Welkom bij de Historische Vereniging Westerwolde

Uitgelicht

Via deze website brengen wij u graag op de hoogte van allerlei historische zaken over Westerwolde. Ook proberen we zoveel mogelijk de media te volgen en als we daar nieuws vinden dat u zou kunnen interesseren, dan vindt u dat ook hier.
Mocht u ook een bijdrage aan de website of aan ons tijdschrift Terra Westerwolda willen leveren, dan kunt u ons e-mailen naar het adres info@verenigingwesterwolde.nl


Lid worden van onze vereniging?

U kunt zich heel gemakkelijk aanmelden als lid van onze vereniging via deze link.

  • Ledenbijeenkomsten: 
    18-06-2022 Bourtange – Themadag 1672
    17-09-2022 Excursie Amsterdam – Hanne Wilzing
    15-10-2022 De Sprankel Sellingen
    17-12-2022 Ons Noaberhoes Veelerveen
  • Bestuursvergaderingen:
    07-07-2022
    25-08-2022
    17-11-2022 samen met redactie Terra Westerwolda
  • Heeft u nog oude foto’s van Westerwolde?
    Wij plaatsen uw oude foto’s, eventueel met toelichting, graag op onze website. U kunt ze sturen naar info@verenigingwesterwolde.nl. Alvast bedankt voor uw medewerking. In het menu kunt u de foto’s bekijken als u op Oude Foto’s klikt.


    Copyright
    Ziet u op onze website een foto, waarvan u kunt aantonen dat de rechten bij u liggen? Dan zorgen wij er voor dat de vermelding bij deze foto wordt aangepast met de door u gewenste gegevens of dat (als u dat wenst) de foto wordt verwijderd. U kunt ons daar een e-mail bericht over sturen.


Rabobank
Rabobank-logo-FCOnze huisbankier is de Rabobank, waar het voor ons als vereniging plezierig bankieren is. Ons banknummer is: RABO Bank IBAN NL80RABO0358606063

Nazaten van Gerard Schuring gezocht

Nog een verzoek van Chonda Luring, die bezig is met haar tweede boek over de Tweede Wereldoorlog:
Zijn er nazaten van van Gerard Schuring bekend? Hij was zoon van notaris Klaas Schuring uit Wedde. Hij zat ondergedoken in Ter Wupping (bij Onstwedde) bij de familie Berend Volders. Samen met een Wageninger student, Durandus Ebbens, en later ook een Engelse piloot.
Op de foto Gerard Schuring – foto afkomstig uit een TV uitzending.

Wie weet meer over onderduiker Piet Klooster

Een bericht van Chonda Luring:
Ik ben op zoek naar nazaten van Piet Klooster en Trijnie Hulzebos.Piet heeft, om te ontkomen aan de Arbeitseinsatz, ondergedoken gezeten bij bakker Ritzo Muntinga aan de Hardingstraat 13 in Onstwedde. Hij kwam toen uit Bellingwolde.
Ik schrijf momenteel een oorlogsverhaal over de familie Muntinga
en zou graag horen, of er van de onderduikervaringen van Piet nog iets bekend is bij zijn familie.
Op de foto Piet Klooster met het zoontje van Muntinga.
 
Wie kan Chonda hiermee helpen? Reacties kunnen gestuurd worden naar info@verenigingwesterwolde.nl

Uitnodiging ledenbijeenkomst 18 juni 2022 in Bourtange


Kineke) Kuper-Dijkmeijer, secretaris
Venneweg 15
9541 XN VLAGTWEDDE

Tel.: 06-23144499
E-mail: secretaris-hvw@kpnmail.nl

Betreft: Uitnodiging ledenbijeenkomst

Geachte leden en andere belangstellenden,

Graag willen wij uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 18 juni a.s. in de Hervormde, voormalige garnizoenskerk van Bourtange, Marktplein 2a. De bijeenkomst begint om 13.30 uur.

Het bestuur stelt het volgende programma voor:

  1. Opening, door de voorzitter.
  2. Vaststelling van de agenda.
  3. Ingekomen stukken en mededelingen, door de secretaris en de penningmeester
  4. Rondvraag/w.v.t.t.k.
  1. Het inhoudelijke deel van de bijeenkomst staat in het teken van de
    350-jarige herdenking van het Rampjaar 1672,
    in Groningen beter bekend als “Gronings Ontzet”.

Toen de Republiek in 1672 van alle kanten werd aangevallen, richtte de prins-bisschop van Munster – Christoph Bernhard von Galen – zijn pijlen opnieuw (1665!) op de provincie Groningen. Een grote inval volgde, waarbij zelfs de sterke vesting Coevorden viel en de Munsterse troepen via de verlaten schansen in het Noorden het Oldambt en Westerwolde bezetten. Door de in allerijl ingezette inundaties konden de bisschoppelijke troepen vanuit het oosten de stad Groningen niet bereiken, maar wel via de Hondsrug. De Munsterse en Keulse troepen sloegen het beleg voor Groningen, dat na wekenlange schermutselingen en bombardementen (“Bommen Berend”!) tot de 28eaugustus stand wist te houden: Gronings Ontzet. Een lichtend baken in de aanvankelijk rampzalig verlopen oorlog was de onneembaar geachte vesting Bourtange, waar de commandeur van dat moment – Bernhard Johann van Prott – een indringend omkoopvoorstel van ‘Oberkriegskommissar’ Johann Heinrich von Martels wist te weerstaan. De vesting Bourtange hield als enige van alle schansen in het Noordoosten stand en Prott kreeg na de oorlog – net als de verdediger van de provincie Carel Rabenhaupt – een heldenstatus. Redenen genoeg om deze ledenvergadering in Bourtange te houden en stil te staan bij de gebeurtenissen rond het Rampjaar 1672 in Bourtange en Westerwolde.

 

Alexandra Koning, specialist cultureel erfgoed te Groningen en bestuurslid van de Stichting GO350 houdt een inleiding over de activiteiten in de regio en de bijzondere onderwerpen en voorwerpen die men er kan aantreffen.

  1. Pauze
  2. Jochem Abbes gaat in op de gebeurtenissen in Bourtange en omgeving rond het jaar 1672 en staat stil bij de historische bronnen die we tot onze beschikking hebben.
    Jan Huizing geeft een toelichting op de situatie in de provincie Stad & Lande en het artilleriemagazijn in Groningen. Vervolgens gaat hij in op de verdedigingsmaatregelen en latere herovering van de vestingen Oudeschans en Nieuweschans.
  3. Sluiting van de vergadering.

Het bestuur hoopt weer velen van u op 18 juni te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!

Met vriendelijke groet,

namens het bestuur,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris HVW

Expositie ‘Onder Vuur II, de opmaat naar het rampjaar 1672

Activiteit: Expositie ‘Onder Vuur II, de opmaat naar het rampjaar 1672 ‘ in SHC De Oude Stelmakerij te Sellingen
Datum: van 16 juni tot en met 30 oktober 2022.
Openingstijden: donderdag tot en met zondag van 10.00-16.00 uur.
Plaats: SHC De Oude Stelmakerij, Dorpsstraat 32, 9551 AE te Sellingen;
Entree: gratis

 Expositie over Bommen Berend in SHC de Oude Stelmakerij,

350 jaar geleden, in 1672, verklaarden Engeland, Frankrijk, en de bisschoppen van Keulen en Münster de Nederlandse Republiek de oorlog. Het jaar gaat de geschiedenis in als Het Rampjaar en de historische gebeurtenissen worden nu landelijk op veel locaties herdacht. In de provincie Groningen wordt daarbij vooral stil gestaan bij de herdenking van Groningens Ontzet. Het Streekhistorisch Centrum haakt daarbij aan met een expositie in haar dependance, SHC de Oude Stelmakerij in Sellingen.

De tentoonstelling belicht de persoon van Bommen Berend in diverse aspecten, als vorst, bisschop maar ook als mens. Deze bisschop van Münster, Bernard von Galen, viel in 1672 met een groot leger Oost-Nederland binnen en belegerde de stad Groningen met zwaar geschut, waardoor hij bekend is geworden als Bommen Berend. Wat minder bekend is, is dat 7 jaar eerder deze kerkvorst al een eerste militaire poging ondernam om het oosten van Nederland aan zich te onderwerpen. Ondanks de schaal van de oorlog en de impact ervan op het oosten van Nederland en speciaal Groningen, geldt deze Eerste Münsterse Oorlog als een bijna vergeten geschiedenis. Nu, met de herdenking van de gebeurtenissen van 1672 – met name de aanval op en belegering van de stad Groningen door Bommen Berend –  wordt ook deze eerdere militaire veldtocht van de Bisschop van Münster nog eens voor het voetlicht gehaald.

 De expositie is gratis te bezoeken van donderdag tot en met zaterdag van 10.00-16.00 uur, en op zondag van 13.00-16.00 uur. Kijk voor de actuele openingstijden op www.streekhistorischcentrum.nl.

Het Streekhistorisch Centrum dankt Museum MoW voor het beschikbaar stellen van de materialen die het MoW in 2015 samenstelde naar aanleiding van ‘Onder Vuur, 350 jaar Eerste Münsterse oorlog’.

Naar aanleiding van de oorlog verschenen er destijds vele spotprenten over de bisschop van Münster, zoals ook dit portret uit 1672. Bij omkering toont deze prent de kop van een varken. Collectie Rijksmuseum RP-P-OB-77.052. 

Meer informatie: Streekhistorisch Centrum Stadskanaal, 0599-612649 of info@streekhistorischcentrum.nl (Helen Kämink)

Lezingenserie over 350 jaar “Bommen Berend”

Historicus Jochem Abbes organiseert op de dinsdagavonden 14, 21 en 28 juni een lezingenserie over de gebeurtenissen rond het Rampjaar 1672. De lezingen vinden plaats in het koetshuis van Huis Fontein (ingang: Noorderhaven 53 te Groningen).

 De lezingenserie wordt georganiseerd naar aanleiding van 350 jaar “Gronings Ontzet”. Op drie avonden wordt dieper ingegaan op de achtergrond van deze buitengewoon boeiende periode uit onze vaderlandse geschiedenis. De serie is als volgt ingedeeld: 1. Het voorspel (1648-1670), 2. De aanval (1670-1674) en 3. Het naspel (1674-1713).

Aanvangstijdstip: 19.45 u. (inloop 19.30 u.). Kosten deelname per avond: € 12,50. Passepartout voor de gehele serie: € 30,-. Consumpties inbegrepen.

Aanmelden kan via: jochemabbes@sisteviator.nl. Na aanmelding ontvangt u nadere informatie en een bevestiging van deelname.

Nog een mooie kaart van Westerwolde uit 1870

 

Kaart van de woeste gronden in Nederland uit 1892

In 1892 nog een woeste boel in Westerwolde.

 

MOW Bellingwolde Nostalgieshow

Het MOW verkent het verlangen naar vroeger in De grote nostalgie show
Looptijd: 5 juni 2022 tot en met 15 februari 2023 Opening: zondag 5 juni om 15 uur Website: hetmow.nl/expositie/dgns
In De grote nostalgie show staat het MOW stil bij het verlangen naar vroeger. Diverse objecten en tableaus brengen je terug naar het verleden maar stellen tegelijk vragen over hoe wij bewaren, herinneren en vooruit kijken.
Over de tentoonstelling:
Nostalgie is in. We vullen onze huizen met vintage meubelen, kopen weer oranje prullenbakken met paarse bloemetjes en speuren naar vinyl voor op onze platenspelers. Waarom verlangen we naar een tijd die nooit meer terugkomt? Wat betekent de huidige populariteit van nostalgie? En, hoe werkt nostalgie eigenlijk? De grote nostalgieshow verkent de betekenis van nostalgie in onze tijd. Tegelijkertijd haal je je nostalgische hart op aan allerlei dingen van vroeger.
Zoals je van het MOW gewend bent, kun je als bezoeker zelf bijdragen aan de expositie. Duik bijvoorbeeld een lab in vol ouderwetse geuren en beschrijf je herinnering, maak een filmpje als in Achterwerk in de kast of draai je favoriete liedje op een authentieke platenspeler.
Voorafgaand aan de tentoonstelling riep het MOW trotse brommerbezitters op een foto in te sturen waarop zij stralend poseren met hun Puch, Kreidler, Zundapp of Honda. Het museum werd overspoeld met fantastische foto’s en geeft deze een plek in de expositie.
MOW jong! nostalgie challenge Jonge bezoekers wacht een eigen route door de tentoonstelling: de nostalgie challenge! Vraag bij de balie naar de expowijzer. Geschikt voor kinderen die zelf kunnen lezen of assistent-ouderen bij zich hebben.
Opening en randprogramma Op zondag 5 juni om 15.00 uur gaat de tentoonstelling van start met een korte show. Welke dat is, blijft nog even een verrassing. Bij huis- deejay Mart kun je die middag je eigen nostalgische liedjes aanvragen. Vanzelfsprekend staan een hapje en een drankje voor je klaar.
Toegang is die middag gratis. Museumkaart scannen mag.
Via de agenda op hetmow.nl blijf je op de hoogte van het randprogramma bij De grote nostalgie show.
Over het MOW Het MOW is een eigenzinnig museum in een prachtige, landelijke omgeving. In steeds wisselende exposities verkent het MOW de artistieke en cultuurhistorische betekenis, identiteit én toekomst van het Groninger platteland, speciaal Westerwolde.

Lezingenserie n.a.v. 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden

Groningen constant – behoudt van ’t lant  

Lezingenserie n.a.v. 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden.

In het kader van 350 jaar “Gronings Ontzet” biedt Cultuurhistorisch Bureau Siste Viator een lezingenserie aan over de gebeurtenissen rond het Rampjaar. Historicus Jochem Abbes zal in 3 lezingen nader ingaan op de achtergrond van deze buitengewoon boeiende periode uit onze vaderlandse geschiedenis.

De lezingenserie (cursus) is als volgt ingedeeld: 1. het voorspel (1650-1670); 2. de oorlog (1670-1674) en 3. het naspel (1674-1713).

Locaties en data:

Ter Apel, Hessebibliotheek (Molenplein 25): 23 mei – 30 mei – 13 juni.

Winschoten, Lutherse kerk (Vissersdijk 70): 25 mei – 1 juni – 8 juni.

Aanvangstijdstip: 19.45 u. (inloop 19.30 u.). Kosten deelname per avond: € 12,50. Passepartout voor alle 3 lezingen: € 30,- Consumpties inbegrepen.

Aanmelding voor de lezingen in Ter Apel via: klantenservice@bibliotheekgroningen.nl.

Aanmelding voor de lezingen in Winschoten via: jochemabbes@sisteviator.nl.

Na aanmelding ontvangt u nadere informatie en een bevestiging van deelname.

Toelichting

Dit jaar wordt op vele plaatsen het roemruchte Rampjaar 1672 herdacht. Koning Lodewijk XIV van Frankrijk, koning Karel II van Engeland, de Munsterse prinsbisschop Christoph Bernhard van Galen en prinsbisschop Maximiliaan Hendrik van Beieren van Keulen verklaarden de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden de oorlog en vielen het land aan. “Het volk was redeloos, de regenten radeloos en het land reddeloos” volgens een oud gezegde. Ondanks het uitgekiende diplomatieke (en spionage-) netwerk van de Hollandse raadpensionaris Johan de Witt, ontsnapte het geheim Verdrag van Dover van 1 juni 1670 aan zijn aandacht.

De gevolgen leken aanvankelijk desastreus, maar de Hollandse Waterlinie hield stand en admiraal Michiel de Ruyter wist de Engelse en Franse vloten in de Slag bij Solebay op afstand te houden. De prins van Oranje werd ondertussen als redder in nood als kapitein-generaal aangesteld, terwijl De Witt en zijn broer werden geslachtofferd in een voor Nederlandse begrippen afgrijselijke lynchpartij.

De prinsbisschop van Munster was ondertussen het oosten en het noorden van het land binnengevallen en richtte na de verovering van Oost-Groningen en Coevorden zijn pijlen op de stad Groningen. Bourtange hield als enige van de Oost-Groninger schans stand dankzij de onbuigzame houding van kapitein Bernhard Johann Prott, de commandeur van dat moment. Via de ontruimde schansen in het noorden vielen de Munsterse troepen het Oldambt en Westerwolde binnen en voegden zich met de troepen op de Hondsrug samen voor de belegering van Groningen. De “Stadjers” hielden echter stand en op 28 augustus staakten de Munsterse troepen het vuren.

De Munsterse aanval bracht in de provincies Groningen en Drenthe heel wat teweeg, met hoogte- en dieptepunten in het krijgsverloop. De verdediging verliep aanvankelijk rampzalig, waarbij het standhouden van Bourtange dankzij de onvermurwbare commandeur Johan Bernhard Prott één van de weinige lichtpunten was. Hoewel de Republiek bijna onder de voet was gelopen, keerde door toevallige en berekende kansen het tij en herstelde de veerkracht van de bevolking. Op bijna miraculeuze wijze overleefde de Republiek de bijna fatale oorlog, maar het hoogtepunt van de Gouden Eeuw was voorbij, zo bleek in de jaren daarna.

Groninger Molenaars

Molen ter Haar bron Groninger Archieven

De genealogische pagina op mijn website van de ‘Groninger molenaars’ heb ik weer kunnen aanvullen, corrigeren en uitbreiden.
Ruim 10.000 records zijn nu in te zien op:
https://www.bdpoppen.nl
Uiteraard ontvang ik graag reacties, aanvullingen en correcties.
Met vriendelijke groet,
Bob Poppen

B.D. Poppen
Ripperdadrift 16
9981 LH Uithuizen
06 14 34 41 53
bob@bdpoppen.nl
https://www.bdpoppen.nl
Groninger molenaar

Bezoek aan de Joodse Synagoge in Groningen zeer geslaagd

Donderdag 21 april 2022 bezocht een grote groep van onze leden de Joodse Synagoge in Groningen. Een volle bus vertrok uit Onstwedde en in Groningen voegde zich nog een groep erbij, die met eigen vervoer was gekomen. In de bus vertelde voorzitter Jochem Abbas het een en ander en in de synagoge werd het woord gevoerd door de directeur van de Synagoge tevens ons bestuurslid Geert Volders en Wout van Bekkum. Al met al waren het zeer interessante verhalen, die door de aanwezigen zeer werden gewaardeerd. De meeste mensen vonden een dergelijk uitstapje voor herhaling vatbaar.

Feiten en verhalen over het “rijke” Joodse Leven – Lezing door Wout van Bekkum

Doorgestuurd bericht:
Mogelijk heeft u of uw leden interesse in onderstaande lezing. Het is een openbare lezing dus voor iedere geïnteresseerde toegankelijk.
Al het goede,
Bestuur Nut-Winschoten
Secretaris K.B. van Slochteren

Feiten en verhalen over het “rijke” Joodse Leven.

Over enige weken is het weer 4 mei en herdenken we op meerdere plekken in onze gemeente alle slachtoffers vanaf 1940 tot 2022 die stierven in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Kenmerkend daarbij is altijd de aandacht tijdens de 4 mei herdenkingen voor de vele uit het Oldambt weggevoerde Joden.
Maar wie waren die Joden die sedert het einde van de 17e eeuw een onuitwisbare stempel hebben gedrukt op de gemeente Oldambt, wat was hun cultuur en wat deden ze voor onze gemeente?
Dinsdag 19 april 2022 is er een lezing in de Boschpoort te Winschoten met als spreker de emeritus-hoogleraar Midden-Oosten studies aan de Rijks Universiteit van Groningen die ook bijzonder hoogleraar was inzake de geschiedenis en cultuur van het jodendom aan de Universiteit van Amsterdam de professor dr. W.J. (Wout) van Bekkum.


Deze professor is een van de belangrijkste kenners in Nederland van de Joodse geschiedenis en de Joodse taal. Hij heeft maar liefst 277 publicaties op zijn naam. Als tolk van `t olle volk heeft deze professor het Gronings-Jiddisch vastgelegd. Hij kent alle woorden in het Gronings, die van oorsprong onderdeel uitmaakten van de Joodse taal en kan als geen ander vele boeiende verhalen opdiepen uit de rijke Joodse geschiedenis van de gemeente Oldambt met goede en slechte decennia. Bovendien: hij is zelf in 1954 geboren te …… Winschoten.

Wie waren Balletje van Berg, Klaartje de Beer, Saul van Messel, Jaap Meyer, Etty Hillesum? Wie waren lid van Allebé en Bato? Welke taal werd er gesproken onder de veehandelaren op de Adrillenmarkt? Wat was de rol van de sjoel in de Bosstraat te Winschoten? Waarom heet of heette handelsstad Winschoten ook Sodom en/of Lutje Mokum? Wat betekent geordende Kille? Waarom werkten Joodse veenarbeiders in Oude Pekela bij Feike Clock?
Kortom het wordt een zeer interessante lezing over de historie van het Joodse Leven met professor W.J. van Bekkum op dinsdag 19 april in De Boschpoort, het Boschplein 2 te Winschoten. Aanvang 19uur30. Een lezing waar iedereen met interesse voor de geschiedenis van de gemeente Oldambt welkom is. De toegang bedraagt inclusief twee consumpties 10 euro. Leden van het NUT 5 euro korting.