Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.


  • Het bestuur volgt de richtlijnen van het RIVM voor wat betreft het Coronabeleid en zegt alle bijeenkomsten af tot nader aankondiging.
    De data voor 2021 zijn daarom ook allemaal nog voorlopig tot er meer duidelijk is. 

    Nadere informatie volgt via e-mail en/of via de website.
  • Ledenbijeenkomsten: 2021:
    Voorlopige data
    Algemene Ledenvergadering Onstwedde uitgesteld
    19-06-2021 Ledenbijeenkomst Veelerveen – gaat niet door
    18-09-2021 Excursie Amsterdam
    16-10-2021 Ledenbijeenkomst Ter Apel
    18-12-2021 Ledenbijeenkomst Blijham
    Ons tijdschrift Terra Westerwolda zal wel normaal verschijnen.
  • Bestuursvergaderingen 2021:
    Het bestuur vergadert voorlopig digitaal via Teams.
    08-07-2021
    26-08-2021
    18-11-2021 samen met redactie Terra Westerwolda


  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Groninger Archieven weer open

Het is zover! Vanaf woensdag 26 mei kunt u weer een plek reserveren in de studiezaal tussen 9.30 en 16.00 uur. Lees verder hoe we dit aanpakken. Daarnaast wensen we dat zowel u als onze medewerkers in goede gezondheid aan het werk kunnen blijven en daarvoor nemen we een aantal maatregelen.

Kan ik weer stukken inzien? Ja dat kan en wel als volgt:

  • Reserveer één dag (9.30-16.00 uur) in de studiezaal en vraag bij de reservering maximaal 8 stukken aan via het reserveringssysteem. Dit kan twee weken vooruit.
  • Tijdens uw bezoek is het niet mogelijk om stukken aan te vragen.
  • Reserveer ook wanneer u bouwdossiers wilt inzien het reserveringssysteem, u kiest voor tijdvakken van een uur.
  • Reserveer minimaal één werkdag van tevoren, vóór 12.00 uur. Zo hebben wij de tijd om de aangevraagde stukken voor u klaar te leggen.
  • U kunt per week maximaal één dag reserveren om zo iedereen de kans te geven om langs te komen.
  • Bij binnenkomst vragen we u een triageformulier in te vullen (gezondheidscheck)
  • Wilt u gebruik maken van een computer, neem dan uw eigen laptop mee. Onze computers en andere apparatuur zijn voorlopig niet beschikbaar. Het inzien van bouwdossiers vormt hierop een uitzondering.
  • Tussen de tijdvakken van de bouwdossiers worden de werkplekken gereinigd.
  • Heeft u zin in een kopje koffie, dan vragen wij u kleingeld mee te nemen, zodat u gebruik kunt maken van de koffiemachine.

Het is helaas nog niet mogelijk om in de studiezaal te werken zonder stukken aan te vragen.

Wilt u om een andere reden langs komen, maak dan een afspraak via 050-5992000.

Tot slot vragen we u om rekening te houden met de volgende maatregelen bij uw bezoek aan de Groninger Archieven. We volgen hierin de richtlijnen van het RIVM:

  • Blijf thuis met verkoudheidsklachten of koorts
  • Draag een mondkapje
  • Houd 1,5 meter afstand
  • Was uw handen regelmatig met water en zeep
  • Gebruik uw elleboog om deuren en liften te bedienen
  • Schud geen handen
  • Raak uw gezicht niet aan
  • Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes en gooi deze na een keer gebruiken weg in een prullenbak of zak. Was daarna uw handen.

Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet in Groningen

Sjoel Bourtange

Sinds 2013 wordt in stad en provincie Groningen Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet georganiseerd. Joodse oorlogsslachtoffers uit Groningen worden herdacht op de plek waar ze woonden en werkten. Ook worden verzetsverhalen gedeeld, de levensverhalen van mensen die in actie kwamen tegen onrecht en onderdrukking. Helaas is het in 2021 niet mogelijk om fysieke herdenkingsbijeenkomsten te organiseren en zal Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet opnieuw online plaatsvinden.

Livestream vanuit Bourtange

Het Joods Cultureel Kwartier, de landelijke projectleider van Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet verzorgt op 3 en 4 mei een programma van 13 livestreams in Nijmegen, Utrecht, Den Haag, Roermond, Amsterdam, Schoonhoven, Emmen, Winterswijk, Hoorn, en Deventer. Ook de provincie Groningen is vertegenwoordigd in dit programma. Wout van Bekkum, emeritus professor Midden-Oosten Studies, zal op 4 mei om 15:00 vanuit de synagoge in Bourtange een vertelling verzorgen over de families Sachs en Frank, die tweehonderd jaar deel uitmaakten van het Joodse leven in Westerwolde. Centraal in deze vertelling staat Siegfried Frank, die als voorzanger de diensten in de synagoge leidde. De vertelling van Wout van Bekkum is, net als de andere livestreams, te volgen via www.openjoodsehuizen.nl en via de Facebookverbinding kunnen live vragen gesteld worden. Naderhand zijn de livestreams ook via deze website terug te kijken.

Podcasts

In opdracht van Stichting Folkingestraat Synagoge en de Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen zijn voor Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet podcasts gemaakt, waarin de levensverhalen van Joodse Groningers en verzetsmensen worden verteld. Deze podcasts zijn te beluisteren via SoundCloud en de websites van Synagoge Groningen en OVCG. Het verhaal van de huisarts Elie Cohen wordt verteld aan de hand van zijn eigen herinneringen. In tegenstelling tot Cohen, overleefde verzetsman Luppo Stek uit het Oost-Groningse Drieborg de oorlog niet. In deze podcast staat het communistische verzet centraal, waarvoor Stek een belangrijke rol vervulde.

Jaap Meijer en Winschoten

Vanuit Winschoten wordt op 4 mei een speciale uitzending uitgezonden via RTV-GO!. In samenwerking met het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt vertelt stadsgids Koos Akkerman vanuit het vroegere rabbinaatshuis over Saul van Messel, pseudoniem van Jaap Meijer. Het verhaal van Koos is om 19:00 uur te volgen via de lokale zender RTV-GO!. De uitzending is op 4 mei ook online te bekijken via https://www.rtvgo.nl/live-tv.

Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet wordt in Groningen georganiseerd door de Stichting Folkingestraat Synagoge en het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen, met ondersteuning van het Joods Cultureel Kwartier naar een idee van Denise Citroen. In Oldambt wordt het project georganiseerd door het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt.

Jan Hulsebos- *Onstwedde 9-5-1920 – † Lebos 13-8-1942

Via een kringloopwinkel kwam Gerrie Peters in het bezit van een Pilot’s handboek. (Zie bijlage wa0002 wa0005 en wa0041). Op het bijlage wa0041 staat geschreven met hand 42-23959 als je dat zoekt op Google krijg je een c-47A 42-23959 roepnaam VHCGK (Zie verhaal met deze naam) daarin wordt verwijzing gedaan naar een KNIL eenheid.
Op de voorkant staat J.E Hulsebos.  Via Google in jaren 1940 kom je uit op een soldaat, die gesneuveld is op 13 augustus 1942 te Lebos en militair onderdeel KNIL ( zie bijlage 6). Deze man is geboren 9 mei 1920 te Onstwedde.

Is hiermee een verband en dus een duidelijk link waar dit plan vandaan komt en een link met het betreffende vliegtuig?  Er is ook bekend dat het vliegtuig in handen is gekomen in 1942/ 1943 van de United States Army en in september1944 is gecrasht in Papua New Guinea. (Zie bijlage 1).

Bij ons onderzoek bleek dat Jan Hulsebos niet voorkomt op de website www.allegroningers.nl. Bij de Historische Vereniging is hier verder niets over bekend, maar wellicht kan onze website een hulpmiddel zijn om meer informatie te verkrijgen over Jan Hulsebos en of er een link is met dit vliegtuig. We horen het graag. 

C-47A-35-DL 42-23959 Link naar PDF bestand over het vliegtuig

Mag ik mij even voorstellen? Klaas Veldhuis.


Zo begint de website www.poolsebevrijders.nl van Klaas Veldhuis en Klaas gaat verder met……

Welkom, Welcome, Mile Widziany

Mijn naam is Klaas Veldhuis en ik ben geboren op 20 december 1946 als zoon van een Nederlandse moeder en een Poolse vader. Een Poolse strijder die meevocht voor de bevrijding van Nederland. Mijn vader heb ik persoonlijk nooit gekend. Veel meer dan een naam heb ik helaas niet van hem.

Zijn naam is volgens mijn moeder, Alois Sminka/Aloizy Szminka. Hij was gelegerd in de buurten van Ter-Apel (misschien kampbewaker in de vele kampen gelegen aan de grens Duitsland/Nederland, ook wel de Emsland kampen genoemd.) want daar heeft mijn moeder hem leren kennen eind 1945, begin 1946. In die periode werd er voor de Poolse soldaten veelvuldig een bezoek gebracht aan zogenoemde dansavonden in onder ander Ter Apel. Hotel Boschhuis aan de Boslaan was een van deze gelegenheden. Hier was mijn moeder ook vaak aanwezig.

Het verhaal van Klaas Veldhuis past in deze tijd waarin de verhalen over de Tweede Wereldoorlog weer naar boven komen. Het verhaal van Klaas is op zijn website www.poolsebevrijders.nl heel uitgebreid weergegeven en we zouden u willen aanraden om hier eens kennis van te gaan nemen.

Poesie album van Leentje Meijer geboren 26-02-1912

Klaas Veldhuis stuurde ons deze foto’s uit een Poesie album van Leentje Meijer, geboren 26-02-1912 te Vlagtwedde, overleden 25-04-1925. De personen die hierin hebben geschreven komen uit Hebrecht, Weite en Vlagtwedde. Ter Info: Leentje Meijer was getrouwd met Derk Kluiter, een broer van mijn oma.
Wellicht dat er nog bekende namen bij staan voor sommigen van u.

Herdenkingsroute Stadskanaal

In het kader van de activiteiten rond 4 en 5 mei heeft de Bibliotheek Stadskanaal het initiatief genomen om een Herdenkingsroute te organiseren. De wandelroute is in totaal bijna 4 kilometer en gaat langs monumenten in het centrum van Stadskanaal en de Parkwijk die herinneren aan alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
KLIK OP DE LINK VOOR MEER INFORMATIE:

Voorjaarsnummer Terra Westerwolda verschenen


Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvingen al enkele weken geleden het nieuwste exemplaar van Terra Westerwolda. Inmiddels zijn alle verkooppunten ook weer voorzien van het voorjaarsnummer van het tijdschrift.

Oudeschans: één grote speeltuin

Tjarko van Dijk ging in gesprek met Willem Friedrich, geboren in Bellingwolde maar opgegroeid in het vestingdorp Oudeschans. ‘Het was voor ons jochies eigenlijk één grote speeltuin’; zo herinnert Friedrich zijn kinderjaren. Ook vertelt Friedrich over de middenstand, de school en de dreigende teloorgang van het dorp. En hoe zijn belangstelling voor kunst en cultuur hem terugbracht naar Oudeschans, waar hij al meer dan 45 jaar de bekende concertreeksen in de garnizoenskerk organiseert.

Red het cultuurlandschap

Rienhart Wolf laat in een prikkelend essay zien dat er onconventionele stappen gezet moeten worden om de teloorgang van het middeleeuwse cultuurlandschap te stoppen. Centraal in het essay staat het landschap rondom Ter Apel. Wolf constateert dat sluipenderwijs de typische open ruimtes in het cultuurlandschap zijn ‘dichtgemetseld’ met bos, waardoor de historische context van het landschap verloren dreigt te gaan.

Terug naar Ter Wisch

In dit nummer van Terra Westerwolda het tweede deel van de herinneringen van Aaltje ter Wisch (1891-1994). Aaltje vertelt over de dagelijkse gang van zaken op het boerenerf, maar ook over de bijzondere gebeurtenissen zoals het maken van een foto in Winschoten, de verhuizing naar Ter Apel en het onderwijs in Groningen. Haar zoon Adolf tekende de herinneringen op in de jaren 1980 en kleindochter Rolien stelde ze beschikbaar voor Terra Westerwolda.

En nog veel meer!

In een interview vertelt Chonda Luring – Te Velde over haar boek ‘De muren hebben oren’, waarvoor ze 40 (oud) Onstwedders sprak over hun herinneringen aan de oorlogsjaren in het dorp. Henny Groenendijk doet verslag van het project ‘De verdwenen Eems’, waarin onderzoek wordt gedaan naar een verdwenen verbinding tussen Westerwolde en het Eemsland. Hans ter Heijden vertelt over zijn ‘piekervaring’ achter de klavieren van het bijzondere orgel van de kerk in Weite. Wilma Koning neemt de lezer mee naar het brugwachtershuisje bij de Wymeersterbrug, waar Eppo Kuiper tussen 1910 en 1954 woonde en werkte. En natuurlijk ontbreken ook in dit voorjaarsnummer de vaste bijdragen niet, waaronder die van het MOW | Museum Westerwolde en de Historische Kring Ter Apel.

Merklappen en hun maaksters door Jan Pieter de Groot


Bericht van ons lid Jan Pieter Dre Groot

Museum landgoed Verhildersum heeft een boekje uitgegeven over mijn onderzoek naar merklappen. Het boekje is te bestellen en te bekijken op de website van het museum.
Link naar informatie over de tentoonstelling van merklappen op het Landgoed Verhildersum te Leens.
Hierop kun je doorklikken naar de bestelling van het boekje en eventueel het bekijken hiervan.
Je kunt ook direct naar het boekje via deze link:

Lezingen Groninger Archieven


In deze coronatijd waarin we geen ledenbijeenkomsten kunnen organiseren, zijn we blij met de activiteiten van de Groninger Archieven. Zij verzorgen online lezingen over verschillende onderwerpen, waarbij het leuke is, dat je ze kunt bekijken op een tijdstip dat jezelf het beste uitkomt.

Via deze link kunt u een keuze maken uit één of meerdere van deze lezingen:
Lezingen OnLine Groninger Archieven

Groeten van Aaltje


Beste mensen,                                                                                              .

a.s. zaterdag is het een jaar geleden dat het project over Aaltje uit Smeerling van start ging. Dat kon ivm corona toen niet via de geplande bijeenkomst -velen van u keken er naar uit – in Gasterij Natuurlijk Smeerling. Maar Aaltje liet zich niet onder het ‘mous’ stoppen en ging ‘live’ via youtube en Radio Westerwolde.
Omdat we rond Aaltje contact met u hadden – als relatie, (oud)Smeerlinger/Westerwolder, familie-lid, genodigde voor de bijeenkomst vorig jaar of als besteller van het boekje – praten we u nu graag even kort bij.
Er is in het afgelopen jaar ondanks corona toch van alles op gang gekomen. Op de website https://aaltjesstee.nl/nieuws/ kunt er een impressie van lezen.

Het boekje ‘Aaltje – vier generaties kinderen uit Smeerling‘ kan nog besteld worden via info@aaltjesstee.nl of bij de Gasterij in Smeerling en o.a. de musea Westerwolde/MOW, Streekhistorisch Centrum Stadskanaal, de Oude Stelmakerij (Sellingen) en de Readshop in Stadskanaal als deze allemaal weer open mogen.
Ook de wandeling kan onverminderd gelopen worden. Op weg naar het voorjaar en Poaske. Zie https://aaltjesstee.nl/wandelen/ En neemt u dan na afloop vooral een koffie/thee/lekkers-to-go bij de Gasterij (check even de openingstijden op https://www.gasterij-natuurlijk-smeerling.nl/)
Het Smilker Aaltje-lied van Josien Bakker is te beluisteren via https://www.youtube.com/watch?v=W6f07xTsDwk
En het lesmateriaal is beschikbaar via https://aaltjesstee.nl/scholen/

Via dit bericht willen we u ook bedanken voor de reacties op het project en uw eigen verhalen. Het ene verhaal maakt weer andere verhalen los. We ontvingen ze uit hele land en van over de grenzen. Vandaag ontvingen we zelfs nog een reactie van een nazaat van Aaltje uit Australië. We zijn onderdeel van een groter geheel, van een gemeenschap.

Het plan is om de Aaltje-bijeenkomst alsnog een keer te organiseren, maar pas als het echt helemaal weer veilig kan. Als het zover is zullen we er over berichten.

Dank voor uw aandacht. Vrede en alle goeds toegewenst.

Met een hartelijke groet,
mee namens de Werkgroep Aaltje,

Hanne Wilzing

(06 51340442)