Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.


  • Het bestuur volgt de richtlijnen van het RIVM v.w.b. het Coronabeleid en zegt alle bijeenkomsten af tot 1 jan. 2021. De data voor 2021 zijn ook allemaal nog voorlopig tot er meer duidelijk is. 
  • De data voor de ledenbijeenkomsten en de jaarlijkse excursie 2020 zijn weer vastgelegd.
    Over de locaties, het onderwerp van de lezing en verdere details wordt u nog nader geïnformeerd via e-mail of op de website.
  • Ledenbijeenkomsten:
    2021: Voorlopige data
    13-03-2020 Algemene Ledenvergadering Onstwedde
    19-06-2020 Ledenbijeenkomst Veelerveen
    18-09-2020 Excursie Amsterdam
    16-10-2020 Ledenbijeenkomst Ter Apel
    18-12-2020 Ledenbijeenkomst Blijham
  • Bestuursvergaderingen:
    2021: Voorlopige data
    11-02-2020
    rest volgt nog


  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Winternummer Terra Westerwolda verschenen


Het winternummer van het cultuurhistorische tijdschrift Terra Westerwolda is verschenen en de leden van de Historische Vereniging Westerwolda ontvangen dit een  dezer dagen. Binnenkort is het voor € 4,95 ook weer verkrijgbaar in de (boek)winkels in Westerwolde en de Kanaalstreek, bij Bruna Nieborg in Winschoten en boekhandel Godert Walter in Groningen.

 Obby Veenstra: ‘Kunst laat ons dromen van mogelijke toekomsten’

Tien jaar is Obby Veenstra directeur van het MOW | Museum Westerwolde. Sindsdien is er veel gebeurd. Hans ter Heijden sprak met haar over streekhistorie, kunst en de toekomst, niet in het minst die van het platteland in het Oldambt en Westerwolde. Natuurlijk kwam ook de nieuwe, spannende expositie ‘Sporen’ ter sprake. Kortom, een boeiend gesprek met een sprankelende vrouw. In de vaste rubriek ‘Sprekend Object’, schrijft Obby Veenstra zelf over boterklokken. Kunstschilder Geert Schreuder legde ze in het depot van het MOW vast op doek.

Aaltje ter Wisch

Aaltje ter Wisch – geboren in 1891 in Ter Wisch – vertelde graag over het boerenleven in Westerwolde. Haar zoon Adolf Hadders tekende die verhalen op en kleindochter Rolien Hadders deed nader onderzoek, vulde de aantekeningen van haar vader aan en maakte er een tweedelig artikel van. In dit nummer deel 1. Namens de Historische Kring Ter Apel zoekt Jakob Been een antwoord op de vraag waarom Ter Apel vroeger zoveel hotels had. Arne Jansen schrijft over de ‘allochtoon’ Johannes Hommerckhuisen, in de zeventiende eeuw dominee in Vlagtwedde.

Brouwen en drinken

Erik Wubs schreef een artikel over brouwen en drinken, met name over bierproductie en -consumptie in middeleeuws en vroegmodern Westerwolde. Ook dook hij in historische bronnen en ontdekte hij dat in de koude winter van 1762-1763 er een verbod was op de uitvoer van hooi en stro.

Verdwenen Eems

Ter hoogte van Wessingtange in Westerwolde passeerde lang geleden een mysterieuze rivier de Duits-Nederlandse grens. Deze rivier ontstond bij Oberlangen, als aftakking van de Eems. De (naamloze) rivier was circa 80 meter breed, maar raakte volkomen verland. Alleen voor het geoefende oog is de oude loop nog waarneembaar. De initiatiefnemers van het project willen zoeken naar de gemeenschappelijke wortels in het gebied. Een verslag van de startbijeenkomst met o.a. prof.dr. Henny Groenendijk.

The making of ‘Domus Novae Lucis’

Hans ter Heijden maakte in zijn bescheiden rol als kruisheer de opnamen voor de educatieve film ‘Domus Novae Lucis’ mee en brengt een kort (beeld)verslag uit. Verder in dit nummer de vaste rubrieken Het portret van…, Nieuws van de Historische Vereniging Westerwolde, Historische Actualiteiten en een column over archeologisch onderzoek tijdens het herstel van de Ruiten Aa door Sandra de Regt. ■

Reacties

Voor reacties en/of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: ter.heijden.hans@gmail.com

Ook Terra Westerwolda thuis ontvangen?

Voor slechts € 25,00 euro per jaar bent u lid van de Historische Vereniging Westerwolde. U ontvangt dan niet alleen drie keer per jaar Terra Westerwolda, maar bent ook welkom bij ledenbijeenkomsten met onder meer boeiende lezingen. Jaarlijks is er ook een excursie.

Ook lid worden? Zie: www.verenigingwesterwolde.nl, of neem contact op met secretaris Kineke Kuper-Dijkmeijer, telefoon: 0599-313529, e-mail: secretaris-HVW@kpnmail.nl.

Delpher is vernieuwd


Velen zullen de website Delpher wel kennen. Hier kunt u zoeken in een heleboel historische kranten en tijdschriften. Delpher is nu helemaal vernieuwd en het zoeken is nu nog gemakkelijker. Een ideale bron voor bijvoorbeeld genealogen en iedereen die iets zoekt uit het verleden. En…….het wordt nog iedere dag uitgebreid.

Wat is er veranderd?
Delpher is in een nieuw jasje gestoken: een ander logo en frissere kleuren. Herkenbaar, maar toch net iets anders dan u gewend bent. De Delper huisstijl sluit nu beter aan bij die van KB.

Maar er is meer veranderd. De toegankelijkheid is geoptimaliseerd, zodat Delpher door alle doelgroepen en op alle apparaten nog beter te gebruiken is. Verder biedt de website nog steeds dezelfde functionaliteiten aan en bevinden de meeste knoppen zich nog op hun oude, vertrouwde plek.

Bosje van Renken

Johannes Veerenhuis-Lens is bezig met een boekje “Verhalen rond de Giezelbaarg”. Tijdens een wandeling in de buurt van de Giezelbaarg viel hem het “Bosje van Renken” op, zoals hij het noemt. Het bosje ligt vlakbij de Krabbenbrug tussen Wedde en Veele. Zijn vraag is of er mensen zijn die iets over de geschiedenis van dit bosje weten. We hebben een kaartje bijgevoegd van de huidige situatie en van honderd jaar geleden toen het bosje er ook al was. U kunt uw reactie onder dit bericht plaatsen of reageren naar info@verenigingwesterwolde.nl.

Oproep

( Groot) moeder Sjaan Annie ( Jan verbleef elders ) Kees

Ik ben op zoek naar mensen, die personen bijgaande foto herkennen uit de periode maart-december 1945.
Mogelijk verbleven zij in deze periode tijdelijk als evacuees/vluchtelingen in de Provincie Drenthe of aan de Oostgrens met Duitsland in de Provincie Groningen.
Hoogstwaarschijnlijk zijn grootmoeder en de kinderen ondergebracht op een boerderij. Uit het archief van het Nederlandse Rode Kruis kwam een correspondentieadres naar voren waar grootmoeder post heeft opgehaald of gebracht. Dit adres was :
J 165 te Drouwenermond.

Eén van de kinderen op de foto is mijn inmiddels overleden vader Kees. Ik heb in 2003 een boek over zijn jeugd geschreven, maar kon maar geen informatie vinden over die 9 maanden uit zijn leven. Ik heb het adres (de boerderij ) in de provincie Drenthe of Groningen waar grootmoeder en de kinderen waren ondergebracht niet kunnen vinden.
Ik kon het niet loslaten en ben dit jaar ( 2020 ) opnieuw gaan zoeken en graven naar het antwoord.

Dina Peijnenburg- Veraa ( uit Waalwijk Noord-Brabant)

Het is een allerlaatste poging om dit stukje alsnog duidelijk te krijgen.
Kunt u mij helpen, dan mag dat rechtstreeks naar mij :
hennypeijnenburg@home.nl of 0611321663.
Wilt u liever anoniem iets kwijt dan kan dat per post:
Concordialaan 21- 5223 ZL te s’-Hertogenbosch
Ik ben u dankbaar voor elke ( kleine ) informatie!

De bende van Oldekerk

Het Westerkwartier is natuurlijk geen Westerwolde, maar in deze coronatijd kan het geen kwaad om je ook eens te verdiepen in de geschiedenis van de andere regio’s in de provincie. Geert Jonker deed jaren onderzoek naar de bende van Oldekerk. Een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog, waar altijd over gezwegen is en die nu boven tafel komt, nu de archieven uit die periode wat meer openbaar worden.

In de nazomer van 1944 werd de Groningse regio Oldekerk geplaagd door een serie gewapende roofovervallen op welgestelde landbouwers en veehouders. De overvallers deden zich voor als Landwachters of Grüne Polizei. Het spoor van de overvallers leidde naar ‘Klein Rusland’, een blokje van vier piepkleine huurwoningen voor de allerarmsten, weggestopt te Faan, aan de buitenrand van de gemeente Oldekerk. Op de avond van 6 oktober 1944 maakte de Sicherheitsdienst daar een bloedig einde aan ‘De Bende van Oldekerk’. De drie opgeschoten daders en een onschuldige zestigjarige huisvader vonden daarbij de dood. Nabestaanden, autoriteiten en inwoners van de gemeente Oldekerk zwegen over het bloedbad. Het voorval ontglipte daarmee aan de geschiedschrijving. Wat gebeurde er precies op die fatale 6e oktober 1944? Wie waren de slachtoffers, waarom gingen ze op het roverspad en waarom was de Sicherheitsdienst zo naarstig naar ze op zoek? En waarom werden deze moorden in de doofpot gestopt?

Het boek is uitgegeven bij uitgeverij kleine Uil in Groningen en is daar ook te bestellen: www.kleineuil.nl. 

 

Jongensstad Sellingen

Jongensstad Westerwolde, Dennenweg 1 te Sellingen. Onder ministerie van OKW ondergebracht in de houten barakken van de werkverschaffing. Het was een driemaandenkamp met vier groepen van 13 kinderen afkomstig uit het hele land, maar voornamelijk uit de grote steden, bovendien waren het moeilijk lerende kinderen. In de volksmond werd het “het Boefjeskamp” genoemd. De film dateert uit de jaren 1956-1958.

https://proxy.archieven.nl/mp4/5/B73A6B6F6A414E07AB1DFEE38E809E3BJonge

Van één van de toenmalige kinderen die in 1957 in Jongensstad Sellingen verbleef, kregen we wat foto’s uit zijn privé archief en met de foto’s die we inmiddels zelf hebben verzameld geeft dit samen met bovengenoemde film een aardig beeld van het geheel.

De foto’s kunt u zien via deze link.

Link naar een artikel van de Verhalen van Groningen, waar de meningen nog al over verdeeld zijn.

We kregen nog de volgende reactie binnen via e-mail:

Op één van de foto’s staat de vader van Sjoerd Hoomoedt in de deuropening van het magazijn. Samen met de burgo Dick Constandse. Verder zie je Eppie de kok en de jonge wedo Henk Panneman als leerkracht.

Henk Panneman, werkzaam bij Jongensstad Westerwolde stuurde ons de volgende informatie:

“Jongensstad Westerwolde” in Sellingen was een internaat waar jongens met een problematische opvoedingssituaties gedurende 3 maanden werden opgevangen. De aanmelding gebeurde op verzoek van het schoolhoofd door de maatschappelijk werkster van de SPD. (Sociaal Pedagogische Dienst) Deze maatschappelijk werkster was verbonden aan scholen, die je tegenwoordig basisschool voor speciaal onderwijs noemt. Soms liep de aanmelding via de kinderrechter. Uiteraard dienden de ouder(s) hun toestemming te geven.
In “Jongensstad Westerwolde” was opvoeding/vorming gericht op het aanleren van deugden en waarden als: “Je hoort netjes te leven met respect voor elkaar. Blijf van de spullen van een ander af”. Vandaar de briefjes die je kon halen. Dat waren getuigschriften voor “Beleefdheid”, Goed humeur”, Orde en netheid”, “Vriendschap”, “Werklust” en “Eerlijkheid”. Elke twee weken werd tijdens de stadsraad besproken of je al een getuigschrift had verdiend. Als je alle zes getuigschriften had behaald, kreeg je bij vertrek de burgerschapskaart uitgereikt. Was een soort paspoort met je foto erop voorzien met handtekeningen van de Burgo en jouw groepsrado. Je was dan officieel burger van onze stad geworden.
De Burgo was de burgermeester (directeur) van onze stad. De Wedo was de wethouder (adjunct directeur) en alle andere medewerkers waren Rado (raadsheer) of Rada (raadsdame).
Je ging naar school. Er waren vier soorten lessen. Handenarbeid, sport, toneel/dans en gewoon school, dus lezen, rekenen en schrijven. ‘s-Avonds spelletjes in de groep of brief maar thuis schrijven. 1 maal in de week “Radio Jongensstad” met veel activiteiten waar je aan deel kon nemen. Elke dag begon met het hijsen van de vlag. Doel: we wisten of we nog compleet waren en wie waar was. Je kon een bepaalde dienst hebben. Werken in de keuken of in de eetzaal bijvoorbeeld. Op zaterdagochtend had je corvéé in de groep. Alles schoonmaken. Zowel binnen als buiten. De Burgo of de Wedo kwamen inspecteren. Was erg belangrijk voor het halen van je getuigschrift. Op zondag kwam de dominee voor een dienst met de Prot-jongens. De pater kwam voor de RK-jongens en de Geen-jongens gingen naar de humanist. In het week-end werd ook veel gewandeld in de omgeving. De middagmaaltijd werd genuttigd in de eetzaal.
Ik hoop je voldoende info gegeven te hebben.
Hartelijke groet,

Henk Panneman (Wedo van januari 1967 t/m maart 1971)


Reacties op dit bericht zien we graag. Heeft u ook nog foto’s? Stuur ze dan naar info@verenigingwesterwolde.nl.

Oproep: illustraties (foto’s) gezocht!

Op dit moment is een team van mensen bezig met het schrijven van een landschapsbiografie voor Westerwolde. (Globaal begrensd tussen de dorpen Bad Nieuweschans, Bourtange, Ter Apel,  Stadskanaal en Winschoten.)

De opdracht gaat uit van de gemeente Westerwolde  en de wetenschappelijke kwaliteit wordt bewaakt door het Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen.

We zijn nog opzoek naar een aantal illustraties, van onderwerpen gemaakt binnen Westerwolde, die we o.a. ook in de Beeldbank van de Groninger Archieven (nog) niet hebben kunnen vinden. Van de volgende onderwerpen zoeken we in eerste instantie foto’s, het mag eventueel ook in de vorm van een tekening of schilderij:

  • Rundvee (melkkoeien) in een veenkoloniaal landschap in de periode 1945-1950.
  • Korhoender(s) in het veld. (Voor 1950.)
  • Aanplant van de ontginningsbossen bij Sellingen. Periode 1940-1960.
  • Zweedse kornoelje in een bosje (het Brakbos) bij Jipsinghuizen. (Voor 1965.)

Wanneer u ons kunt helpen bij het leveren van één van deze illustraties, graag contact opnemen met Bauke Roelevink: b.roelevink@staatsbosbeheer.nl of tel. (’s avonds) 0599-322525.