Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl

Lid worden van onze vereniging?
U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link

Denkt u aan onze eerstvolgende activiteiten?
Zodra een verdere invulling bekend is, zullen wij dat hier melden.

 

17 september 2016
Onze jaarlijkse excursie naar Leiden


20 oktober 2016
Algemene Ledenvergadering R.K.Parochie St.Willibrordus Ter-Apel 19.30 uur


17 december 2016
Algemene Ledenvergadering Kruispunt Vlagtwedde 13.30 uur


Bestuursvergaderingen in 2016 ter informatie
14 juli, 8 september, 10 november


Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Oogstfeest Onstwedde 27 augustus 2016

Het Oogstfeest Onstwedde 2016 vindt plaats op zaterdag 27 augustus van 10.00 tot 17.00 uur op het Evenemententerrein aan de Wessinghuizerweg in Onstwedde. Het oogstfeest wordt om 10.00 uur officieel geopend door voormalig wethouder Jan Bessembinders uit Onstwedde.
U vindt er onder meer demonstraties van tientallen oude ambachten, een oogstmarkt, vlooienmarkt, gratis kinderactiviteiten, een Boeren Boeldag, een oldtimershow, paardensportdemonstraties, een valkenier en hondendressuur.

Maar ook de Historische Vereniging Westerwolde zal aanwezig zijn met een stand. U kunt kennismaken met onze vereniging en u kunt zich opgeven als nieuw lid. Ons blad Terra Westerwolda kunt u daar ook bekijken. Dit blad krijgen onze leden 3 x per jaar toegezonden. Daarnaast organiseren wij interessante ledenbijeenkomsten en excursies. Als u geïnteresseerd bent in de historie van Westerwolde is een lidmaatschap echt een aanrader!

Uitnodiging excursie 17 september 2016 voor onze leden

Historische Vereniging Westerwolde
P/a.: Ter Apelkanaal Oost 126
9563 RG Ter Apelkanaal
tel. 0599-412288
Email: info@verenigingwesterwolde.nl

Ter Apelkanaal, 10 augustus 2016
Betreft: uitnodiging excursie

Geachte dames en heren,

Dit jaar gaat de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 17 september 2016 op excursie naar Leiden. Een stad met een rijke historie en prachtige architectuur. Het bezoek wordt nog interessanter omdat we ook dit jaar een band met ‘ons’ Westerwolde hebben en wel in het hartje van Leiden. In het Rijksmuseum voor Oudheden (RMO) is momenteel de expositie ‘Archeologie in je achtertuin’ te zien. In deze tentoonstelling zijn ook archeologische vondsten uit Westerwolde te bezichtigen. Zo is onder andere de vondst die in 1818 werd gedaan op de Pottenberg bij Wollinghuizen in de collectie van het RMO opgenomen. Het verhaal van deze bijzondere vondst zal aandacht krijgen in deze excursie.

Voor de excursie willen we het volgende programma voorstellen, waarbij de tijden bij benadering zijn (behalve de vertrektijden) en wijzigingen zijn voorbehouden.

Programma

7.15 Vertrek bij d’Ekkelkaamp, Kerklaan 7 te Onstwedde
Vriendelijk verzoek om auto’s op de parkeerplaats aan de achterzijde van het fietsenhok te plaatsen, zodat bezoekers van d’Ekkelkaamp geen hinder hebben.

Halverwege de rit maken we een korte stop langs de snelweg. Koffie/thee is niet inbegrepen en zal dus meegenomen of ter plaatste aangeschaft moeten worden.

RMO

11.00 Rijksmuseum voor Oudheden
Rapenburg 28

In het RMO krijgen we enkele van de bijzondere objecten te zien die ooit in Westerwolde zijn gevonden. Daarbij krijgen we ook uitleg over de opmerkelijke manier waarop deze vondsten in het RMO terecht zijn gekomen.

Nadat het begeleide deel van het bezoek aan het RMO is afgesloten, kan een ieder in eigen tempo de permanente expositie in het museum bewonderen.

’s Middags is een ieder vrij om het bezoek aan Leiden naar eigen believen in te delen. In de binnenstad zijn vele gelegenheden te vinden voor een lunchlocatie, maar u kunt natuurlijk ook in het Museumcafé van het RMO terecht voor een hapje en een drankje.

Een drietal bezoektips voor het vrije deel:
– Hortus Botanicus (Rapenburg 73). De botanische tuin van Leiden werd in 1590 aangelegd “tot leeringe van aller de ghene, die in der medicijnen studeren”. De tuin bevat een aantal bijzonder oude bomen en heesters.
– Stedelijk Museum de Lakenhal (Oude Singel 28-32). De Lakenhal vormde ooit het centrum van de Leidse textielnijverheid. Het pronkstuk van de museumcollectie is Het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden, dat tijdens de godsdiensttwisten in 1566 uit de Pieterskerk werd gered.
– Stadhuis van Leiden (Stadhuisplein 1, niet toegankelijk). Bijzonder om te vermelden is dat de klokken van het carillon na de Tweede Wereldoorlog zijn gegoten door Van Bergen uit Heiligerlee.

burcht

16.00 Verzamelen voor de opgang naar De Burcht van Leiden
Burgsteeg 14

We sluiten de dagexcursie af bij de restanten van één der oudste burchten van Nederland. Op een kunstmatige heuvel ligt de Middeleeuwse burcht van Leiden, waarvandaan men een prachtig uitzicht heeft op de oude stad.

16.30 Vertrek uit Leiden, locatie zal bij aanvang van de excursie bekend gemaakt worden in de excursiefolder die u op 17 september ontvangt
Halverwege de terugreis gebruiken we een gezamenlijke maaltijd. Bij deze maaltijd zijn twee consumpties inbegrepen.

21.15 Terug in Onstwedde,

Deelname en aanmelding
De kosten voor de dag bedragen € 52,00 per persoon (inclusief vervoer Onstwedde-Leiden-Onstwedde, entreegelden RMO, maaltijd + twee consumpties).

Aanmelding vindt plaats door (per deelnemer) €52,00 over te maken naar de bankrekening van de Historische Vereniging Westerwolde: IBAN NL80RABO0358606063.
Vermeld bij uw betaling uw naam en adres, dan weet de penningmeester wie zich heeft opgegeven!
Kortom alle reden om mee te gaan voor een interessante – en gezellige! – dagtocht naar Leiden. We hopen op een goede opkomst.

De webmaster plaatst een bericht op onze website zodra alle plaatsen gereserveerd zijn, want ook dit jaar geldt: vol = vol!

Met vriendelijke groet,
namens het bestuur,

Ina Middelkamp-Maarsingh, secretaresse

ORDONNANTIES, ORDRES, REGLEMENTEN UIT DE TIJD VAN DE STAD GRONINGEN (1619 TOT 1795).

LANT-RECHT VAN WEDDE EN W 1677 PAG 1.bmp

In de tijd dat de stad Groningen Westerwolde in leen had van de Staten-Generaal heeft de stad veel zogenaamd ordonnanties (verordening), reglementen, ordres en placaten laten drukken. Sommige van deze verordeningen golden alleen voor Westerwolde en anderen waren ook voor (o.a.) het Goorecht, Sappemeer, de beide Oldambten, Blijham en Bellingwolde, Pekel A en de schansen bedoeld. Vaak werden deze verordeningen – evenals belangrijk ander nieuws – zondags in de kerk voorgelezen door de onderwijzer of dominee. Deze geschriften die vaak uit de 17e en 18e eeuw stammen geven ons een inzicht in de dagelijkse praktijk. De vorige eeuw werden deze verordeningen nog wel eens door antiquariaten verkocht en zo heeft ongetekende in de jaren 80 ook een aantal van deze ordonnanties, etc. aan zijn verzameling toe kunnen voegen. In deze tijd worden ze bijna niet meer aangeboden en kunnen we ze alleen inzien in archieven. Voor velen ontbreekt vaak de tijd om een archief te bezoeken of men weet niet hoe men moet zoeken. Ondergetekende heeft zijn ordonnanties, etc. gedigitaliseerd en aan de Historische Vereniging Westerwolde beschikbaar gesteld om deze op de website te plaatsen. Naast de ordonnanties is er ook een gedigitaliseerde versie van het Westerwolds Landrecht van 1677 bij. Dit exemplaar is in het nabije verleden geschonken aan de burcht te Wedde. Ondergetekende heeft hier ook een ordonnantie (op de tol van Wedde) en een reglement (betreffende het gericht van Westerwolde) aan geschonken. Deze liggen nu in het museumdeel van de burcht en zijn welwillend voor het digitaliseren afgestaan door de Stichting Burcht Wedde. Waarschijnlijk zijn er nog andere ordonnanties die in particuliere handen zijn en hun dagen ongelezen en ongebruikt slijten in een persoonlijk archief. Misschien heeft de Historische Vereniging Westerwolde ook nog oude documenten die in aanmerking komen om op de website te zetten. Ondergetekende wil een aanzet geven tot een ‘gedigitaliseerd archief’ voor de Historische vereniging Westerwolde, in de hoop dat velen oude geschriften voor korte tijd afstaan om gedigitaliseerd te kunnen worden. Misschien zijn er leden die willen helpen om geschriften te digitaliseren.Via dit bericht kunt u een reactie achterlaten of u kunt een e-mail sturen aan info@verenigngwesterwolde.nl.

Groningen – Harm Nijboer

De ordonnanties zijn beschikbaar op een nieuwe pagina.

 

Op zoek naar namen van mensen die in werkkampen(o.a. Sellingerbeetse) hebben gewerkt.

ontspanningsgebouw_van_binnen_in_werkkamp_de_beetse_in_sellingerbeetse_c_herinneringscentrum_kamp_westerbork
Kantine, Eetzaal, Ontspanningsgebouw van het kamp Sellingerbeetse

Op verzoek van het Project Samen-Een  Werkkampen in Nederland publiceren wij dit verzoek.

Het onderzoek Samen-een werkkampen in Nederland doet gedetailleerd onderzoek naar het werkkamp Sellingerbeetse, Maningen, Orvelte, Kremboong, Stuifzand en Geesbrug maar ook alle andere kampen in Nederland. We zijn nu op zoek naar de namen van de lokale leveranciers zoals de bakker, slager, groenteman, de motorman en kruidenier. Ook hebben we begrepen dat er vaak een lokale timmerman, strozakkenvuller en elektricien werkte. In dienst van de Rijksdienst voor de werkverruiming werkten er voordat de joodse mannen er kwamen kampmeisjes en knechten. De periode 1939 tot 10 januari 1942. Hun taak was voor de tewerkgestelden uit het westen de kamers dagelijks schoonhouden en de bedden opmaken. Daarnaast hielpen ze in de kantine en keuken met het eten, afwassen etc.. De Heidemaatschappij en de Grondmij die de ontginning van de woeste gronden en andere werken uitvoerde had opzichters, uitvoerders, putters in dienst. Bent u familie of kent u iemand in uw omgeving die een verhaal heeft hieromtrent dan horen we die graag. U kunt mailen naar info@werkkampen.nl  of info@verenigingwesterwolde.nl.
Elke reactie van u is waardevol en wordt zeer gewaardeerd.

Kijk ook eens op www.werkkampen.nl

Opening expositie in Oude Stelmakerij uitgesteld

SHC De Oude Stelmakerij meldt op Facebook dat de officiële opening van de permanente expositie ‘De geschiedenis van Westerwolde’, die op 8 juli zou plaatsvinden, is uitgesteld naar 9 september a.s.
SHC: “Wel is het vanaf zaterdag 9 juli weer mogelijk de Oude Stelmakerij te bezoeken. De inrichting is dan waarschijnlijk nog niet helemaal klaar, maar als u toch in de buurt bent, vanwege het Schildersfestival “Montmartre” in Sellingen bijvoorbeeld, bent u van harte welkom!”

Vernieuwd Terra Westerwolda ziet het licht

Cover vernieuwde Terra Westerwolda. Juli 2016

Een dezer dagen ontvangen de leden van de Historische Vereniging Westerwolde het zomernummer van Terra Westerwolda in een nieuw jasje. Zoals bekend heeft, nadat de samenwerking met het Streekhistorisch Centrum in Stadskanaal begin dit jaar is beëindigd, het bestuur van de HVW besloten het tijdschrift onder dezelfde naam voort te zetten. Het blad wordt gesponsord door Museum de Oude Wolden (MOW) in Bellingwolde.

Redactie
De – inmiddels uitgebreide – redactie bestaat uit Jochem Abbes, Tjarko van Dijk (namens Museum de Oude Wolden) Hans ter Heijden (eindredacteur) Jan Huizing, Marja Kiel, Henriëtte Kuiper en Geert Volders. Vaste medewerkers zijn fotograaf Herman Janssen uit Ter Apel en de Onstwedder kunstschilder Geert Schreuder. Janty Heeres van JantyDesign uit Rhederveld is de nieuwe vormgever; Wubbe Alvering uit Vlagwedde verzorgt het drukwerk en de distributie.

Museum de Oude Wolden
Nieuw in Terra Westerwolda is de vaste bijdrage die de lezer wordt aangeboden door Museum de Oude Wolden. Over het testament van Bommen Berend schreef Tjarko van Dijk in de eerste editie een artikel dat toch een ander licht werpt op de bisschop, die vooral als ‘rouwdouwer’ bekend stond. Een nieuwe rubriek wordt verzorgd door studente Sanne Meijer, die verslag doet van haar historische ontdekkingsreis door Westerwolde. En lag de BVD ook in Veele tussen de struiken toen Roel van Duijn, de oprichter van Provo en Kabouter, eind jaren 70 een boerderij in Veele dreef? Hans ter Heijden zocht hem op in Amsterdam en noteerde zijn verhalen over het ‘romantische’ boerenleven in Westerwolde.

Lidmaatschap of losse verkoop
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen € 20,00 per jaar. Het blad is vanaf 1 juli a.s. voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio. Het tijdschrift verschijnt drie keer per jaar. Het volgende nummer komt in november uit. ■

Ledenbijeenkomst Blijham 18 juni 2016

Op zaterdag 18 juni was de Historische Vereniging te gast in de Protestantse Kerk aan het Oosteinde in Blijham. Op deze bijzondere locatie hield onze voorzitter een lezing met als titel ‘Een hervormde vondst in een gereformeerd archief’. De titel was afgeleid van de vondst van een aantal oude notulenboeken van de kerkelijke ring. Centraal stond de in Bellingwolde geboren ds. Remko Engels (1772-1855). Na de lezing was er nog de mogelijkheid de kerk en het kerkhof te bezichtigen.
Onderstaand een aantal foto’s gemaakt door Geert Volders.
20160618_150620 20160618_165021 20160618_165314 20160618_155822 20160618_155915 20160618_161103

Vragen over klok in Ter Apel en carillon in de Vlagtwedde

Van Alie Rommers-deJong kregen we twee vragen. Wie kan Alie verder helpen en wil reageren onder dit bericht?

We waren afgelopen maandag op bezoek bij vrienden op een camping in Bourtange en bezochten verder het park van de Kloosterkerk in Ter Apel, waar we dat mooi gebouw zagen. Op de terugweg kwamen we door Vlagtwedde en zagen het moderne carillon.
Mijn vraag is tweeledig:

1 Weet u iets meer over de klok en de klokkenstoel op het dak van de Kloosterkerk

2 Is er iets meer bekend over het carillon in Vlagtwedde waar op de grootste van de 18 klokken staat RABOBANK DE AA-LANDEN

Ik ben met name geinteresseerd in de gieter en het jaar waarin de klok gegoten is. Die op de Kloosterkerk heeft tekst, maar op de foto is dat voor mij niet te lezen.

Alle info is welkom.

Vriendelijke groet,

Alie

Roomboterfabriekjes in Westerwolde

Van de heer P.W. Pastoor kregen we de volgende vraag:
In verband met een onderzoek naar de opkomst van de zuivelindustrie ben ik op zoek naar de lokatie van nog drie fabriekjes in de gemeente Vlagtwedde. De roomboterfabriekjes “Vlagtwedde” en “Ter Apel” werden officieel opgericht in 1895 als N.V. Ze hebben gewerkt tot ongeveer 1907. De ontbinding van de N.V.’s werd niet geregistreerd bij de Arrondissements Rechtbank te Winschoten. Het derde fabriekje, mogelijk een opvolger van de eerste, “Westerwolde” te Vlagtwedde functioneerde van 1911 tot juni 1918.

Bij het kadaster zijn deze fabriekjes zeer moeilijk te vinden.

Wie weet waar ze gestaan hebben?

U kunt reageren via de reactiemogelijkheid op dit bericht.

Ledenbijeenkomst op 18 juni a.s. in Blijham

Betreft: Uitnodiging ledenbijeenkomst

Geachte leden en andere belangstellenden,

Zoals eerder aangekondigd, nodigen wij u hierbij nogmaals uit voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 18 juni a.s. in de Hervormde (PKN) kerk aan het Oosteinde te Blijham. De bijeenkomst begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris.
  4. Historische actualiteiten in Westerwolde.
  5. Rondvraag/w.v.t.t.k.
  6. Pauze.
  7. Voordracht door de heer drs. Jochem Abbes uit Bourtange onder titel: Een Hervormde vondst in een Gereformeerd archief. Dit voorjaar doken in het archief van de Gereformeerde Vennekerk te Winschoten de notulen op van de Hervormde Ring Midwolda. Ook het eerste deel vanaf de oprichting in 1816 zat daarbij, het jaar waarin Koning Willem I het Algemeen Reglement instelde en de naam van de oude Nederduits Gereformeerde Kerk veranderde in Nederlandse Hervormde Kerk. Dit Algemeen Reglement – dit jaar 200 jaar geleden ingevoerd – heeft heel wat teweeg gebracht in het kerkelijk leven van de eerste helft van de 19e eeuw, ook in Westerwolde en het Oldambt (samen verenigd in één classis). Een belangrijke figuur uit die tijd was ds. Remko Engels (1772-1855), jarenlang Hervormd predikant in Nieuwolda. Ds. Engels was geboren en getogen in Bellingwolde, waar zijn ouders een boerderij bezaten. Zijn jeugd in Bellingwolde werd bepalend voor zijn latere loopbaan. Na zijn studie theologie in Groningen zou hij zich als Hervormd predikant ontpoppen als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Réveil in de provincie Groningen. Aan de hand van een bladzijde uit het archief van de Ring (waarin ds. Engels ook opduikt) wordt een beeld geschetst van de kerkelijke wereld van Oost-Groningen in die tijd. Ook zal aandacht worden besteed aan de kerk en de Hervormde gemeente van Blijham, de vergaderlocatie van die dag.
  8. Sluiting van de vergadering.

Naast de kerk is voldoende gelegenheid om te parkeren. Het bestuur hoopt weer velen van u op 18 juni te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,                                                               I. Middelkamp-Maarsingh, secretaris.

Onder Vuur binnenkort bij onze leden op de deurmat

onder vuur

Dit tijdschrift vertelt het verhaal van de Eerste Münsterse Oorlog die zo’n 350 jaar geleden het oosten van Nederland in zijn greep hield. De Münsterse Prins Bisschop Bernhard von Galen, inmiddels bekend als Bommen Berend, viel hierbij in 1665 met duizenden soldaten de Republiek der Nederlanden binnen. Nog geen twee maanden later was de Prins Bisschop goeddeels verslagen. Hij liet daarbij met name Groningen in grote staat van ontreddering achter. MOW ontwikkelde het tijdschrift om de inhoud van de tentoonstelling Onder Vuur (afgelopen in maart) te bewaren en te verspreiden.
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde krijgen het magazine thuisgestuurd.