Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.


De data voor de ledenbijeenkomsten en de Jaarlijkse Excursie 2018 zijn ook vastgelegd. Over de locaties, het onderwerp van de lezing en verdere details wordt u nog nader geïnformeerd via e-mail of op de website.

 

  • zaterdag 21 april 2018 te Wedde
    Herdenkling van 450 jaar inname Huis te Wedde.
    Voor programma zie hieronder.
  • maandag 23 t/m vrijdag 27 april 2018
    Vijfdaagse themareis onder leiding van Jochem Abbes naar Sachsen-Anhalt. De reis staat in het teken van ‘Reformatie, Oranje en Verlichting’. Hoewel de reis niet vanuit de Historische Vereniging Westerwolde wordt georganiseerd willen we de reis toch graag onder uw aandacht brengen. Klik hier voor meer informatie.
  • zaterdag 16 juni 2018
    Lezing
    Oudeschans Kerk
  • zaterdag 22 september 2018
    Jaarlijkse Excursie
  • zaterdag 20 oktober 2018
    Lezing
    Ter Apel PKN kerk “De Regenboog”
  • zaterdag 15 december 2018
    Lezing
    Harpel Buurthuis
    Bestuursvergaderingen 2018
    De bestuursvergaderingen worden gehouden in het Gemeentehuis in Sellingen
    donderdag 3 mei 2018
    donderdag 12 juli 2018
    donderdag 8 november 2018

  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.

Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Uitnodiging Ledenbijeenkomst herdenking 21 april 2018 te Wedde

Geachte leden en andere genodigden,

Op 24 april 1568 werd het Huis te Wedde door de troepen van graaf Lodewijk van Nassau-Dillenburg namens zijn broer prins Willem van Oranje-Nassau ingenomen. De borg was op dat moment bezit van Jan van Ligne, graaf van Arenberg, stadhouder van Groningen & Ommelanden namens koning Filips II en heer van Westerwolde. Drost Matthias Orth en de bezetting kregen de vrije aftocht en in de weken daarna werden in Wedde enkele duizenden huurlingen en vrijwilligers gerekruteerd voor een aanval op het Spaansgezinde Groningen. Op 23 mei van datzelfde jaar leidde dat tot de Slag bij Heiligerlee, waarbij zowel graaf Arenberg als graaf Adolf van Nassau sneuvelden. De gebeurtenissen in Wedde vormden daarmee de “opmaat” naar de Tachtigjarige Oorlog. Met een knipoog naar het verleden kunnen we zeggen dat in Wedde het latere Nederland ontstond. Om deze bijzondere datum niet voorbij te laten gaan, organiseren we op zaterdag 21 april een herdenkingsprogramma in de protestantse kerk van Wedde, waarna een herdenkingsplaquette op het borgterrein van het Huis te Wedde zal worden onthuld. Het programma ziet er als volgt uit:

13.00 – 14.00 u.: Expositie Groninger Archieven over de gebeurtenissen rond 1568 aan de hand van bijzondere archivalia in het koor van de kerk. Archiefmedewerkers zijn aanwezig voor tekst en uitleg.
14.00 u.: Opening en welkom.
14.05 u.: ‘De betekenis van de 24e april 1568 in de regionale en nationale geschiedschrijving’, door drs. J.G. Abbes, voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde.
14.15 u.: ‘Matthias Orth en de “confuse pampieren” van Wedde’, door dhr. R.M.A. Wegman, secretaris van de Stichting Monumenten Westerwolde.
14.30 u.: ‘Vertaalslag rond Heiligerlee en de oorlogsdreiging in brieven uit 1568’, door dhr. A. Beuse, hoofd studiezaal van de Groninger Archieven.
14.45 u.: Pauze. Tevens gelegenheid om de expositie in het koor te bezichtigen.
15.30 u.: ‘Wedde als lieu de mémoire’, door mr. F.A. Bergman, voorzitter van de Stichting Monumenten Westerwolde.
15.40 u.: ‘De zin van herdenken’, door mr. L.J. Klaassen, wnd. burgemeester van Westerwolde.
15.50 u.: Wandeling naar de Borg.
16.10 u.: Onthulling van de herdenkingsplaquette.
16.15 u.: Dankwoord en afsluiting.

Wij hopen velen van u op deze memorabele 21e april a.s. in Wedde te mogen begroeten.

Met vriendelijke groet,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris a.i.


Zoektocht naar Maria Helena Bolk, geboren 30 september 1876

Ons lid de heer Hendrik Bolk, woonachtig in Waldfeucht-Haaren(D) is al jaren bezig met een zoektocht naar zijn oudtante: Maria Helena BOLK, geboren op 30 september 1876 te Emmen, Compascuum. Haar moeder (zijn overgrootmoeder) was Maria Adelheid BOLK (*04-11-1833 te Meer, Hebelermeer / + 20-03-1878 te Emmen, Nieuw Dordrecht)
Als haar vader staat vermeld Joan Henrich BROCKMAN (*25-06-1828 te Meer, Hebelermeer / +18-03-1911 te Vlagtwedde, Sellingerbeetse).
Maar omdat zijn overgrootmoeder en Joan Henrich BROCKMAN niet wettelijk gehuwd waren, kregen de kinderen de naam BOLK.
Volgens het register te Emmen is Maria Helena BOLK samen met haar broer (zijn grootvader) Geert Hindrik BOLK (*27-08-1871 te Emmen, Nieuw Dordrecht / + 10-07-1954 te Kerkrade), en met Joan Henrich Brockman op 30 augustus 1880 vertrokken vanuit Emmen naar Vlagtwedde. Helaas is daarna geen enkel spoor meer van Maria Helena BOLK te achterhalen. Of ze jong is overleden, gehuwd is geweest of kinderen had, alles blijft jammer genoeg onduidelijk. Ook of er sprake is van een -gezien de leeftijd zeker niet ondenkbare- adoptie is hem onbekend.

Er zijn natuurlijk websites zoals www.allegroningers.nl en www.alledrenten.nl, maar daar is ook niets te vinden. Vandaar daarom deze vraag op onze website. Wie kan de heer Bolk verder helpen? We zien graag uw reacties tegemoet op info@verenigingwesterwolde.nl.

Dirk Kome toont Tonnis Post – Fotograaf van de vooruitgang

Op 28 april start in het Fotomuseum Den Haag de tentoonstelling “Dirk Kome toont Tonnis Post – Fotograaf van de vooruitgang”. De Winschoter fotograaf Tonnis Post behoeft in onze regio niet veel toelichting. Met name zijn vroeg 20e eeuwse beelden van plaggenhutten in Westerwolde zijn bekend. Veel families in deze regio hebben in hun familiearchief nog wel een echte ‘Post’ al zal niet iedereen zich dat altijd gerealiseerd hebben.

Fotograaf Dirk Kome uit Amsterdam speurde de afgelopen twee en een half jaar stad en land af en bracht een schat aan foto’s van Tonnis Post bij elkaar, uit archieven, fotodozen van particulieren en ga zo maar door. Hij ging hierbij nog een stap verder. Kome brengt in beeld wat er terecht is gekomen van de projecten die Tonnis Post fotografeerde en portretteert de nazaten van Groningers die door Post ooit zijn vastgelegd. Wonen de nazaten van de welgestelden onder hen nog steeds op stand? Hoe vergaat het de kleinkinderen van de plaggenhutbewoners? Heeft de kanalisatie de verwachte welvaart gebracht? In de tentoonstelling in Fotomuseum Den Haag komen de foto’s van Tonnis Post en Dirk Kome samen.

De tentoonstelling gaat gepaard met een fotoboek: Fotografen van de vooruitgang, vormgegeven door Tessa van der Waals. (Lecturis, ISBN: 9789462262676).

Vanaf 14 oktober is de tentoonstelling in het MOW te Bellingwolde te zien. Streekgenoten kunnen hierbij meedoen, door hun eigen ‘doalders plekje’ te fotograferen. Deze publieksfoto’s krijgen een plekje in de tentoonstelling. Het MOW start hiervoor nog voor de zomer een publieksactie.

Tot en met 9 september kun je in het Fotomuseum Den Haag terecht voor deze unieke verbeelding van Groninger geschiedenis.

Beelden zijn te vinden op: https://www.gemeentemuseum.nl/nl/pers/dirk-kome-toont-tonnis-post

Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog

Onderstaande mail ontvingen wij op 6 april 2018 van De Verhalen van Groningen:


Geachte heer, mevrouw,

Onlangs hebben we u gevraagd om ons te helpen met het samenstellen van een portrettengalerij van Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog. Een flink aantal historische verenigingen en kringen heeft aan die oproep gehoor gegeven en prachtig materiaal aangeleverd. Onze hartelijke dank daarvoor!

De online portrettengalerij is te bezichtigen op de website www.groningen4045.nl. We zijn nog altijd bezig met het aanvullen van de galerij, dus het kan zijn dat een door u voorgedragen persoon nog niet meteen terug te vinden is. Daarnaast kunt u nog steeds materiaal aanleveren voor nieuwe portretten. Dat kan door een berichtje te sturen naar els.zwerver@deverhalenvangroningen.nl.

Inmiddels is de reizende tentoonstelling ook begonnen aan haar tocht door de provincie. De eerste halte is het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Zes grote panelen staan voor de ingang. In de bijlage ziet u een aantal foto’s. We nodigen u van harte uit om zelf een kijkje te gaan nemen. Op de website hopen we binnenkort een reisschema te kunnen publiceren.

Nogmaals hartelijk dank voor uw hulp en ondersteuning. Zonder uw inzet was dit eerbetoon aan onze verzetshelden niet mogelijk geweest.

Met vriendelijke groet,

Anja Reenders, senior projectmanager
Els Zwerver
De Verhalen van Groningen


U kunt natuurlijk naar de website gaan via de bovenstaande link, maar we wijzen u ook graag op het artikel over dominee Philippus Jacobus Greeven uit Vriescheloo een verhaal dat namens onze vereniging is aangeleverd door ons bestuurslid Jan S.A. Huizing.

De link naar dit artikel is Ds. Greeven

Uitnodiging

Op donderdag 19 april zal burgemeester Leendert Klaassen van Westerwolde een tekst onthullen, die aan de zuidgevel van SHC de oude Stelmakerij zal worden aangebracht.
Het gaat om een gedeelte van een gedicht van  J.H. Neuteboom (1865-1929) die werd geboren in Vlagtwedde en van 1884-1896 onderwijzer was in Sellingen. Na zijn vertrek naar Den Haag begon hij gedichten en verhalen te schrijven in de Westerwoldse streektaal.

De tekst op de gevel luidt:

De wind, dij weid’ heur om de kop!
De zunne scheen heur waarm!
De kwartel sluig, de koekoek ruip!
De ekster schreiwd’ alaarm!

Het is een fragment uit het gedicht De Golden Houd dat te vinden is in ‘De verzamelde werken van Jan Hendrik Neuteboom: Verhalen, schetsen en gedichten in het Westerwolds’.

Smid Gerth Berndt uit Ter Haar vervaardigde de letters. Iedereen is van harte welkom om de onthulling bij  te wonen. De bijeenkomst begint om 16.00 uur.

Genealogie vragen plaatsen we graag

We weten dat veel van onze leden naast hun interesse in de streekgeschiedenis ook veel belangstelling hebben voor de genealogie. Mocht u vragen hebben over uw eigen familiegeschiedenis, dan willen wij daar graag ruimte voor beschikbaar stellen op onze website en Facebookpagina.


Zo kregen we van Wijchert Spa de volgende vraag: 
Ik ben op zoek naar de overlijdensdatum van Anne Sophie Harms (naam in het doopboek van Vlagtwedde). Ik ben de naam ook tegen gekomen als Anna Sophia Harms en Ansoofie Harms. Deze namen werden genoemd in het doopregister bij de doop van haar kinderen.
Anne Sophie is gedoopt op 23 september 1703 te Vlagtwedde. Zij was de dochter van Harmen (Harm) Jans van Vlachtwedde ( geboren ±1671, overleden voor 1722 / 1725) en Teelcke Jans van Wupping (geboren 1677, overleden na 1722). Harmen (Harm) en Teelcke zijn op 8 september 1702 te Vlagtwedde getrouwd.
Naast Anne Sophie was er nog een dochter Trijntien (Trijntje)(gedoopt 25-3-1708 te Vlagtwedde) en 2 zoons,  Jan (gedoopt op 1-11-1705 te Vlagtwedde) later getrouwd met Fenne Geerts en Sander (gedoopt in1707). Deze laatste 3 kinderen zijn in Stakenborg geboren. Mogelijk is ook Anna Sophie daar geboren.
Harmen (Harm) was de zoon van Jan Helmichs en Anna Sophia Christiaens.
Anne Sophie Harms is in ± 1733 getrouwd met Jacob Spade van Durlach. Jacob was soldaat in Bourtange in de compagnie van Starkenborg van Whee. Hij kwam uit Duitsland (Durlach) en was Rooms Katholiek.

Hopelijk kan iemand met deze kennis de overlijdensdatum vinden van Anne Sophie Harms vinden. Deze ligt voor 1772 en mogelijk zelfs voor 1764.
Reacties graag naar Wijchert Spa

Algemene Ledenvergadering 24 maart in Onstwedde


De vereniging hield op 24 maart 2018 haar algemene ledenvergadering in Onstwedde. Aan de orde kwamen onder meer de notulen van de vorige vergadering, het jaarverslag 2017 en het financieel verslag 2017. Het aangekondigde agendapunt betreffende de bestuursverkiezing is aangehouden tot de vergadering van juni om een aantal redenen: mevr. Middelkamp heeft zich bij nader inzien toch niet herkiesbaar gesteld, de heer T. van Dijk kon vanwege familieomstandigheden niet aanwezig zijn en er speelt een interessante ontwikkeling m.b.t. een op te richten Werkgroep Streekhistorie Ter Apel waarbij er ook een bestuurlijke vertegenwoordiging wordt beoogd. Door omstandigheden had het bestuur niet voldoende tijd om de beoogde kandidaten voor deze vacatures tijdig bekend te maken waardoor er geen gelegenheid was om namen van tegenkandidaten in te dienen.  Vervolgens kwamen onze leden Harmien Bruining en Chonda Luring aan het woord over hun onderzoeksresultaten wat betreft de veldnamen. Een interessant verhaal.


Na de pauze was het woord aan Rianne Luring. Haar lezing had als titel: Er waren eens drie boeren – lezing over ontwikkelingen in het Westerwoldse landschap. In de lezing werd er een overzicht gegeven van de landschappelijke ontwikkelingen rondom Onstwedde ten gevolge van de landbouw in de afgelopen eeuw. De afgelopen eeuw werd daarbij opgedeeld in drie perioden, die ter illustratie vertegenwoordigd worden door drie generaties boeren van de Onstwedder familie Luring. Waar de eerste generatie te maken had met herontginningen van het landschap, boert de tweede generatie in een periode van ruilverkavelingen en de derde in een periode van samenwerking met de natuur. De lezing werd ondersteund door (oud) kaartmateriaal van Westerwolde en oude foto’s.
Een zeer interessant verhaal waarvoor Rianne na afloop in de bloemetjes werd gezet door voorzitter Jochem Abbes.

Algemene Ledenvergadering 24 maart a.s. in de Ekkelkamp in Onstwedde

We waren wat laat met het versturen van de uitnodigingen, maar de Algemene Ledenvergadering op 24 maart a.s. gaat gewoon door.
Graag zien wij u zaterdagmiddag in Onstwedde.

Inmiddels zijn de uitnodigingen verstuurd. Via onderstaande links kunt u de uitnodiging en het jaarverslag ook nog downloaden:

HVW uitnodiging ALV 24 maart 2018
HVW Jaarverslag 2017

Boek over fotograaf Tonnis Post bijna klaar


Het boek over de fotograaf Tonnis Post gaat binnenkort verschijnen. Vandaag, tijdens de Westerwolder Landdag hield fotograaf Dirk Kome twee lezingen in het gemeentehuis in Sellingen. Dirk vertelde uitvoerig over zijn speurtochten naar de oude foto’s en de mensen, die toen werden gefotografeerd door Post. De lezingen waren zeer interessant en Dirk gaf er blijk van dat hij inmiddels heel wat over Oost Groningen te weten is gekomen. We zien met veel belangstelling uit naar het boek.

Oproep OMD (Open Monumenten Dagen)

Al enkele jaren hebben de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde een comité, dat zich bezig houdt met de Open Monumenten Dag in deze gemeenten.
Vanaf dit jaar zijn we officieel gemeente Westerwolde, dus OMD Westerwolde.

OPROEP VRIJWILLIGERS:

Graag zouden wij door de hele gemeente vrijwilligers willen werven. We hebben er nu een paar, maar vele handen maken immers licht werk.

Wat verwachten wij van deze vrijwilligers:

· Affiniteit met monumenten of geschiedenis van de regio.
· Het leuk vinden dingen op te zoeken of uit te pluizen.
· Het maken/inrichten van tentoonstellingen omtrent het landelijke thema of iets uit de      eigen omgeving.
· Hand- en spandiensten verlenen tijdens de Open
Monumentendagen. (altijd 2e weekend in september)
· Een paar keer per jaar komen wij op een avond bij elkaar.
· Onkosten worden vergoed.

OPROEP MONUMENT EIGENAREN:

Als monument-eigenaar bent u waarschijnlijk trots op uw monument. Misschien zijn er zaken in uw monument, die u best wel met anderen wilt delen?
Laten zien wat er van vroeger vakmanschap bewaard is, wat een monument bijzonder maakt, wat ùw huis bijzonder maakt?

Vandaar, dat wij als comité u het volgende willen vragen:

· Mogen wij foto’s maken van bijzondere objecten in of om uw monument en dit verwerken in een tentoonstelling op een andere locatie?
Zo kunnen mensen toch zien wat voor moois er in onze regio is.

· Misschien wilt u toch zaken laten zien, maar ziet u op tegen een horde mensen over de vloer. Hier kunnen wij afspraken over maken d.m.v. inschrijvingen voor rondleidingen. U kunt het maximum aantal personen voor een rondleiding aangeven.
De ruimte, die bekeken mag worden, kunt u afbakenen.
Er is heel veel mogelijk.

We hopen, dat u als monument-eigenaar trots bent op uw bezit en dit toch op één of ander manier wilt delen met belangstellenden op Open Monumentendag.

Namens het comité OMD Westerwolde

Astrid Lüürssen, voorzitter

0597 53 25 47 / 06 20 67 11 99

Voorjaarsnummer Terra Westerwolda verschenen

Een dezer dagen ontvangen de leden van de Historische Vereniging Westerwolde het voorjaarsnummer van Terra Westerwolda. Het blad is binnenkort ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio en bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

De redactie verwelkomt in dit nummer twee nieuwe leden: Obby Veenstra, directeur Museum de Oude Wolden, en Erik Wubs, masterstudent geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Wegens drukke werkzaamheden is Jochem Abbes, voorzitter Historische Vereniging Westerwolde, teruggetreden; wel zal hij zo af en toe nog artikelen in Terra Westerwolda publiceren.

Een tragisch ongeluk in het Hebrecht
In dit voorjaarsnummer: Jan Battjes reconstrueerde een tragisch ongeluk tijdens de mobilisatie in het Hebrecht, Geert Luth schrijft over sociale mobiliteit in Sellingen en Jan Huizing vertelt aan de hand van unieke ansichtkaarten over het bezoek van zijn overgrootvader aan de Wereldtentoonstelling in Parijs. Wederom zijn er prachtige foto’s van Tonnis Post en Geert Volders licht de landschapsbiografie van Westerwolde toe. Harm Dijkmeijer verhaalt in het ‘groot interview’ over zijn veelbewogen leven, waarin het drama bij de bevrijding van Veele nog lang zijn sporen naliet.

Natuurlijk zijn er ook nog de vaste rubrieken. Veel leesplezier!

_______________________________

Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 25,00 per jaar. Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.

Het blad is voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio.
Het verschijnt drie keer per jaar.
Het volgende (zomer)nummer komt in juli 2018 uit.

Reacties
Voor reacties of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: taalschuur@hetnet.nl

Speciaal programma voor jong tot en met oud in het MOW tijdens de Grunneger Weke

Speciaal programma voor jong tot en met oud in het MOW tijdens de Grunneger Weke, van 9 tot en met 17 maart 2018
Speciaal programma op:
• Zaterdag 10 maart: gratis toegankelijk plus spannende puzzeltocht voor kinderen
• Dinsdag 13 maart: vrij toegankelijk erfgoedcafé voor senioren
• Zaterdag 17 maart: stand op Westerwoldse Landdag

Zaterdag 10 maart roept het MOW, museum te Bellingwolde, uit tot speciale “Grunneger Weke Dag”. Het museum is die dag gratis toegankelijk zodat een ieder van de lopende tentoonstellingen kan genieten. Tijdens de Grunneger Weke zijn dat er drie. In de hoofdtentoonstelling Verknipt zie je meer dan zestig artquilts aan de hand van verschillende thema’s. Voor de liefhebbers van qui1lts en textielkunst een waar feestje. In de tekeningen van Heleen Wilkens, te zien in de ontvangst, ontmoet al het menselijke een zeker gevoel voor humor. Elk werk heeft zijn eigen persoonlijke verhaal. Het werk van fijnschilder Lodewijk Bruckman, tot slot, is levendig met veel gevoel voor detail. Het voert je mee naar een wereld vol symbolen.
Speciaal voor kinderen tussen 8 en 10 jaar oud biedt het museum deze zaterdag de spannende puzzeltocht “Van tram tot toverlantaarn”. Speur in de zalen van het museum naar bijzondere spullen en foto’s uit heden en verleden, ontdek kunstzinnige zaken én nieuwe dingen uit de geschiedenis van Westerwolde. Verzamel letters en vind het geheime puzzelwoord.
Ben je een senior? Op dinsdag middag 13 maart kun je vanaf 14 uur aanschuiven bij een erfgoedcafé speciaal voor ouderen. Een quiz rond oude objecten uit de collectie van het museum roept op tot verhalen en herinneringen. Dit alles natuurlijk onder het genot van een kopje koffie met koek. De toegang is vrij van entree! Graag hoort het museum van te voren of je komt. Mail hiervoor naar info@museumdeoudewolden.nl of bel tijdens openingstijden van het museum (woensdag tot en met zondag na 13 uur) met 0597 53 15 09. Overigens is het museum rollator- en rolstoeltoegankelijk en heeft het een aangepast toilet voor minder validen. Ook is een extra rolstoel aanwezig.
Het MOW presenteert zich verder op de Westerwoldse Landdag in het gemeentehuis in Sellingen op zaterdag 17 maart.
Meer informatie vind je op www.museumdeoudewolden.nl