oktober a.s. in de Protestantse Kerk van Blijham (Oosteinde 31). Aanvang: 20.00 u., inloop: v.a. 19.30 u.

 Jochem Abbes (r.) en Bas van der Heide voor het rechthuis in Bellingwolde, waar de rechters in de achttiende eeuw zetelden

Jochem Abbes studeerde als aankomend historicus af op de Patriottentijd in Oost-Groningen. In zijn doctoraalscriptie stond de grote Prinsgezinde demonstratie in het dorp Blijham op 22 oktober 1787 centraal. Onder grote belangstelling marcheerde het plaatselijke Oranjecorps door het dorp. De uitbarsting van Oranjevreugde kwam niet uit het niets: al jaren smeulde en gistte het in het dorp en in de omgeving. Grote ontevredenheid over (vermeende) maatschappelijk en bestuurlijke misstanden deden de roep om een sterke stadhouder toenemen. Wat was er aan de hand in de samenleving?

Bas van der Heide heeft voor zijn bachelorscriptie voortgeborduurd op de doctoraalscriptie van Jochem Abbes. Hij deed onderzoek naar misstanden in de rechtstoel Bellingwolde en Blijham. Via de hoogste rechtbank van het gewest Stad en Lande kwamen tussen 1730 en 1790 tientallen klachten over Westerwoldse richters binnen. Er was sprake van verduistering van erfenissen, onterecht in rekening gebrachte kosten en gerommel met officiële documenten. Bas neemt u mee in de maatschappelijke onrust van destijds en zal vertellen hoe de problemen zich oplosten.

Aanmelden voor de lezing kan via jochemabbes@sisteviator.nl. De toegang tot de lezing is kosteloos; een vrijwillige bijdrage ter dekking van de kosten wordt op prijs gesteld.

KADERTEKSTEN OVER DE SPREKERS

Jochem Abbes is historicus (RuG) en werkzaam als adviseur cultuurhistorie & landschap bij de Gemeente Westerwolde. Naast zijn werk heeft hij een klein cultuurhistorisch bureau en is hij o.a. voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde.

Bas van der Heide is publieksadviseur bij de Groninger Archieven en doet onderzoek naar de culturele en politieke geschiedenis van Groningen in de zeventiende en achttiende eeuw. Bovendien vertelt hij over geschiedenis bij RTV Noord.

Wie kan Rolinka Struik aan verdere informatie helpen?

Geplaatst op door
Beantwoorden

We kregen dit bericht van Rolinka Struik

Op deze foto staat mijn oma, Jurriene Elzinga (1924–2011), samen met andere leerlingen en leerkrachten voor de ULO in Bellingwolde.

Mijn oma staat op de tweede rij van boven, ongeveer in het midden, in een witte blouse.

Ik weet dat zij hier in de tijd van de oorlog, samen met enkele van haar Joodse vriendinnen naar school ging. Ze fietsten samen vanuit Vlagtwedde. In 1941 kwam daar door de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter een einde aan en mochten haar klasgenoten niet meer naar school.

Ik vraag me af of mijn oma hier (nog) samen met haar vriendinnen op staat? Ze vond het heel erg dat ze niet meer samen naar school mochten. Vrij kort erna werden de gezinnen gedeporteerd naar Westerbork en van daar naar Auschwitz.

Het gaat onder andere om de volgende families:

Braaf – Pinto: Louise Aleida Braaf (1920), Aleida Henriëtte Braaf (1923)

Frank – Sachs: Julius Frank (1923), Emma Frank (1926)

Jacobson – Hartog: Saartje Mathilda Jacobson (1924)

Kosses – Meijer: Benjamin Kosses (1921), Wiardus Gompel Kosses (1924)

Meijer – Valk: Mozes Meijer (1925)

Sachs – Frank: Emma Sachs (1921), Henriëtte (Henny) Sachs (1922)

Ze kwamen niet allen uit Vlagtwedde, maar ook uit de omliggende dorpen. Wie herkent misschien een familielid of een bekende?

Meester Frehling gaf daar Frans en tekenen in die tijd. Zo kon mijn oma een Belgische geallieerde (Philippe Rolin) bijstaan in zijn laatste uren op 12 april 1945 en schreef ze een tijd met zijn familie.

Jullie snappen dat ik bezig ben met optekenen van mijn familieverhaal, wat ook het verhaal van Vlagtwedde is. Iedere aanwijzing, hoe klein ook, is welkom. Ook als er andere getuigenissen te vertellen zijn. Ik hoop dat we samen een stukje geschiedenis kunnen terugvinden en doorgeven.

Binnenkort bezoek ik Auschwitz voor een reportage die er wordt gemaakt en ik zoek daar dan ook de namen van mijn oma haar dorpsgenoten. Inmiddels weet ik dat al hun namen daar op de muur staan, …

Dank alvast!

Groetjes, Rolinka Struik

Uitnodiging ledenbijeenkomst 17 oktober a.s.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Geachte leden en andere belangstellenden,

Hierbij wordt u uitgenodigd voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 17 oktober in Dorpshuis ‘De Voortgang’, Kerkstraat 10 te Wedde.  De bijeenkomst begint om 13.30 uur.

Deze keer hebben we een speciale gast in ons midden: lic. Isabelle Vanden Hove uit Gent. Zij is in het dagelijks leven directeur van de Arenberg Foundation en beheert het private archief van de hertogelijke familie Arenberg dat voor een belangrijk deel in Edingen wordt bewaard. Als vereniging zijn we in 2014 tijdens een tweedaagse excursie met het thema ‘in de voetsporen van de Arenbergen’ al een keer in Edingen geweest. De Arenberg Foundation is in

de laatste tijd doende om alle gebieden die een historische band met het Huis Arenberg hebben met elkaar te verbinden.

verbinden (zie: www.arenbergfoundation.eu). Reden om de Arenbergse periode uit de geschiedenis van Westerwolde weer eens op de kaart te zetten. Daarnaast zal mw. Vanden Hove aandacht besteden aan haar in 2024 uitgebrachte boek The Dukes of Arenberg. The Thousand-Year History of a Noble Family.  De titel van haar voordracht luidt:

‘De hertogen van Arenberg ook heren van Westerwolde en Wedde’

 Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris en de penningmeester.
  3. Korte toelichting op het onderwerp van de lezing, door de voorzitter.
  4. Eerste deel lezing.
  5. Pauze
  6. Tweede deel lezing.
  7. Vragenronde
  8. Sluiting

 

Bourtange als ‘ideale’ vesting en garnizoensstad. Duo-lezing over de vesting Bourtange door Jochem Abbes en Ruut Wegman

Geplaatst op door
Beantwoorden

Op dinsdagavond 17 november a.s. geeft Jochem Abbes samen met Ruut Wegman weer een lezing over Bourtange! Jochem is historicus en Bourtangenaar en wekt als geen ander de geschiedenis tot leven. We krijgen van hem een inkijkje in de prachtige en bijzondere vorm van de vesting en de functionaliteit daarvan. Ruut, kenner van Westerwolde, zoomt in op het leven in de vesting in de 17e en 18e eeuw.

De vesting Bourtange is in eerste instantie aangelegd als een functioneel militair-defensief bouwwerk, maar het ontwerp is (mede) gebaseerd op de vormentaal van de Italiaanse Renaissance. In 1580 tekende Adriaen Antonisz de kenmerkende vijfhoek van Bourtange, waarbij hij Italiaanse vestingbouwprincipes verwerkte in een Nederlandse variant daarvan, het Oud-Nederlandse vestingstelsel. Vorm en functie zijn gebaseerd op wiskundige geometrie en de fraaie stedebouwkundige structuur doet denken aan het concept van de ‘ideale stad’ (Città Ideale). Aan de hand van verrassende voorbeelden elders in Europa (en Nederland) krijgt u een heel ander beeld van de vesting en de bouwprincipes waar alles op is gebaseerd.

Ruut Wegman zal vervolgens ingaan op Bourtange als spiegel van het vestingleven in de 17e en 18e eeuw; panden, personen, verhalen. Tijdens deze lezing kijken we aan de hand van plattegronden van overheidsgebouwen binnen in de vesting Bourtange. Wie woonden daar en welke functionarissen waren er in de 17e en 18e eeuw nodig om een vesting draaiende te houden? We duiken in de wederwaardigheden van enkele van deze functionarissen. Aan bod komen commandeurs, commiezen, proviandmeesters, convooimeesters, ontvangers van convooien en licenten, plaatsmajoors, ingenieurs, provoost geweldigers, predikanten en schoolmeesters. Maar het is ook een verhaal over gevangenisuitbraken, belegeringen, kustlandingen en veldslagen. Daarnaast passeren de duistere kanten van het vestingleven de revue, zoals het spitsroedenlopen, verbanningen en onthoofdingen. Wees welkom!

Locatie: Turfschuur, Marktplein 1b, Bourtange

Tijd: inloop 19.15 u, aanvang 19.30 uur

Bijdrage: 10 euro

Opgave: maroesjaveken@gmail.com

Hartelijk dank!

Geplaatst op door
Beantwoorden

 

 

 

 

Bedankt voor jullie deelname aan de Rabo ClubSupport stemcampagne!
Leden van Rabobank Groninger Land hebben gestemd en daarmee de financiële bijdrage bepaald voor de deelnemende clubs en verenigingen. Onze club ontvangt:

Naam: Historische Vereniging Westerwolde
Bestedingsdoel: Verspreiding kennis
Bedrag: € 328,56

Namens het bestuur,
Freerk Mol, penningmeester

 

Gezocht: redactieleden voor Terra Westerwolda

Geplaatst op door
Beantwoorden
Heb je belangstelling voor de geschiedenis van Westerwolde, een goed gevoel voor taal en vind je redactiewerk leuk? Dan zijn we op zoek naar jou!
Terra Westerwolda is het cultuurhistorische tijdschrift van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW). Het tijdschrift verschijnt drie keer per jaar en staat vol met interessante verhalen over de geschiedenis en cultuur van Westerwolde.
Voor de redactie zoeken we enthousiaste mensen die willen meedenken over onderwerpen, artikelen willen schrijven en teksten willen redigeren. Als redactie komen we ongeveer zes keer per jaar (online) bijeen ter voorbereiding van de uitgaves. Ervaring is mooi meegenomen, maar zeker niet noodzakelijk. Enthousiasme, nieuwsgierigheid en plezier in taal en geschiedenis vinden we belangrijker.
Lijkt het je leuk om mee te werken aan Terra Westerwolda? Neem dan contact op met Geert Volders, hoofdredactie, via: geert.volders@gmail.com

Verslag excursie 19-09-2026

Geplaatst op door

Verslag en foto’s zijn gemaakt door Freerk Mol

U kunt de foto’s vergroten door er op te klikken. 

Dit jaar zijn we wederom naar Ost Friesland vertrokken met een groep van 41 deelnemers. We hadden de beschikking over een bus van 55 personen, dus er was ruimte om comfortabel te zitten. Na het vertrek, bijna traditiegetrouw uit Onstwedde, gingen via de grensovergang bij Bellingwolde naar Ost Friesland.  Doordat op éen van de locaties die op het programma stond wij alleen in de ochtend terecht konden kregen we een aangepast programma. Het aantal onderdelen veranderde niet maar de volgorde. Dat was geen probleem, want we werden door de buschauffeur overal ter plaatse gebracht. De eerste stop was bij het Kloster Ihlow (foto 1 en 2). Na een wandeling van de parkeerplaats naar het klooster was het tijd voor de koffie en de taart die daarbij hoorde. Voor de mindervalide deelnemers was er vervoer per elektrokar. In de tussen tijd sprak de gids van het klooster ons toe. Daar de groep toch nog te omvangrijk was werd de groep opgesplitst. Dit was in verband met de ruimte in de stiltekamer onder het klooster. Na het bezoek aan het klooster  ging de reis naar Aurich. Om de calorieën van de taart te verteren werd er een korte wandeling gemaakt naar de Lambertikerk ( Evangelisch Luthers) (foto3) . Men is daar bezig met een omvangrijk restauratie, maar toch konden we de kerk  bezoeken. Een pronkstuk van deze kerk is het Ihlower Altaar (foto 4). We kregen daar een uitleg over de waarde en de bijzonderheid van dit altaar. Na dit bezoek was er tijd om zelf te besteden in Aurich. Wij moesten om half twee verzamelen bij de Sous-turm( foto 5) voor een korte wandeling door de stad. Tijdens de wandeling werd ons nog gewezen op  diverse interessante panden in Aurich. Het einddoel van de wandeling was het Mausoleum (foto 6 en 7) van de Cirkesena’s op de begraafplaats. We kregen een uitgebreide uitleg over het gebouw. Ook mochten allen een welkomstdrankje in de vorm van een bekertje karnemelk (eigenlijk yoghurtdrink)  nuttigen. De gids gaf ook uitleg over dit gebruik. Bij de uitgang van de begraafplaats stond de bus op ons te wachten om ons naar de volgende locatie te brengen. Dat was de Upstalsboom (foto 8). We kregen een uitleg over de plaats en gebeurtenissen die daar plaatsvonden. Na een korte wandeling terug naar de bus en gingen we naar de laatste locatie van deze reis . Dat was de Evangelisch-Reformierte Kerk in Oldersum (foto 9 en 10). Evangelisch-Reformiert is de Oost-Friese tegenhanger van de Hervormde kerk. In de kerk werden we naast een uitleg over het gebouw ook nog getrakteerd op de klanken van het bijzondere orgel in deze kerk. De dag hebben we afgesloten met een diner in Rorichem. Vervolgens hebben de laatste etappe afgelegd en rond 21.00 uur waren we weer terug op ons startpunt Onstwedde. Het was een dag met verschillende thematieken. Ook heeft het voor velen een onbekend gebied laten zien. We kunnen terugkijken op een geslaagde excursie.

Uitnodiging Jaarlijkse excursie op 19 september a.s.

Geplaatst op door

DE INSCHRIJVING IS INMIDDELS GESLOTEN.

Betreft: uitnodiging jaarlijkse excursie
Geachte dames en heren,

Hierbij nodigt het bestuur u uit voor de jaarlijkse excursie op zaterdag 19 september a.s. De voorgenomen reis naar het graf van Liudger in Werden a.d. Ruhr bleek na voorbereiding niet in een dagreis te doen. Gelukkig is er keus genoeg in de wat nabijere omgeving en zijn er mooie aanleidingen te vinden om ons te verdiepen in de rijke geschiedenis van onze regio.

De complete uitnodiging kunt u inzien via onderstaande link:

HVW excursie 19 september 2026

Open Monumentendagen in Westerwolde 12 en 13 september 2026

Geplaatst op door

Het nationale thema voor 2026 is “Veerkrachtig Erfgoed’.  Het houdt in dat monumenten laten zien hoe ze zich aanpassen en toch hun waarde houden. Het Comité Westerwolde heeft gemeend om in 2026 speciaal aandacht te geven aan de bestaande molens in Westerwolde en de nog overgebleven fabrieksschoorstenen in ons gebied. Deze keuze is ingegeven omdat op dit moment erg veel maatschappelijk geld wordt geïnvesteerd in de restauratie en het onderhoud van met name de molens in ons mooie landschap Westerwolde. In de online flyer leest u welke monumenten op zaterdag 12 en zondag 13 september geopend zijn.

Zo kunt u in Westerwolde maar liefst zes molens bezoeken: in Belingwolde, Bourtange, Ter Haar, Veelerveen, Vriescheloo en Weddermarke. Op zaterdag 12 september wordt op de deel van de boerderij Ter Borg 1 een demonstratie vlegeldorsen en waaieren verzorgd. Ook de schaapskooi aan de Borgerweg 6 is op zaterdag en zondag te bezoeken. Op zaterdag zijn ook de Hervormde Kerk in Onstwedde en Stelmakerij Wever in Mussel te bezoeken (comité Stadskanaal).

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR EEN VERGROTING