Nieuw boek over Ter Apel van Jakob Been

Op 1 december verschijnt alweer het vijfde boek van Jakob Been over de geschiedenis van Ter Apel en omstreken. Het zijn opnieuw verschillende onderwerpen: Het meest intrigerende verhaal staat zonder enige twijfel in hoofdstuk drie, waarin op ongeveer veertig pagina’s alles wordt beschreven van het waarschijnlijk grootste drama dat zich ooit in Zuid Westerwolde heeft afgespeeld: het bombardement op de aardappelmeelfabriek in Ter Apelkanaal, waar in 1944 tien burgers bij om het leven zijn gekomen, allemaal werknemers van de fabriek. Op alle aspecten van dit vaak onderbelichte drama wordt ingegaan: hoe en waarom kon het gebeuren dat een bevriende (!) natie zoveel bommen liet vallen, gesprekken met veel nabestaanden en veel foto’s van de omgekomen slachtoffers om hen te eren, zullen in dit hoofdstuk staan. Ook verhalen van mensen die het bombardement hebben meegemaakt worden verteld.

Ook de historie van de molen van Deiman, die tussen 1854 en 1969 midden in het huidige centrum van Ter Apel heeft gestaan, komt aan bod. Uitgebreid wordt ingegaan op de drie generaties Deiman die eigenaar zijn geweest. De geschiedenis van de molen en het beroep van molenaar wordt beschreven. Een ander interessant thema vormt het Dülmer Orkest: het eerste fanfareorkest van Ter Apel en één van de drie voorlopers van de huidige Ter Apeler Harmonie. Waar komt de naam Dülmer vandaan, hoelang bestond het orkest, waar en hoe vaak speelde men en wie waren de dirigenten zijn een aantal van de vragen die beantwoord zullen worden.

Een ander verhaal gaat over de ingenieur van de stad Groningen die er voor heeft gezorgd dat het klooster in de jaren 1931, 1932 en 1993 een gedaanteverwisseling onderging en die als dank een straatnaam naar zich kreeg vernoemd: C.L. De Vos tot Nederveen Cappel.

Burgemeester Velema van Westerwolde heeft ook nu weer het voorwoord geschreven. Het boek is te koop bij de auteur voor € 27,50 (excl. eventuele verzendkosten).

Het kan besteld worden via de mail jbeen01@hetnet.nl

Zeshonderdste lid is in aantocht

Vier jaar geleden verwelkomde de Historische Vereniging Westerwolde haar 500ste lid en nu naderen we de 600. Het zou mooi zijn als we voor het eind van het jaar het 600ste lid konden verwelkomen. Met onze interessante ledenbijeenkomsten en ons zeer lezenswaardig tijdschrift Terra Westerwolda doen we velen nu al een heel groot plezier. Mogen we u ook binnenkort als lid verwelkomen? Als u zich nu opgeeft als lid en u bent de 600ste, dan krijgt u een jaar lidmaatschap van ons cadeau.

Het lidmaatschap kost € 25,00 per jaar en opgeven gaat heel gemakkelijk via deze link: Lid worden.

Haal een museumstuk in huis I Publiek kiest nieuwe poster voor #bovenjebank

Wanneer: 15 tot en met 26 november 2021
Website: www.hetmow.nl/bovenjebank en (vanaf 15 november!) www.hetmow.nl/stem
Over de actie #bovenjebank


Door COVID-19 is het MOW in 2020 en 2021 beperkt toegankelijk geweest voor bezoekers. Voor iedereen die wel een beetje culturele troost kan gebruiken, pakt het museum daarom uit met de actie ‘het MOW boven je bank’. Op gratis af te halen posters vind je een aantal kunstwerken en cultuurhistorische objecten uit de eigen collectie van het MOW. Zo komt die collectie als cadeautje naar het publiek toe!

Keuzeopties derde poster
In deze nieuwe stemronde staat het thema ‘Thuis’ centraal en valt te kiezen uit foto’s gemaakt door Heleen Haijtema. Daarmee sluit het museum aan bij de gelijknamige foto-expositie die daar nu te zien is.

Heleen Haijtema is beeldmaker in brede zin. Haar werk bevindt zich op het snijvlak van geënsceneerde fotografie en toeval, met een voorkeur voor licht absurdistische situaties. Ze werkt veelal autonoom maar ook in opdracht van bijvoorbeeld Grand Theatre en Into Nature en exposeerde bij Grasnapolsky, Fotomuseum Den Haag, Explore the North en meer.

Heleen Haijtema voor het MOW oorijzers

Heleen Haijtema voor het MOW porselein

Heleen Haijtema voor het MOW hoedenspelden

ln opdracht van het MOW legde Haijtema museale objecten vast die een rol speelden in het dagelijkse leven van vooral begin negentiende eeuw. Op heel eigen wijze maakte ze er tableaus van waarin de voorwerpen een bijna mythisch karakter krijgen. Zo zie je oorijzers, gedecoreerd door een rijkelijk gedecoreerde omslagdoek. Door de lichtinval doet de foto denken aan klassieke stillevens. Op een andere foto tref je de ongewone combinatie van een verzameling geologische stenen waaruit fraaie hoedenspelden steken. Het derde beeld toont ludiek gestapeld porselein, als een echo van een persoonlijk leven, een vroeger thuis.

De foto’s maken in het museum niet alleen indruk door hun enorme formaat, maar ook door de menselijke sporen die er in te ontdekken zijn, zoals bijvoorbeeld kleine reparaties.

Van 15 tot en met 26 november bepaalt het publiek zelf welke collectie-items op de derde poster verschijnen. Je kunt hierbij kiezen uit een voorselectie van de beschreven foto’s; de oorijzers, de hoedenspelden en het porselein.

Stemmen gaat zo
Breng je stem uit via de speciale stempagina op de website van het MOW: www.hetmow.nl/stem. Dat kan vanaf 15 november. Na 28 november maakt het museum bekend welk collectie-item de meeste stemmen kreeg en als poster gedrukt wordt. Tegelijk volgen informatie over afhaaldatum en afhaallocaties.

Meer informatie over de posteractie vind je op de website www.hetmow.nl/bovenjebank

Over de collectie
Het MOW draagt zorg voor een groot aantal kunstwerken en cultuurhistorische objecten die één op één samenspreken met de eigen omgeving. Regelmatig krijgen deze een plaats in een tentoonstelling, maar een groot aantal kun je ook online bekijken: bijvoorbeeld op de Pinterest-pagina van het MOW of op collectiegroningen.nl.

Over het MOW
Daar waar het weidse Oldambt het romantische Westerwolde ontmoet, vind je het MOW, een modern en eigenzinnig museum, met steeds weer nieuwe tentoonstellingen.

www.hetmow.nl | 0597 – 53 15 09
kantoor bereikbaar ma t/m vri 9:00 – 17:00

Overgebleven in Stad en Ommeland

In september verscheen een nieuw boek met illustraties van de Onstwedder kunstenaar Geert Schreuder. ‘Overgebleven’ is een ongewone, soms vermakelijke en onverwachte ontdekkingstocht naar in tijd en ruimte overgebleven ‘voorwerpen’, gebouwen en landschapselementen in de provincie Groningen. Fons van Wanroij schreef de teksten. Bij het boek hebben ze nu een muzikale voorstelling gemaakt. Op uitnodiging van het Streekhistorisch Centrum spelen ze die op zondag 21 november in Stadskanaal.
Tijdens de voorstelling draagt Fons van Wanroij enkele verhalen uit het boek voor. Daarbij projecteert Geert Schreuder de door hem gemaakte pentekeningen en een klein ensemble onder leiding van de componist/pianist Nanne van der Werff zorgt voor mooie liedjes en instrumentale muziek tussen de voordrachten.
De verhalen gaan bijvoorbeeld over gebouwen die hun oorspronkelijke functie kwijtraakten, sporen van de ijstijd in het landschap, menselijke bedrijvigheid en verborgen curiositeiten: een doorrit bij een café, een kerk op een industrieterrein, resten smalspoor van verdwenen steenfabrieken, een waterput onder de grond, een bunker bij Jipsingersluis, een Lourdesgrot bij Ter Apel of een pluk hoogveen, door verveners achtergelaten.
Na twee eerdere succesvolle voorstellingen op het Hogeland staan ze op 21 november in Stadskanaal. De voorstelling begint  om 14.30 uur en vindt plaats in de Bibliotheek te Stadskanaal, Continentenlaan 2, 9501 DG te Stadskanaal. Entree 6,00 p.p. ; donateurs van het SHC betalen € 4,00. In verband met de Coronamaatregelen is het tonen van de corona-QRcode verplicht. Reserveren kan online via www.streekhistorischcentrum.nl. De entree is excl. € 1,- transactiekosten per reservering.

 

Bericht van de Groninger Archieven

Weer reserveren voor studiezaalbezoek

Vanaf 8 november zijn aangescherpte coronamaatregelen van kracht in ons gebouw. De belangrijkste is dat u een plek moet reserveren voordat u naar de studiezaal komt. Vervolgens vraagt u zelf stukken aan via onze website. Wilt u er zeker van zijn dat het gewenste archiefmateriaal klaarligt wanneer u naar de studiezaal komt? Reserveer de stukken uiterlijk vóór 12.00 uur op de werkdag voorafgaand aan uw bezoek.

Aander luu binn ook luu – Twee lezingen over het Joodse leven in de grensstreek

Aander luu binn ook luu

Twee lezingen over het Joodse leven in de grensstreek


Op woensdagavond 27 oktober worden in Cultuurhuis de Klinker in Winschoten twee lezingen verzorgd vanwege de expositie Joods leven in de Grensstreek. De expositie is het resultaat van een samenwerkingsproject van de Ehemalige Jüdische Schule in Leer en de Stichting Folkingestraat Synagoge in Groningen.

 Dr. Juliane Irma Mihan onderzocht de verbindingen tussen de verschillende Joodse gemeenschappen in Groningen en het Oostfriese Reiderland. Het onderzoek resulteerde in het boek ‘Jüdisches Leben im grenznahen Raum’. De Nederlandse vertaling van dit boek is onlangs verschenen en is gratis verkrijgbaar in De Klinker en Synagoge Groningen. Het onderzoek, de expositie en de beide lezingen op 27 oktober, tonen aan dat de joodse gemeenschappen een eigen identiteit hadden, maar gelijktijdig in contact stonden en deel uitmaakten van de niet-joodse omgeving. Zoals men in het dialect zei: ‘Aander luu, binn ook luu’, ofwel andere mensen zijn ook mensen.

Deze avond zal dr. Mihan ingaan op de geschiedenis van de joodse gemeenschappen in Jemgum, Bunde en Weener. Drs. Geert Volders zal ingaan op de vestigingsgeschiedenis van joden in het grensgebied. Het is niet toevallig dat in de Groningse veenkoloniën en vestingen de eerste kehillot (joodse gemeenten) ontstonden en dus niet in de veel oudere dorpen op de zand- en kleigronden. Ook hier speelt het begrip ‘grens’ een belangrijke rol.

De lezing door dr. Mihan zal in het Duits plaatsvinden, Volders spreekt in het Nederlands. Het project ‘Joods leven in de grensstreek’ wordt in het kader van het INTERREG V-A Programma Deutschland-Nederland met Europese gelden uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Niedersächsischen Ministeriums für Bundes- und Europaangelenheiten und Regionalentwicklung en de Provincie Groningen georganiseerd. De expositie is nog tot en met 30 oktober in Cultuurhuis De Klinker te zien, daarna reist de expositie door naar de synagoge in Bourtange en daarna naar Synagoge Groningen.

Plaats:              Cultuurhuis De Klinker, D.U. Stikkerlaan 251 Winschoten

Datum/Tijd:      Woensdag 27 oktober – Aanvang 19.30 uur

Voorafgaand en na afloop van de lezing is het mogelijk de expositie in de bibliotheek te bekijken.

Reserveren:      www.indeklinker.nl of via deze link;

Voor een bezoek aan De Klinker heb je een geldig coronatoegangsbewijs nodig. Dit kan een negatieve testuitslag zijn, een vaccinatiebewijs of een bewijs dat je hersteld bent van corona.

Monument21 voor het Stadskanaalster Achterhuis wordt eindelijk officieel onthuld

Op maandag 25 oktober 2021 vindt de officiële onthulling plaats van Monument21. De onthulling stond oorspronkelijk gepland voor april 2020 maar moest door de coronapandemie  al twee keer worden uitgesteld. Vanaf 12.30 uur is iedereen van harte welkom om deze onthulling bij te wonen.

Het monument werd begin 2020 geplaatst langs de Barkelazathe, nabij de rotonde. Dit monument is ter ere van en nagedachtenis aan Willem en Hindertje Drenth die samen met hun dochters Lammie en Fennie in de Tweede Wereldoorlog vanaf de zomer van 1942 onderdak hebben geboden aan zestien onderduikers waarvan dertien van Joodse afkomst. Allen hebben de oorlog overleefd.

Het kunstwerk is tot stand gekomen dankzij bijdragen van bedrijven, fondsen, overheden en particulieren.

De onthulling wordt verricht door Hennie Helwig-Kosses, dochter van Lammie Drenth en Bennie Kosses en kleindochter van Willem en Hindertje Drenth,  samen met de commissaris van de koning René Paas. Aan deze activiteit doen ook veertig leerlingen van de Piet Prinsschool mee.

Het monument is ontworpen door kunstenaarscollectief WINKAL, bestaande uit Bernard Winkel en Leo Kaldenbach. 21 gebogen stalen platen symboliseren alle 21 mensen die op het moment van de bevrijding in het kleine huis leefden

Meer informatie: https://monument21.nl/

Nieuw boek van Alie Noorlag over Hermann Johannes Conring

De Oostfriese Hermann Johannes Conring was een Duitse jurist die in de jaren 1940-1945 als gedelegeerde van de Duitse bezettingsmacht fungeerde. Hij werd ervan beschuldigd in de hoedanigheid van Beauftragte van Seyss-Inquart meegewerkt te hebben aan het plan om de Nederlandse staat op te heffen. Ook werd Conring ervan beschuldigd de Joden in de provincie Groningen te hebben vervolgd en standrechtelijke executies te hebben laten uitvoeren bij de april-meistaking in 1943. Conring was in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog Landrat in de Oostfriese Landkreis Leer. In de naoorlogse jaren zette Conring zich als CDU-Bundestag-Abgeordnete in voor landbouw, kunstbeveiliging en dewaterhuishouding in Oost-Friesland.

Alie Noorlag studeerde Communicatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij is verbonden aan de Gedenkstätte Esterwegen, die aan de vijftien Emslandkampen en hun slachtoffers herinnert.

ISBN: 9789056157913.Auteur: Alie Noorlag Bindwijze: Gebonden Pagina’s: 160
Prijs: € 24,90 Taal: Nederlands

Rabo ClubSupport

Goed voor jouw club & geweldig voor de buurt Iedereen verdient een club Iedereen verdient een plek waar je altijd welkom bent. Waar je jezelf kunt zijn en elkaar sterker maakt. Clubs en verenigingen zijn zulke plekken. Van sport en hobby tot kunst en cultuur. En dat moet zo blijven. Daarom helpt Rabo ClubSupport lokale verenigingen met kennis, netwerk en geld. Doe je ook mee? Jouw club kan ook meedoen!
Ja de Historische Vereniging doet ook weer mee dit jaar.
Stemmen:
Hoe kan je stemmen op je favoriete club? Vanaf 4 oktober kun je stemmen via de Rabo App. Ga naar het overzicht van deelnemende clubs, selecteer je drie favorieten en stemmen maar! We ontvangen je stem graag voor 25 oktober.

Fietsroutes door Stad en Ommeland

Georganiseerd door de Groninger Archieven

Tijdens de Maand van de Groninger Geschiedenis (MGG) bieden we liefhebbers aan om op eigen gelegenheid vier verschillende (fiets)routes door de provincie te volgen. De vijfde route gaat dwars door de stad Groningen. De routes van gemiddeld 40 kilometer lang zijn niet alleen mooi om te fietsen. Ze voeren langs verschillende historisch plekken en vertellen het verhaal van de arbeidsgeschiedenis in deze omgeving. De routes zijn tijdens de MGG verkrijgbaar (zolang de voorraad strekt).

Westerwolde

De route die start in het MOW | Museum Westerwolde (Bellingwolde) leidt langs allerlei plekken die verbonden zijn aan de grenswerken. Hoe was het door de eeuwen heen om in dat gebied te werken? En welke invloed heeft de grens daarop?

Veenkoloniën

De route door de veenkoloniën gaat langs het Veenkoloniaal Museum (Veendam). Er is aandacht voor het werk in de vervening, de landbouw, de scheepvaart en de landbouwindustrie.

Eemsdelta

Vanuit het MuzeeAquarium (Delfzijl) wordt door de Eemsdelta gefietst. Het water is in deze regio een belangrijke bron van arbeid. Vroeger bood de visserij veel werkgelegenheid, later de (chemische) industrie langs het water en natuurlijk de haven van Delfzijl.

Hogeland

Op het Hogeland kan de route gestart worden in Openluchtmuseum Het Hoogeland (Warffum). Hier wordt de agrarische sector onder de historische loep genomen. Hoe ging dat er vroeger aan toe?

Stad

Tot slot fietst u in de stad vanuit Museum aan de A / Noordelijk Scheepvaartmuseum (Groningen) langs de stedelijke bedrijvigheid in de vorm van kleine en grotere ondernemingen. Winkels en fabrieken staan hier centraal.

De routes zijn begin oktober beschikbaar in een routeboekje. Deze fietsrouteboekjes zijn te koop bij alle bovengenoemde partners voor € 5,-. In de gids staat alle relevante informatie bij bijzondere plekken in het landschap. U kunt er stil staan, een verhaal lezen, afbeeldingen bekijken – en die vergelijken met nu – en ook kunt u ter plekke of thuis filmbeelden bekijken.

9 oktober: Dag van de Groninger Geschiedenis


Georganiseerd door de Gronnger Archieven

De Dag van de Groninger Geschiedenis is terug en wel op zaterdag 9 oktober! Vorig jaar konden we helaas niemand ontvangen tijdens onze traditionele dag en organiseerden de Groninger er Archieven voor het eerst de Maand van de Groninger Geschiedenis. Dit gebeurde vooral online. Dit jaar hebben we weer een Maand met daarbinnen de Dag. Deze is anders van opzet, maar minstens zo leuk als voorgaande jaren.

Op zaterdag 9 oktober openen wij de deuren van de Groninger Archieven. In ons gebouw leiden we u langs een route, gebaseerd op de fietsroutegids Aan het werk, die we speciaal voor de Maand van de Geschiedenis maakten. Hierin vindt u vijf historische fietsroutes door de provincie. En ook tijdens de Dag gaat u met ons op reis: van Westerwolde, naar Eemsdelta en via de Stad, het Hogeland en de Veenkoloniën terug. Deze rondleidingen duren ongeveer 1 uur en 15 minuten en worden op verschillende tijdstippen gehouden.

Meld u aan en maak op zaterdag 9 oktober kennis met de werkzaamheden van boeren, monniken, schippers, arbeiders en wetenschappers en waarom deze beroepen met name in bepaalde delen van de provincie voorkwamen.

Praktisch

Aanmelden is noodzakelijk. Per rondleiding kunnen maximaal vijftien mensen mee. Aanmelden kan vanaf 23 september via deze website.
Omdat we op een veilige manier u en onze medewerkers een leuke dag willen bezorgen, vragen wij u bij binnenkomst naar een Coronatoegangsbewijs. Hiervoor gebruiken we de CoronaCheck-app. U kunt ook uw gele boekje met de benodigde stempels laten zien. Daarnaast vragen we u 1,5 meter afstand te houden van andere bezoekers en onze medewerkers.

Het MOW zoekt Bemoeials

Het MOW I Museum Westerwolde introduceert een kinderbestuur. Door zelf voor en achter de schermen actief te worden leren kinderen van het museum en van elkaar. Tegelijk dragen zij er aan bij het museum aantrekkelijk te maken voor jonge bezoekers. Meedoen is gratis en aanmelden kan vanaf nu tot 11 oktober 2021.

Zit jouw hoofd altijd vol ideeën? Ben jij tussen de 9 en 13 jaar en nieuwsgierig hoe het er in een museum aan toe gaat? Dan is het Kinderbestuur iets voor jou.

Wat ga je doen?

  • Vlog over tentoonstellingen en workshops.
  • Interview een kunstenaar.
  • Deel foto’s en filmpjes op Insta en TikTok.
  • Bedenk activiteiten en test ze uit.
  • Open een tentoonstelling.
  • Geef een rondleiding

Skills

In bliksemtrainingen leer je alles over het museumwerk. Ook buiten het MOW valt veel te ontdekken, ga je mee op excursie?

Meedoen is gratis en als dank krijg je een Kindermuseumkaart. Daarmee kun je een jaar lang gratis naar alle musea in Nederland.

Meer weten? Kijk op hetmow.nl/kinderbestuur

Meld je aan!

Mail het MOW via hestherbakker@hetmow.nl Vertel wat over jezelf en maak duidelijk waarom je mee wil doen. Vergeet ook je naam, leeftijd, school en woonplaats niet!

Een bestuursjaar start in oktober, maar je kunt je het hele jaar door aanmelden. Als er zoveel belangstelling is dat niet iedereen mee kan doen, hoor je dat.

Woon je wat verder van Bellingwolde en is de reis een probleem? Laat het weten, dan bedenken we een oplossing.


Over het kinderbestuur:

In het MOW Museum Westerwolde vinden jonge bezoekers eigen activiteiten en educatie onder de noemer MOW Jong! Om dat aanbod te verdiepen lanceert het museum een kinderbestuur. Voor de periode van een jaar kun je als bestuurslid achter de schermen meewerken in het MOW. In verschillende workshops en excursies leer je alles over het museum, zodat je goed voorbereid bent op je taken. Wat je precies doet kies je zelf, in overleg met anderen. Via social media deel je wat er in het museum te zien en te doen is. Zo maak je ook leeftijdgenoten in de regio enthousiast voor kunst en erfgoed. Deze vorm van kinderparticipatie biedt kinderen de kans om op een unieke manier kennis te op te doen en vaardigheden te ontwikkelen in de culturele sector, voor jeugd die opgroeit in Oost -Groningen is dat vaak niet vanzelfsprekend. Het MOW draagt met het kinderbestuur graag bij aan de verbreding van hun referentiekader, hun toekomstperspectief en aan een trots gevoel over de eigen regio.

Het kinderbestuur start als driejarig project waarna evaluatie plaatsvindt. Bij succes wordt het kinderbestuur voortgezet.

Musea Heiligerlee zoeken vrijwilligers

Musea Heiligerlee

Het Museum ‘Slag bij Heiligerlee’ gaat over de slag bij Heiligerlee.
Ja, duh! En waar blijven  Westerwolde, Bellingwolde en de burcht van Wedde? Dat komt aan de orde tijdens de rondleidingen die een enthousiaste groep vrijwillige gast­dames en – heren verzorgen. Dat doen ze trouwens ook in het Klokkengieterijmuseum. Geen modernistisch audiovisueel geweld, maar gewoon van mens tot mens en aangepast aan de belangstelling van de gasten, die hun waardering in het gastenboek achterlaten.

Wij zijn geen strenge schoolmeesters en we hebben geen standaardverhaal uit ons hoofd moeten leren. U heeft belangstelling voor onze geschiedenis, anders zou u deze website niet bezoeken. Is het iets voor u om, samen met ons, de gasten van de Heiligerlese musea een meer dan geslaagd museumbezoek te bezorgen?

Kijk maar eens op onze website www.museaheiligerlee.nl of bel met Joost van Linge (0597 769010) of Kineke Kuper (06 23144499). Zij kunnen u er alles over vertellen.