Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.

  • Ledenbijeenkomsten: 
    18-06-2022 Bourtange – Themadag 1672
    17-09-2022 Excursie Amsterdam – Hanne Wilzing
    15-10-2022 De Sprankel Sellingen
    17-12-2022 Ons Noaberhoes Veelerveen
  • Bestuursvergaderingen:
    07-07-2022
    25-08-2022
    17-11-2022 samen met redactie Terra Westerwolda
  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

MOW Bellingwolde Nostalgieshow
Het MOW verkent het verlangen naar vroeger in De grote nostalgie show
Looptijd: 5 juni 2022 tot en met 15 februari 2023 Opening: zondag 5 juni om 15 uur Website: hetmow.nl/expositie/dgns
In De grote nostalgie show staat het MOW stil bij het verlangen naar vroeger. Diverse objecten en tableaus brengen je terug naar het verleden maar stellen tegelijk vragen over hoe wij bewaren, herinneren en vooruit kijken.
Over de tentoonstelling:
Nostalgie is in. We vullen onze huizen met vintage meubelen, kopen weer oranje prullenbakken met paarse bloemetjes en speuren naar vinyl voor op onze platenspelers. Waarom verlangen we naar een tijd die nooit meer terugkomt? Wat betekent de huidige populariteit van nostalgie? En, hoe werkt nostalgie eigenlijk? De grote nostalgieshow verkent de betekenis van nostalgie in onze tijd. Tegelijkertijd haal je je nostalgische hart op aan allerlei dingen van vroeger.
Zoals je van het MOW gewend bent, kun je als bezoeker zelf bijdragen aan de expositie. Duik bijvoorbeeld een lab in vol ouderwetse geuren en beschrijf je herinnering, maak een filmpje als in Achterwerk in de kast of draai je favoriete liedje op een authentieke platenspeler.
Voorafgaand aan de tentoonstelling riep het MOW trotse brommerbezitters op een foto in te sturen waarop zij stralend poseren met hun Puch, Kreidler, Zundapp of Honda. Het museum werd overspoeld met fantastische foto’s en geeft deze een plek in de expositie.
MOW jong! nostalgie challenge Jonge bezoekers wacht een eigen route door de tentoonstelling: de nostalgie challenge! Vraag bij de balie naar de expowijzer. Geschikt voor kinderen die zelf kunnen lezen of assistent-ouderen bij zich hebben.
Opening en randprogramma Op zondag 5 juni om 15.00 uur gaat de tentoonstelling van start met een korte show. Welke dat is, blijft nog even een verrassing. Bij huis- deejay Mart kun je die middag je eigen nostalgische liedjes aanvragen. Vanzelfsprekend staan een hapje en een drankje voor je klaar.
Toegang is die middag gratis. Museumkaart scannen mag.
Via de agenda op hetmow.nl blijf je op de hoogte van het randprogramma bij De grote nostalgie show.
Over het MOW Het MOW is een eigenzinnig museum in een prachtige, landelijke omgeving. In steeds wisselende exposities verkent het MOW de artistieke en cultuurhistorische betekenis, identiteit én toekomst van het Groninger platteland, speciaal Westerwolde.

Lezingenserie n.a.v. 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden

Groningen constant – behoudt van ’t lant  

Lezingenserie n.a.v. 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden.

In het kader van 350 jaar “Gronings Ontzet” biedt Cultuurhistorisch Bureau Siste Viator een lezingenserie aan over de gebeurtenissen rond het Rampjaar. Historicus Jochem Abbes zal in 3 lezingen nader ingaan op de achtergrond van deze buitengewoon boeiende periode uit onze vaderlandse geschiedenis.

De lezingenserie (cursus) is als volgt ingedeeld: 1. het voorspel (1650-1670); 2. de oorlog (1670-1674) en 3. het naspel (1674-1713).

Locaties en data:

Ter Apel, Hessebibliotheek (Molenplein 25): 23 mei – 30 mei – 13 juni.

Winschoten, Lutherse kerk (Vissersdijk 70): 25 mei – 1 juni – 8 juni.

Groningen, Huis Fontein (Zoutstraat 16): 7 juni – 14 juni – 21 juni.

Aanvangstijdstip: 19.45 u. (inloop 19.30 u.). Kosten deelname per avond: € 12,50. Passepartout voor alle 3 lezingen: € 30,- Consumpties inbegrepen.

Aanmelding voor de lezingen in Ter Apel via: klantenservice@bibliotheekgroningen.nl.

Aanmelding voor de lezingen in Winschoten en Groningen via: jochemabbes@sisteviator.nl.

Na aanmelding ontvangt u nadere informatie en een bevestiging van deelname.

Toelichting

Dit jaar wordt op vele plaatsen het roemruchte Rampjaar 1672 herdacht. Koning Lodewijk XIV van Frankrijk, koning Karel II van Engeland, de Munsterse prinsbisschop Christoph Bernhard van Galen en prinsbisschop Maximiliaan Hendrik van Beieren van Keulen verklaarden de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden de oorlog en vielen het land aan. “Het volk was redeloos, de regenten radeloos en het land reddeloos” volgens een oud gezegde. Ondanks het uitgekiende diplomatieke (en spionage-) netwerk van de Hollandse raadpensionaris Johan de Witt, ontsnapte het geheim Verdrag van Dover van 1 juni 1670 aan zijn aandacht.

De gevolgen leken aanvankelijk desastreus, maar de Hollandse Waterlinie hield stand en admiraal Michiel de Ruyter wist de Engelse en Franse vloten in de Slag bij Solebay op afstand te houden. De prins van Oranje werd ondertussen als redder in nood als kapitein-generaal aangesteld, terwijl De Witt en zijn broer werden geslachtofferd in een voor Nederlandse begrippen afgrijselijke lynchpartij.

De prinsbisschop van Munster was ondertussen het oosten en het noorden van het land binnengevallen en richtte na de verovering van Oost-Groningen en Coevorden zijn pijlen op de stad Groningen. Bourtange hield als enige van de Oost-Groninger schans stand dankzij de onbuigzame houding van kapitein Bernhard Johann Prott, de commandeur van dat moment. Via de ontruimde schansen in het noorden vielen de Munsterse troepen het Oldambt en Westerwolde binnen en voegden zich met de troepen op de Hondsrug samen voor de belegering van Groningen. De “Stadjers” hielden echter stand en op 28 augustus staakten de Munsterse troepen het vuren.

De Munsterse aanval bracht in de provincies Groningen en Drenthe heel wat teweeg, met hoogte- en dieptepunten in het krijgsverloop. De verdediging verliep aanvankelijk rampzalig, waarbij het standhouden van Bourtange dankzij de onvermurwbare commandeur Johan Bernhard Prott één van de weinige lichtpunten was. Hoewel de Republiek bijna onder de voet was gelopen, keerde door toevallige en berekende kansen het tij en herstelde de veerkracht van de bevolking. Op bijna miraculeuze wijze overleefde de Republiek de bijna fatale oorlog, maar het hoogtepunt van de Gouden Eeuw was voorbij, zo bleek in de jaren daarna.

Groninger Molenaars

Molen ter Haar bron Groninger Archieven

De genealogische pagina op mijn website van de ‘Groninger molenaars’ heb ik weer kunnen aanvullen, corrigeren en uitbreiden.
Ruim 10.000 records zijn nu in te zien op:
https://www.bdpoppen.nl
Uiteraard ontvang ik graag reacties, aanvullingen en correcties.
Met vriendelijke groet,
Bob Poppen

B.D. Poppen
Ripperdadrift 16
9981 LH Uithuizen
06 14 34 41 53
bob@bdpoppen.nl
https://www.bdpoppen.nl
Groninger molenaar

Bezoek aan de Joodse Synagoge in Groningen zeer geslaagd

Donderdag 21 april 2022 bezocht een grote groep van onze leden de Joodse Synagoge in Groningen. Een volle bus vertrok uit Onstwedde en in Groningen voegde zich nog een groep erbij, die met eigen vervoer was gekomen. In de bus vertelde voorzitter Jochem Abbas het een en ander en in de synagoge werd het woord gevoerd door de directeur van de Synagoge tevens ons bestuurslid Geert Volders en Wout van Bekkum. Al met al waren het zeer interessante verhalen, die door de aanwezigen zeer werden gewaardeerd. De meeste mensen vonden een dergelijk uitstapje voor herhaling vatbaar.

Feiten en verhalen over het “rijke” Joodse Leven – Lezing door Wout van Bekkum

Doorgestuurd bericht:
Mogelijk heeft u of uw leden interesse in onderstaande lezing. Het is een openbare lezing dus voor iedere geïnteresseerde toegankelijk.
Al het goede,
Bestuur Nut-Winschoten
Secretaris K.B. van Slochteren

Feiten en verhalen over het “rijke” Joodse Leven.

Over enige weken is het weer 4 mei en herdenken we op meerdere plekken in onze gemeente alle slachtoffers vanaf 1940 tot 2022 die stierven in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Kenmerkend daarbij is altijd de aandacht tijdens de 4 mei herdenkingen voor de vele uit het Oldambt weggevoerde Joden.
Maar wie waren die Joden die sedert het einde van de 17e eeuw een onuitwisbare stempel hebben gedrukt op de gemeente Oldambt, wat was hun cultuur en wat deden ze voor onze gemeente?
Dinsdag 19 april 2022 is er een lezing in de Boschpoort te Winschoten met als spreker de emeritus-hoogleraar Midden-Oosten studies aan de Rijks Universiteit van Groningen die ook bijzonder hoogleraar was inzake de geschiedenis en cultuur van het jodendom aan de Universiteit van Amsterdam de professor dr. W.J. (Wout) van Bekkum.


Deze professor is een van de belangrijkste kenners in Nederland van de Joodse geschiedenis en de Joodse taal. Hij heeft maar liefst 277 publicaties op zijn naam. Als tolk van `t olle volk heeft deze professor het Gronings-Jiddisch vastgelegd. Hij kent alle woorden in het Gronings, die van oorsprong onderdeel uitmaakten van de Joodse taal en kan als geen ander vele boeiende verhalen opdiepen uit de rijke Joodse geschiedenis van de gemeente Oldambt met goede en slechte decennia. Bovendien: hij is zelf in 1954 geboren te …… Winschoten.

Wie waren Balletje van Berg, Klaartje de Beer, Saul van Messel, Jaap Meyer, Etty Hillesum? Wie waren lid van Allebé en Bato? Welke taal werd er gesproken onder de veehandelaren op de Adrillenmarkt? Wat was de rol van de sjoel in de Bosstraat te Winschoten? Waarom heet of heette handelsstad Winschoten ook Sodom en/of Lutje Mokum? Wat betekent geordende Kille? Waarom werkten Joodse veenarbeiders in Oude Pekela bij Feike Clock?
Kortom het wordt een zeer interessante lezing over de historie van het Joodse Leven met professor W.J. van Bekkum op dinsdag 19 april in De Boschpoort, het Boschplein 2 te Winschoten. Aanvang 19uur30. Een lezing waar iedereen met interesse voor de geschiedenis van de gemeente Oldambt welkom is. De toegang bedraagt inclusief twee consumpties 10 euro. Leden van het NUT 5 euro korting.

Voorjaarsnummer Terra Westerwolda verschenen

Het is voorjaar! De krokussen en narcissen staan in bloei, én het voorjaarsnummer van Terra Westerwolda ligt inmiddels bij onze abonnees en is weer verkrijgbaar op de vaste verkooppunten.

De ‘fabrieksboerderij’ in Veelerveen

Jan van Linge werd geboren in Dedemsvaart, maar na de HBS in Meppel en de landbouwschool in Groningen werd hij in 1958 assistent-bedrijfsleider en vanaf 1962 bedrijfsleider op de boerderij die hoorde bij de Aardappelmeelfabriek Westerwolde in Veelerveen. Tot aan zijn pensioen in 1992 werkte Jan op de boerderij. Tjarko van Dijk sprak met hem over zijn jeugd in Overijssel en werkzame leven in Westerwolde.

De tragedie van Isaac Hartog

Geert Volders stuitte op het dossier van Isaac Hartog, die in de zomer van 1807 vastzat in de gevangenis in Wedde. Met een paardendiefstal, een arbeidsconflict binnen het leger, een boze vrouw en een gevangenisstraf heeft het alle ingrediënten voor een kleine tragedie.

‘Een werk van beteekenis’

Tussen krantenknipsels en oude papieren vond Hemmo Clevering de koopakte uit 1911 van een boerderij in Jipsingboermussel waarin werd verwezen naar de verharding van de Schaalbergerweg, welke in 1904 toegezegd was, maar pas in 1928 werd voltooid. De vondst riep vragen op: Waarom heet die weg eigenlijk zo? En waarom duurde het 24 jaar voordat de verharding van de weg gerealiseerd werd? Hemmo Clevering beantwoord deze vragen in zijn artikel over de Schaalbergerweg.

En verder…

Uit de collectie van het MOW | Museum Westerwolde worden dit keer oorijzers uitgelicht als sprekend object. Jakob Been vertelt over de historische verhalen uit Ter Apel die hij opschreef en publiceerde in het boek Grepen uit het verleden van Ter Apel. In ‘Het portret van’ staan Harm Schuring en Geertje van Hateren centraal. Lieuwe Jongsma schreef over het Spaanse diep, een kanaal dat nooit voltooid werd. Verder het tweede deel van boeren tot bankiers over de familie Trenning en het bankwezen in Onstwedde. En uiteraard de vaste rubrieken zoals het nieuws van de Historische Vereniging Westerwolde en de laatste historische actualiteiten.

 

Binnenkort verschijnt het boek over Erve Up ten Thije, eene boerenbehuizing met erf en tuin gelegen te Onstwedde.


Erve Up ten Thije, eene boerenbehuizing met erf en tuin gelegen te Onstwedde.

In juni 2016 kochten René en Gerda Nijenbrinks de boerderij aan de Dorpsstraat 1 te Onstwedde. Een beslissing die hen door velen werd afgeraden. Het pand verkeerde in vergaande staat van verval en bezat allang niet meer de allure die het vroeger gehad moest hebben. Maar ze waren vast van plan om dit Doornroosje weer uit haar slaap te laten ontwaken. Om er weer een boerderij van te maken die een thuis voor hen zou worden en een genot om te aanschouwen. En dat is gelukt! Het pand is inmiddels in zijn geheel gerenoveerd en gerestaureerd en zoveel mogelijk terug gebracht in de oorspronkelijke staat. Maar dan wel volgens de eisen en maatstaven van deze tijd.

Gedurende de verbouwing ontstaat er steeds meer interesse in de historie van dit beeldbepalende pand. Dit is immers een plek waarvan de historie bijna 600 jaar terug gaat in de tijd. Van een bezwaarschrift tegen de Addinga’s op de burcht in Wedde in 1475 tot de onthulling van de naam van de boerderij in 2020. Het besluit was dan ook snel genomen on een boek uit te geven over deze bijzondere plek.

De afgelopen 5 jaar is Gerda druk bezig geweest om zoveel mogelijk gegevens aangaande dit erf boven water te krijgen. Dit is uiteindelijk uitgemond in een lijvig boek van 240 pagina’s op A4-formaat, van een zware kwaliteit papier en is rijk geïllustreerd met afbeeldingen, kaarten en foto’s. Daarnaast bevat het een fotorapportage van de verbouwing.

Bestellen:
De prijs van het boek bedraagt bij voorintekening €20,00. Geef uw bestelling door via e-mail (gerda.nijenbrinks@nmsbv.eu), vóór 31 maart. Intekenen kan ook tijdens de ALV van de Historische Vereniging op zaterdag 26 maart.

Afhalen kan op:

Zaterdag 2 april aanstaande tussen 10:00 en 14:00 uur.

Erve Up ten Thije, Dorpsstraat 1 te Onstwedde, aan de achterkant van de boerderij, op de deel of bij mooi weer buiten.

Onder het genot van een kopje koffie of thee met iets lekkers wordt het boek uitgereikt aan een ieder die het boek via voorintekening heeft besteld. U wordt verzocht contant en het liefst gepast te betalen. Voorintekenprijs €20,-

Verzenden?

Het boek kan ook naar u verzonden worden. De verzendkosten bedragen € 5,95 voor 1 exemplaar en € 7,50 voor 2 exemplaren.

Indien dit van toepassing is, wilt u dit dan via de mail aanvragen?

 

Uitnodiging Algemene Ledenvergadering op 26 maart 2022

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de algemene ledenvergadering van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 26 maart in d’Ekkelkaamp te Onstwedde:
Kerklaan 7, 9591 AH Onstwedde.
De vergadering begint om 13.30 uur.

De complete agenda en bijbehorende stukken kunt u openen via onderstaande links:

HVW Uitnodiging ALV 26 maart 2022

HVW Jaarverslag 2021

HVW Verslag ALV 16 oktober 2021

Wie kan Siep Schepel helpen?

Op 23 feb. 2022, om 21:41 heeft Siep Schepel <siepmarga2@hotmail.com> het volgende geschreven:

Hallo,
Mijn naam is Siep Schepel. Mijn oudst bekende voorvader is ene Heiko Harms, die later de naam Aykenius Hermanni Schepel aannam toe hij theologie studeerde in Groningen. hij is waarschijnlijk geboren omstreek 1602 in Lutjeloo en ik vermoed dat hij een zoon is van Herman Eijlerts, eigenerfde in Lutjeloo. De namen kunnen best hier en daar wat anders zijn geschreven. Zij moeten dus tot een van oudste bewoners van dit gehucht worden gerekend. Mijn vraag is of er meer bekend is van hun eventuele boerderij waar ze gewoond hebben en eventueel andere geschiedenis. Ik ben ook heel benieuwd naar de herkomst van de familienaam Schepel, omdat zijn broer deze familienaam niet gebruikte en er m.i. geen relatie is tussen een schepel als inhoudsmaat en het beroep van predikant. Misschien kunt u of een van uw leden mij hier verder mee helpen.

Alvast mijn dank

m.v.g.

Siep Schepel

Grit – Sluurman – Van Vuren

Deze brief kregen we van Aly Grit. Misschien interessant voor iemand die derze familie in zijn stamboom heeft of misschien iemand die er mensen van kent.
“Bij het opruimen van familiepapieren vond ik deze ansichtkaart. Mijn moeder zond deze kaart in 1936 naar mijn zus, toen ze logeerde bij mijn tante Antje-Grit- Sluurman te Bellingwolde.
Antje Sluurman geboren 6-3-1899 te Smilde(?) was een dochter van Henrikus Sluurman en Willempje Doesburg. Hendrikus was zuiveldirecteur en hij overleed 1-10-1924 in Bellingwolde.
Anje Sluurman trouwde op 12-3-1921 te Bellingwolde met Steffen Grit geboren 17-12-1893 te Smilde, overleden 15-10-1923 te Smilde. Waarschijnlijk aan TBC.
Steffen was een broer van mijn vader Hendrik Grit, zoon van Albert Grit en Maria de Vries.

Hartelijke groet, Aly Grit, geboren 1938.”

Industrieel Erfgoed in Groningen – wie heeft informatie?

bron: www.boei.nl – Melkfabriek in Laude

Onderstaand verzoek kregen we binnen. Als u wat voor Frank kunt betekenen, dan mag u rechtstreeks met hem contact opnemen.

Ik ben betrokken bij een boek over industrieel erfgoed in de stad en de provincie Groningen. Ik ben daarom o.m. op zoek naar betrokkenen (bv oud-werknemers en mensen die zich inzetten voor het behoud van een gebouw) bij de oude aardappelzetmeelfabriek in Ter Apel. Tevens ben ik op zoek naar voorbeelden van industrieel erfgoed in Sellingen en Vlagtwedde.

Met vriendelijke groet,
Frank von Hebel