Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.


  • De data voor de ledenbijeenkomsten en de jaarlijkse excursie 2020 zijn weer vastgelegd.
    Over de locaties, het onderwerp van de lezing en verdere details wordt u nog nader geïnformeerd via e-mail of op de website.
  • Ledenbijeenkomsten:
    2020:
    7 maart d’ Ekkelkaamp, Kerklaan 5, Onstwedde (gewijzigde datum!)
    13 juni Ons Noaberhoes, Scheidingsweg 20, Veelerveen
    24 oktober De Regenboog, Dr. Bekenkampstraat 42, Ter Apel
    19 december Het Oude Wapen, Hoofdweg 70, Blijham
  • Bestuursvergaderingen:
    2020:
    13 februari
    14 mei
    2 juli
    27 augustus
    19 november
  • Excursie:
    2020:

    19 september


  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Gezocht: de verhalen van Harm Kraai

Meijco van Velzen is in samenspraak met Jochem Abbes bezig met een boek over Harm Kraai en heeft veel informatie over hem. Maar er ontbreekt nog iets belangrijks. Harm Kraai heeft namelijk 26 verhalen geschreven in de Nieuwe Winschoter Courant (niet te verwarren met de Winschoter Courant). Deze artikelen stonden tussen 15 augustus 1902 en 10 juli 1904 in de courant. Meijco is op zoek naar deze kranten. Hij is al bij de Groninger Archieven geweest, maar die heeft ze niet. Ook het Veenkoloniaal Museum en het Streekhistorisch Centrum en de Stichting Oud Winschoten hebben ze niet in hun bezit. Daarom doen we nu een oproep via deze website en onze Facebookpagina. Reacties graag naar Meijco van Velzen, e-mail loopwest@planet.nl.

Gedenkboek dominee Onnekes te Wedde van 1930

De Protestantse Kerk in Wedde kreeg onlangs het gedenkboek in handen, dat in 1930 werd aangeboden aan Ds. Onnekes toen hij had bedankt voor een beroep naar Valthermond (zie artikel hieronder).

Het boek is helemaal ingescand en is te zien via deze link.

De Protestantse Gemeente in Wedde wil graag weten welke naam bij welke persoon hoort op de groepsfoto. Reacties graag naar info@verenigingwesterwolde.nl

Aaltje – vier generaties kinderen uit Smeerling

Het boekje ‘Aaltje – vier generaties kinderen uit Smeerling in het Groningse Westerwolde’ (52 blz.) wordt 21 maart 2020 gepresenteerd tijdens de aftrap van het Aaltje-project in Smeerling.
Kosten: € 9,50 per stuk (=inclusief verzendkosten). Verzending  na 21 maart.
U kunt het bestellen via info@aaltjesstee.nl 

Kijk ook eens op www.aaltjesstee.nl

Een heerlijk plekje, bij velen onbekend

U kent hem vast wel, Henk Scholte, bekend van de muziekgroep Törf en van zijn radioprogramma Twee Deuntjes Veur Ain Cent. Henk mag graag in oude kranten snuffelen en attendeerde ons op dit bericht uit de Telegraaf van 1 september 1903. Henk schreef het volgende: “Nou heuren je t ook ais van n aander, Westerwolde is mooier dan het Gooi.
Het schilderachtige Westerwolde dat zoo rijk is aan natuurschoon een waar ‘Dorado’ voor de Nederlandse schilderkunst en eene der mooiste ontspanningsplaatsen van heel ons land”

200 jaar terug in de tijd – Een pracht van Groninger dracht!

Een half jaar lang – van 20 december tot 20 juni – is de Groninger Zilverkamer van het Fonds Eemsmond helemaal gewijd aan Groninger dracht. Hoe kleedden de Groningers, man en vrouw, arm en rijk, boer, burger en ambachtsman zich tot in het begin van de negentiende(!) eeuw? Medewerkers van de Groninger Zilverkamer rolden van de ene verrassing in de andere bij de zoektocht naar kleding, uitrusting en poppen. De resultaten van die verrassingstocht delen zij graag met alle bezoekers onder de titel: “Een pracht van Groninger dracht!”

Wie vanaf de 20ste december de Groninger Zilverkamer bezoekt, komt niet alleen de verschillen tegen in kleding van arm en rijk, ook de onderlinge competitie tussen de ‘rijken’ – met name de ‘dames’ – komt letterlijk in vol ornaat tot uitdrukking. De armbanden, de halssieraden, de oorijzers, de spelden, de gespen, van goud en zilver, al dan niet belegd met bloedkoralen: ze tonen tezamen een levendig beeld van kleedgewoonten tussen halfweg de achttiende en het begin van de negentiende eeuw, inmiddels meer dan 200 jaar geleden.

In de kleding komt niet alleen het onderscheid tussen ambachtslieden en boeren naar voren, maar ook dat tussen weduwen en gehuwden wordt uitdrukkelijk getoond: knoopjes aan de voorzijde óf aan de achterzijde, dat maakte het verschil. De rijke dames lieten zich ook graag voorstaan op hun status: uit het hele land, maar zo nodig uit het verste buitenland, werden de chicste stoffen aangevoerd of geïmporteerd. Al moesten ze er maanden op wachten. En dan moesten de beste couturiers, zilversmeden en hoedenmaaksters er aan te pas komen, om van alle onderdelen een vorstelijk geheel te ‘smeden’.

Uit de hele provincie en zelfs van daar buiten, heeft de Zilverkamer materiaal in bruikleen kunnen krijgen. Van restaurant/museumboerderij Hermans Dijkstra wordt een ruim assortiment van kleding uit de boerenstand getoond. Ook uit de voormalige collectie Pilat uit Noordhorn, komt een rijke selectie van grote verscheidenheid. Een deel daarvan wordt zelfs te koop aangeboden. De wanden in de tentoonstellingsruimte worden getooid met ingelijste bedrukte en geweven stoffen uit de hele wereld. Het geheel is gelardeerd met antieke voorwerpen uit dezelfde periode als de getoonde kledij.

Het komende halfjaar zal de tentoonstelling “Een pracht van Groninger dracht” worden opgeluisterd met extra activiteiten zoals een modeshow in kleren uit vervlogen tijden. De datum voor die show wordt later bekend gemaakt.

Oude Kerkstraat 1, 9901JB Appingedam,
in het voormalige bankgebouw,
schuin tegenover de Nicolaikerk.

www.degroningerzilverkamer.nl

Openingstijden van de Zilverkamer:
Dinsdag t/m vrijdag van 11.00 – 17.00 uur.
Zaterdag van 11.00 – 16.00 uur.

Tel. 0596 – 626940.

Entreeprijzen € 5,- per persoon
Kinderen tot 12 jaar gratis
Voor groepen en rondleidingen kunt u contact opnemen met de conservatrice: mevr. H. Grimmius, tel: 06-26588992

Uitnodiging ledenbijeenkomst

Magnuskerk te Bellingwolde (Foto’s Geert Volders)


Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 14 december a.s. in leerhuis en vergadercentrum Het Karspel, (Hoofdweg 225) te Bellingwolde. Deze ledenbijeenkomst wordt mede mogelijk gemaakt door de Stichting Groningen Orgelland. De bijeenkomst begint om 13.30 uur.
Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris en de penningmeester.
    H. Opheikens: Grensoverschrijdende vluchtroutes 1933 – 1945
  4. Voordracht door dhr. Kees Kugel, oud-bestuurslid van de Stichting Groningen Orgelland (SGO). In 2019 is het 300 jaar geleden dat orgelbouwer Arp Schnitger(1648-1719) stierf en het is tevens het jaar waarin Stichting Groningen Orgelland 50 jaar bestaat.. De herdenking van Schnitgers 250e sterfdag in 1969 was juist aanleiding voor de oprichting van Stichting Groningen Orgelland. In 1969 verzamelden zich in de Der Aa-kerk liefhebbers en internationale deskundigen op het gebied van orgels, muziek en cultureel erfgoed om te praten over die unieke schat die verstopt lag in de oude kerken van de provincie Groningen: de historische orgels waarvan sommige meer dan 400 jaar oud waren. Veel van deze orgels lagen er vergeten en verwaarloosd bij en dat moest veranderen. De Stichting Groningen Orgelland ging voortvarend aan de slag om de orgels te redden en weer in oude glorie te herstellen. Nu, 50 jaar later, zijn de meeste orgels gerestaureerd en staan er weer uitstekend bij. Kugel zal vertellen over het leven, de carrière en het succes van de orgelbouwer Schnitger: een wereldberoemd orgelbouwer die zijn stempel drukte op het Groninger orgellandschap.

    Magnuskerk te Bellingwolde cartouche voor het orgel. (Foto’s Geert Volders)

  5. Pauze in Het Karspel. Vervolg van de vergadering in de Magnuskerk.
  6. Voordracht door de heren Jochem G. Abbes en Jan S.A. Huizing. In 1797 werd de Magnuskerk verrijkt met een nieuw orgel, gebouwd door het duo H.H. Freytag en F.C. Snitger. Orgelmaker Frans Casper Snitger jr. draagt wel een heel bekende naam, namelijk de naam van zijn grootvader Arp Schnitger (de ‘ch’ verdween later). Abbes en Huizing gaan in op de achtergronden rondom de bouw van het orgel. Voor het onlangs gerestaureerde orgel prijkt een ‘cartouche’ waarop de namen vermeld zijn van de predikanten en kerkvoogden in 1797. Dankzij de kerkelijke archieven is te reconstrueren hoe het orgel gefinancierd werd, maar ook hoe de kerkelijke gemeente in 1797 functioneerde en wie deze kerkbestuurders waren.
  7. Orgelspel verzorgd door de heer Pieter Pilon.

Het Snitger-Freytag orgel in de Magnuskerk van Bellingwolde. (Foto: Dennis Wubs, Wikimedia Commons)

Pieter Pilon kreeg orgellessen van Piet Wiersma en studeerde vervolgens orgel aan het nu Noord Nederlands Conservatorium in Groningen bij Wim van Beek en piano bij Jan Marisse Huizing. Kerkmuziek studeerde hij aan het koninklijk Conservatorium in Den Haag bij resp. Christiaan Winter en Jos van der Kooy. Hij verdiepte zich in liedbegeleiding (piano) bij Tan Crone. In 1988 behaalde hij voor orgel het einddiploma Uitvoerend Musicus met onderscheiding. Na het eindexamen piano volgden er lessen(onder meer improvisatie) bij Albert de Klerk. Hij werd prijswinnaar van het Nationale Orgelimprovisatieconcours (1992) in Bolsward. Pilon is organist van het befaamde Lohman-orgel in Farmsum.

Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 14 december te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,

Kuper-Dijkmeijer, secretaris

Winternummer Terra Westerwolda verschenen

De leden van de Historische Vereniging Westerwolde hebben het nieuwe nummer van Terra Westerwolda inmiddels per post ontvangen. Voor € 4,95  is het ook weer te koop bij diverse (boek)winkels in Westerwolde en de Kanaalstreek, Bruna Nieborg in Winschoten en boekhandel Godert Walter in Groningen.

Expeditie Hutplak

In dit nummer een interview van Hans ter Heijden met Dinie Wakker en Bert Arends over de restauratie van een bouwval aan Hutplak 3 – nu Oosterholtsweg – in Onstwedde. Dat het boerderijtje voordat het tot verval kwam ook nog bewoond werd door voorouders van Dinie, maakt het natuurlijk heel bijzonder. Ondanks de deplorabele staat waarin het verkeerde, kreeg het pand in 2000 de status van rijksmonument.

Oud-docent geschiedenis Jan Groen

Redacteur Erik Wubs schreef een column over het cultuurbeleid van de gemeente Westerwolde en interviewde zijn oud-docent geschiedenis Jan Groen, die 42 jaar lang lesgaf op de RSG Ter Apel. 100 jaar vrouwenkiesrecht in Westerwolde staast centraal in de rubriek Sanne Meijer Onderweg.

Joods leven in het grensgebied

Berend Jan Harding ging op zoek naar de oorsprong van een schilderij van een romantisch landschap uit 1847 en kwam in Westerwolde terecht; in de rubriek Sprekend Object schrijft Obby Veenstra over tastbare herinneringen, onder meer van porselein en hout.                                                                                                                                                                                       Juliane Irma Mihan en Geert Volders vertellen over het project ‘Joods leven in het grensgebied’, het onderzoek naar verbindingen tussen Joodse gemeenschappen.

 Mensenoffers in het moeras?

200 jaar leden werd een houten weg, dwars door het veen van Valthe naar Ter Haar ontdekt.  Destijds gaf dat aanleiding tot de wildste speculaties. Voor de meest gruwelijke lijkt voorlopig het meeste bewijs, ontdekte Alderik Visser. Over de postkoets in Ter Apel een artikel van Jakob Been, terwijl Tjarko van Dijk met Gerhard Oterdoom en Willem Dinkla terugblikt op het bombardement van 25 juli 1943 op Bellingwolde.

Verder in dit nummer de vaste rubrieken Nieuws van de Historische Vereniging Westerwolde en Historische Actualiteiten.

________________

 Reacties
Voor reacties en/of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: ter.heijden.hans@gmail.com

 Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 25,00 per jaar. Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.

 Losse verkoop

Terra Westerwolda is voor € 4,95 ook te koop bij diverse (boek)winkels/musea in de regio:

 Verkooppunten

Bellingwolde:             Coop, Museum de Oude Wolden

Blijham:                      De Spar

Groningen:                 Boekhandel Godert Walter

Musselkanaal:            Primera

Onstwedde:               Coop

Sellingen:                   Coop, Oude Stelmakerij (SHC)

Stadskanaal:              Primera, Read Shop, Streekhistorisch Centrum Stadskanaal

Ter Apel:                    Museum Klooster, Read Shop

Vlagtwedde:              Primera

Vriescheloo:               Theeschenkerij/B&B ‘Stee en Stoetje’

Winschoten:               Bruna Nieborg

Het blad verschijnt drie keer per jaar.
Het volgende (voorjaars)nummer komt in maart 2020 uit

Stelmakerij in Vlagtwedde in 1896

This file was provided to Wikimedia Commons by the Rijksdienst voor het Cultureel The Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, exclusively provides images that are either made by its own employees up to a 1200px size, or that are otherwise free of copyright.

Alie Noorlag stuurde ons het volgende bericht:
“Ik zou graag willen weten waar zich in 1896 in Vlagtwedde een stelmakerij bevond. Een van mijn voorvaderen had rond deze tijd een stelmakerij in Vlagtwedde. Rond 1550  zijn de Noorlag’s uit Duitsland naar Westerwolde gekomen. Via Veendam, Wildervank zijn ze o.a. in Stadskanaal terecht gekomen. Het grappige is dat ik de omgekeerde weg heb afgelegd, van Stadskanaal via Wildervank naar Vlagtwedde. Misschien dat een van de leden van de Historische Vereniging iets weet van de stelmakerij? Ik heb zelf een stamboom”.
Wie kan Alie hiermee helpen. Haar mailadres is a.w.noorlag@planet.nl.

 

 

Wijziging lezing MOW-HVW 19 november – avond gaat gewoon door

Door ziekte komt de lezing van Jeroen Wiersma te vervallen. Omdat we twee sprekers hadden gaat de avond gaat echter gewoon door. Het museum neemt contact op met de mensen die zich hebben aangemeld. Mogelijk bieden wij de lezing in een later stadium opnieuw aan. 

Henny Groenendijk I “Droge en natte archeologie in Westerwolde”.

Bij archeologen staat Westerwolde hoog aangeschreven. In de eerste helft van de vorige eeuw verrichtte Albert Egges van Giffen baanbrekend archeologisch onderzoek, onder andere in Wessinghuizen en Laudermarke. Bijna een eeuw na Van Giffens werk zijn de inzichten op de bewoningsgeschiedenis veranderd. Voormalig provinciaal archeoloog Henny Groenendijk toont aan waarom we de focus moeten verleggen van de droge archeologie op de essen naar de natte archeologie in de beekdalen.

Prof. dr. Henny Groenendijk is medeauteur van de landschapsbiografie Westerwolde en werkt onder meer als bijzonder hoogleraar Archeologie en maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Stoombaggermachine

Van mevr. Gretha Hidding uit Winschoten kregen we ook nog onderstaande foto, waar ze het volgende over schreef:
Ik zag op uw website een vraag over foto’s van de afgraving van het Weenderveld. Mijn vader heeft vroeger de oude foto’s van zijn familie gekregen, die nu in mijn bezit zijn. Mijn broer heeft al deze foto’s gedigitaliseerd. Daar zit bovenstaande foto bij. Waar en wanneer dit genomen is weet ik niet. De persoon links op de foto is Geert Elzen. *8-12-1885 te Kopstukken + 2-9-1956 te Musselkanaal. Hij was eerst getrouwd op 10-5-1913 met  Fennechien Germs*27-3-1888 +19-1-1922. Een halfzus van mijn vader en later een zus van mijn vader, Zwaantje Hidding *14-12-1899 +4-1-1946.  Informatie over genomen uit het boek : Het Westerwolder geslacht Hidding van H Kuper blz. 305. Hij was later sluiswachter bij de Braambergersluis.
Het is heel goed mogelijk dat hij bij de veenafgraving in Weende , in ieder geval in deze omgeving geholpen heeft. Waarschijnlijk voor zijn trouwen in 1913. Deze foto was als een kaart naar mijn oma in Vriescheloo gestuurd. Zij is in 1931 overleden. De rest van de personen zijn mij onbekend. Ik hoop dat u iets aan deze foto en informatie heeft.

Molen Drenth in Vriescheloo

Mevr. Gretha Hidding uit Winschoten stuurde ons deze foto, met een daarbij behorend verhaal dat op zijn minst zo mooi is als de foto. Zie verhaal onder de foto

Ik heb een foto van de oude molen in Vriescheloo. Daar staat mijn vader met zijn broer en zussen op. Deze molen is in 1906 af gebroken. De molen stond op de driesprong Industrieweg Wedderweg. Het geboorte huis van mijn vader stond daar tegenover. Hij speelde daar met zijn broer en zussen. Op een dag in 1905 kwam er een fotograaf om de molen op de foto te zetten. Zo doende staan zij erop. Mijn vader was toen 2 jaar. Er was een soort ansichtkaart van gemaakt.

Vraag over o.a. Jantje Scholtens uit Zuidveld.

Tijdens het schrijven van de familiegeschiedenis van de Fam. Zoer. kwamen we deze foto tegen waar we totaal niet weten waar deze gemaakt is.
Onderste rij zesde van links is Jantje Scholtens.

Frederik Zoer geboren 28-02-1890 te Lhee trouwt op 14 mei 1920 in Vlagtwedde met Jantje Scholtens, geboren 1 mei 1898 te Zuidveld. Dochter van Albert Scholtens en Gesien Snijders. Op 8 maart 1923 vertrekken ze van Vlagtwedde naar Dwingeloo.
Ons vermoeden is dat de foto in Vlagtwedde gemaakt moet zijn. Hebben jullie misschien informatie over deze foto ?

Met vriendelijke groeten
Henk Timmerman.
timmerman.h@telfort.nl