Gemeentepersoneel Vlagtwedde?

In een foto-album van mijn grootvader vond ik, naast vele anderen, deze foto. Ik heb geen idee waar hij genomen is. Ik meen mijn grootvader (voormalig gemeentesecretaris van Vlagtwedde) en mijn grootmoeder in het gezelschap te herkennen. Zou het een uitje van het personeel van het gemeentehuis kunnen zijn? Mijn grootvader is in 1939 overleden, dus het moet van voor die tijd zijn. De auto is volgens mij een ‘nep-auto’  voor de foto. Ik er iemand die kan zeggen waar en wanneer de foto genomen kan zijn? En/of mensen herkent die er op staan? Ik ben erg benieuwd

met vriendelijke groet, Elly Engelkes

Tentoonstelling Fotografen van de vooruitgang arriveert in het MOW


Vanaf 14 oktober 2018 kun je in het museum te Bellingwolde terecht voor de foto’s van Tonnis Post (1977-1930) en Dirk Kome (1976). De tentoonstelling biedt een bijzondere ontmoeting tussen historische en moderne fotografie.

Tegenwoordig is de fotograaf Tonnis Post (1877-1930) vooral nog bekend van zijn foto’s van plaggenhutten in Westerwolde. Vanuit zijn studio in Winschoten fotografeerde hij echter veel meer, door het hele oosten van Groningen. Fotograaf Dirk Kome (1976) haalde in een grondige zoektocht meer dan duizend oude foto’s van Post boven water, uit collecties van musea, archieven en vooral particulieren.

Tegelijkertijd fotografeerde Kome wat er inmiddels, een kleine eeuw later, terecht kwam van de onderwerpen van Post. Zo ging hij op zoek naar de plekken en de nazaten van de mensen die Post fotografeerde. De historische en moderne foto’s komen samen in de tentoonstelling.

De tentoonstelling was eerder, in een iets andere vorm, te zien in het Fotomuseum Den Haag en reist nu naar Bellingwolde, waar de tentoonstelling extra elementen krijgt. Zo toont het MOW de resultaten van de publieksactie Mien doalders plekje, een portrettengalerij van 144 (!) foto’s én enkele foto’s van Post die recent boven water kwamen.

De tentoonstelling loopt, anders dan eerder gecommuniceerd, tot en met 31 maart 2019.

Voor kinderen biedt de tentoonstelling een eigen route en speciale programma’s tijdens de vakanties. Bij de tentoonstelling hoort verder het boek Fotografen van de vooruitgang. Het boek is onder meer verkrijgbaar in de museumwinkel.

Het MOW vind je aan de Hoofdweg 161 te Bellingwolde. Het is museum is elke woensdag tot en met zondag open, doordeweeks van 11 tot 17 uur en in het weekend van 13 tot 17 uur. De Museumkaart is geldig. Op woensdag bepaal jezelf de hoogte van jouw entree en kinderen hebben altijd gratis toegang. Meer informatie over de tentoonstelling en het museum lees je op www.museumdeoudewolden.nl.

Extra toelichting op de tentoonstelling

Fotograaf Dirk Kome (1976) heeft een fascinatie voor het platteland én historische foto’s. Iets wat bijvoorbeeld eerder tot uiting kwam in het vastleggen van zijn eigen jeugd in Rockanje en in de tentoonstelling ‘Boeren’ uit 2016, een overzicht van het boerenleven in de Nederlandse fotografie vanaf 1885. Een interesse in de bijna vergeten Groningse fotograaf Tonnis Post, past prachtig in dit rijtje.

Tonnis Post : fotograaf op de rand van de moderne tijd

Post leefde van 1877 tot 1930 en kende een bloeiende fotopraktijk in Winschoten. Bekend is hij inmiddels vooral nog van zijn fotografie van armoedige woonomstandigheden in Westerwolde en zijn verslag van de kanalisatie in deze regio. Maar hij deed natuurlijk veel meer, portretfotografie bijvoorbeeld. Vele Oost-Groningse families hebben nog wel een echte ‘Post’ in het familiealbum, al heeft men zich dat niet altijd gerealiseerd.

In de tijd van het Post, het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw was fotografie een luxe. Slechts een enkeling bezit een camera. Het is tegelijkertijd het moment van de onomkeerbare intrede van de moderne tijd. Deze voortgang toont zich in de bouw van nieuwe fabrieken, de komst van de eerste mechanische landbouwapparaten, het graven -met de hand- van kanalen in Westerwolde en de aanleg van het stoomtramspoor van Ter Apel naar Delfzijl. Tonnis Post is erbij en legt alles haarscherp vast.

Met zijn grote, houten platencamera en zijn zware schoudertas vol glasnegatieven en magnesiumpoeder doorkruist Tonnis Post Oost-Groningen op zijn fiets. Hobbelend over modderige paden, want verharde wegen zijn er nog niet. Het waterschap, de stoomtrammaatschappij en een bedrijf in landbouwapparatuur behoren tot zijn belangrijkste opdrachtgevers. Daarnaast fotografeert hij, in samenwerking met arts Pieter Bloemers Middendorp (1877-1958), vier jaar lang de huizen van de allerarmsten in Westerwolde. Post fotografeert en Middendorp noteert op de achterkant van de afdruk alle details van de veelal erbarmelijke woonomstandigheden. Het meegebrachte magnesiumpoeder dient voor het flitslicht dat in de krappe en donkere ruimtes wel nodig is.

Deze foto’s brengen een wereld tot leven die we tegenwoordig bijna niet voor kunnen stellen: armlastige Groningers voor hun half ingegraven plaggenhutten; kinderen in krappe bedstedes waar varkens of schapen omheen scharrelen; gezinnen met een tiental kinderen poserend voor een kleine, vervallen boerderij.

Kome speurde meer dan twee jaar naar de overgebleven foto’s van de Winschoter fotograaf, bij archieven, musea én bij particulieren door het hele land. Een speciale fotodag in het MOW en later in Winschoten hielpen hierbij. Uiteindelijk verzamelde Kome zo meer dan duizend foto’s van Post. Kome ging echter nog een stap verder.

Kome: Post re-visited

Ruim honderd jaar nadat Post zijn iconische foto’s maakte, doorkruist Kome met zijn camera Oost-Groningen – niet op de fiets maar heel comfortabel met de auto. Met deze zoektocht ontstaat langzaam maar zeker een beeld van de omvangrijke carrière van Tonnis Post en daarmee ook van Nederland rond de Eerste Wereldoorlog. In de voetsporen van zijn Groningse voorganger maakt Kome nieuwe beelden, een vorm van zogeheten ‘re-photography’.

Kome brengt in beeld wat er terecht kwam van de projecten die Post ooit fotografeerde en portretteert de nazaten van Groningers die door Post ooit zijn vastgelegd. Wonen de nazaten van de welgestelden onder hen nog steeds op stand? Hoe vergaat het de kleinkinderen van de plaggenhutbewoners? Heeft de kanalisatie de verwachte welvaart gebracht? In de tentoonstelling komen de foto’s van Tonnis Post en Dirk Kome samen. Post krijgt daarmee bijna een eeuw na zijn dood alsnog museale aandacht. De tentoonstelling laat een deel van het oeuvre van Post zien in dialoog met foto’s van Dirk Kome.

Tonnis Post
Tonnis Post wordt in 1877 geboren in Loppersum. Na zijn opleiding tot fotograaf aan de Kunstacademie Minerva neemt hij in 1901 een “Photo-Atelier” in Winschoten over. Behalve het fotograferen van de stroom aan mensen die naar zijn studio komt, trekt hij regelmatig voor opdrachtgevers de provincie in.

Dirk Kome
Dirk Kome (1976) komt uit Rockanje waar zijn vader en broer nog steeds een boerenbedrijf hebben. Hij studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en aan de Rijksakademie in Amsterdam. Als fotograaf legt hij in zijn werk verbanden tussen wat is en wat is geweest.

Een lijk in de Westerwoldse Aa bij Bellingwolde

Alderik Visser heeft zich verdiept in een aangespoeld lijk in de Westerwoldse Aa in 1908. Het bericht is eerder gepubliceerd in de Veenkoloniale Volksalmanak en in een wat andere vorm in de Bellingwedder. Hij stelde het artikel dat hij hierover schreef aan ons beschikbaar. Via deze link kunt u het hele verhaal lezen.

http://alderikvisser.blogspot.com/2018/09/een-lijk-in-deaa.html

Uitnodiging Excursie


Historische Vereniging Westerwolde
P/a.: Venneweg 15
9541 XN VLAGTWEDDE
tel. 0599-313529
Email: info@verenigingwesterwolde.nl

Vlagtwedde, 1 september 2018

Betreft: uitnodiging excursie

Geachte dames en heren,

Dit jaar gaat de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 22 september op excursie naar de oude Hanzestad Bremen. De directe lijnen met de geschiedenis van Westerwolde zijn deze keer iets dunner, of het moet al de band met de heilige Willehad (± 740–789) zijn, de “Apostel der Saksen”, die in Drenthe en Groningen missioneerde en de eerste bisschop van Bremen werd. Hij stichtte in 789 de Sint Petruskathedraal (St. Petri Dom) van het nieuwe bisdom Bremen, dat zou uitgroeien tot het “Rome van het Noorden” van waaruit het grootste gedeelte van Scandinavië gekerstend zou worden. De huidige dom – een magnifieke kerk waaraan vanaf de 11e eeuw is gebouwd – staat samen met het fraaie raadhuis (en de beroemde “Roland”) op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Hoewel de stad in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd werd, is er nog veel te zien in de oude Hanzestad aan de Weser. Denk bijvoorbeeld aan de Onze Lieve Vrouwekerk, de Martinikerk, de bekende “Böttcherstraße” en het pittoreske “Schnoor”, de oudste wijk van de stad. Redenen genoeg om – na Osnabrück en Münster – ook een keer de derde grote bisschopsmetropool in onze cultuurregio te bezoeken.

De reis staat onder leiding van uw voorzitter, drs. Jochem Abbes.

Voor de excursie geldt het onderstaande programma (z.o.z.), waarbij de tijden bij benadering zijn (behalve de vertrektijden) en wijzigingen zijn voorbehouden.

Programma

8.30 u. Vertrek vanaf het Informatiecentrum, Willem Lodewijkstraat 33 te Bourtange.

10.00 u. Koffie/Thee met gebak in de Klosterschänke bij Kloster Hude.

11.30 u. Bezichtiging van de Sint Petruskathedraal en de tentoonstelling in het Dom-Museum. Blik in de “Bijbeltuin” in de pandhof van de kathedraal.

12.30 u. Vrij te besteden middagpauze in Bremen. In het centrum zijn voldoende en gevarieerde lunchmogelijkheden.

15.00 u. Kleine stadswandeling door het historische centrum (o.a. door de Böttcherstraße en het “Schnoor”.

16.30 u. Vertrek uit Bremen.

18.00 u. Gezamenlijk diner in de Detenerkrug te Detern.

20.30 u. Aankomst in Bourtange.

Deelname en aanmelding
De kosten voor de dag bedragen € 49,00 per persoon (inclusief busvervoer Bourtange – Hude – Bremen – Detern – Bourtange), “Kaffee und Kuchen” in Kloster Hude en de gezamenlijke maaltijd in Detern.

Aanmelding vindt plaats door (per deelnemer) €49,00 over te maken naar de bankrekening van de Historische Vereniging Westerwolde: IBAN NL80RABO0358606063.

Vermeld bij uw betaling uw naam en adres, dan weet de penningmeester wie zich heeft opgegeven. Bij deelname aan de excursie wordt er geen bevestigingsbericht meer gestuurd, maar mocht u daar toch prijs op stellen dan kunt u uw emailadres bij uw betaling opgeven. Wanneer er te veel aanmeldingen zijn, dan wordt uw betaling natuurlijk direct teruggestort. De webmaster plaatst een bericht op onze website zodra alle plaatsen gereserveerd zijn, want ook dit jaar geldt: vol = vol.

Kortom alle reden om mee te gaan voor een interessante – en gezellige! – dagtocht naar Kloster Hude en Bremen. We hopen op een goede opkomst!

Met vriendelijke groet,
namens het bestuur,

Kineke Kuper-Dijkmeijer, secr.

Wie was wie?

Genealogie is voor velen een mooie hobby. Je familiegeschiedenis uitzoeken en kijken tot hoever terug je je familie kunt vinden. Veel zoeken in oude archieven is daar meestal voor nodig. Maar het wordt ons steeds gemakkelijker gemaakt om de archieven te raadplegen. We wijzen u daarom graag op de website www.wiewaswie.nl
waar u kunt rondkijken in een heleboel archieven waar op dit ogenblik al 177 miljoen namen te vinden zijn.

 

 

Zomernummer Terra Westerwolda verschenen

De leden van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW) hebben het zomernummer van Terra Westerwolda inmiddels al per post ontvangen. Het blad is binnenkort ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio en bij boekhandel Godert Walter in Groningen. Met ingang van deze editie telt Terra Westerwolda niet meer 32, maar 36 pagina’s. U krijgt dus voortaan nog meer geschiedenis voor uw geld!

Alle Wagt

In dit nummer o.a. een groot interview met Alle Wagt uit Ter Apel. Als schoolmeester en leraar op de RSG Ter Apel gaf Alle Wagt jarenlang met veel liefde en hartstocht het vak geschiedenis. In het interview met Hans ter Heijden citeert hij met instemming historicus dr. Lammert Buning, destijds zijn docent op de kweekschool in Winschoten: “Een vak als geschiedenis moet je bréngen, je moet er een toneelstuk van maken”. Geert Schreuder maakte een prachtig schilderij bij het interview, dat ook de cover siert: ‘Geschiedenis is theater!’.

Net als Alle Wagt wist Koos Schipper op bewonderenswaardige wijze zijn doel te bereiken. Hij vertelde zijn boeiende levensverhaal aan Tjarko van Dijk.

Spekkendikkenijzer

Jan Huizing duikt met enige regelmaat in de archieven om via resoluties en requesten te laten zien hoe onze verre voorouders hier leefden en werkten, stambomen brengen onvermoede familierelaties aan het licht en oude gebruiksvoorwerpen worden op het toneel van Terra Westerwolda in de spotlights gezet. Want wie kent nog de beddenpan? U leest het in dit nummer, waarin ook aandacht voor de unieke vondst van een 18e eeuws spekkendikkenijzer, ooit vervaardigd in opdracht van bakker Steijes en zijn vrouw in Bellingwolde.

De Ploeg

Ook de meer recente geschiedenis komt uiteraard uitgebreid aan bod. Obby Veenstra schrijft over kunstenaarsgroep ‘De Ploeg’ en het sonnet staat bij Kees Stip centraal in de serie over de literatuurgeschiedenis van Hans ter Heijden. De ingetogen column ‘Net over de grens’ van Tjarko van Dijk stemt tot nadenken, terwijl Sanne Meijer uitbundig verslag doet van haar fietstocht van Oudeschans naar De Maten. Hanne Wilzing legt uit waarom de boerderij van zijn grootouders in Smeerling werd ‘onthoofd’ en Bert Jan Hartman werpt nieuw licht op een verzetsdaad tijdens de oorlog in Sellingen, die zijn grootvader noodlottig werd. De rubrieken ‘Het portret van…’, Verenigingsnieuws HVW en Historische Actualiteiten maken het blad ook nu weer compleet.

_______________________________

Lidmaatschap
Leden van de Historische Vereniging Westerwolde ontvangen het blad automatisch; de kosten voor het lidmaatschap bedragen slechts € 25,00 per jaar. Ook lid-abonnee worden? Klik dan hier.
Het blad is voor € 4,95 ook te koop bij diverse winkels in de regio (de verkoopadressen treft u aan op deze site). Het verschijnt drie keer per jaar. Het volgende (najaars)nummer komt in november 2018 uit.

Reacties
Voor reacties of ideeën voor artikelen kunt u contact opnemen met Hans ter Heijden, telefoon: 0599 313 811 / 06 51 05 65 65; e-mail: taalschuur@hetnet.nl

Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde

Uitnodiging  

Graag nodigen wij u uit op de ´Dag van het Westerwoldse landschap´ op woensdag 11 juli 2018 te Wedde. Vrijwilligers, professionals, studenten en alle anderen die zich interesseren voor het Groninger landschap kunnen op deze dag elkaar ontmoeten, nieuwe kennis opdoen en ideeën uitwisselen over het landschap, tijdens boeiende presentaties en bijzondere veldexcursies.  

Bijzonder element is dit jaar de officiële start van de langverwachte Landschapsbiografie van Westerwolde, een tweejarig project waarin een keur aan professionals en vrijwilligers een nieuw standaardwerk gaan maken over verleden, heden en toekomst van dit gevarieerde en rijk gelaagde landschap. 

 Programma De ‘Dag van het Westerwoldse landschap’ kent vier onderdelen: 

1. Toelichting en officiële aftrap van de Landschapsbiografie van Westerwolde 

2. Nieuw onderzoek naar het landschap van Westerwolde (presentaties) 

3. Actuele landschappelijke ontwikkelingen in Westerwolde (presentaties) 

4. Landschapsexcursies (middagprogramma) 

Opgave U kunt zich per mail opgeven via cursus.landschap@rug.nl  Let op, er is een beperkt aantal van 50 plaatsen beschikbaar. Inschrijving gebeurt op volgorde van binnenkomst. 

Kosten De dag is inclusief lunch, koffie/thee en borrel. Kosten zijn € 20,-; voor studenten/vrijwilligers  € 10,-, ter plekke te voldoen. 

Locatie Gemeentehuis Wedde, Hoofdweg 2, 9698 AE Wedde 

De dag wordt georganiseerd door het Kenniscentrum Landschap van de RUG, Het Groninger Landschap en Landschapsbeheer Groningen. Met dank aan de Gemeente Westerwolde en Staatsbosbeheer.

Koningsdag: de Groninger oranjebomen


Koningsdag: de Groninger oranjebomen

Morgen vieren koning Willem-Alexander en koningin Máxima met hun familie Koningsdag in Groningen. Ter gelegenheid van de kroning van Willem-Alexander in 2013 werden in alle gemeenten ‘koningslindes’ geplant. Het planten van bomen om bijzondere gebeurtenissen met betrekking tot het koningshuis te markeren, is een traditie die op het eind van de negentiende eeuw wortel schoot. Lees het verhaal over de Groninger oranjebomen op de Levend Erfgoed Groningen website.

bron: centrum voor groninger taal en cutuur

Vertaalslag rond Heiligerlee

Op de laatste bijeenkomst van de Historische Vereniging in Wedde heeft Albert Beuse het een en ander verteld over het project “de vertaalslag rond Heiligerlee”.  Misschien interessant om te weten dat alle informatie hierover is terug te vinden op de volgende website: https://www.groningerarchieven.nl/publiek/maak-geschiedenis/51-vertaalslag.