Op de laatste bijeenkomst van de Historische Vereniging in Wedde heeft Albert Beuse het een en ander verteld over het project “de vertaalslag rond Heiligerlee”. Misschien interessant om te weten dat alle informatie hierover is terug te vinden op de volgende website: https://www.groningerarchieven.nl/publiek/maak-geschiedenis/51-vertaalslag.
Geachte leden en andere genodigden,
Op 24 april 1568 werd het Huis te Wedde door de troepen van graaf Lodewijk van Nassau-Dillenburg namens zijn broer prins Willem van Oranje-Nassau ingenomen. De borg was op dat moment bezit van Jan van Ligne, graaf van Arenberg, stadhouder van Groningen & Ommelanden namens koning Filips II en heer van Westerwolde. Drost Matthias Orth en de bezetting kregen de vrije aftocht en in de weken daarna werden in Wedde enkele duizenden huurlingen en vrijwilligers gerekruteerd voor een aanval op het Spaansgezinde Groningen. Op 23 mei van datzelfde jaar leidde dat tot de Slag bij Heiligerlee, waarbij zowel graaf Arenberg als graaf Adolf van Nassau sneuvelden. De gebeurtenissen in Wedde vormden daarmee de “opmaat” naar de Tachtigjarige Oorlog. Met een knipoog naar het verleden kunnen we zeggen dat in Wedde het latere Nederland ontstond. Om deze bijzondere datum niet voorbij te laten gaan, organiseren we op zaterdag 21 april een herdenkingsprogramma in de protestantse kerk van Wedde, waarna een herdenkingsplaquette op het borgterrein van het Huis te Wedde zal worden onthuld. Het programma ziet er als volgt uit:
13.00 – 14.00 u.: Expositie Groninger Archieven over de gebeurtenissen rond 1568 aan de hand van bijzondere archivalia in het koor van de kerk. Archiefmedewerkers zijn aanwezig voor tekst en uitleg.
14.00 u.: Opening en welkom.
14.05 u.: ‘De betekenis van de 24e april 1568 in de regionale en nationale geschiedschrijving’, door drs. J.G. Abbes, voorzitter van de Historische Vereniging Westerwolde.
14.15 u.: ‘Matthias Orth en de “confuse pampieren” van Wedde’, door dhr. R.M.A. Wegman, secretaris van de Stichting Monumenten Westerwolde.
14.30 u.: ‘Vertaalslag rond Heiligerlee en de oorlogsdreiging in brieven uit 1568’, door dhr. A. Beuse, hoofd studiezaal van de Groninger Archieven.
14.45 u.: Pauze. Tevens gelegenheid om de expositie in het koor te bezichtigen.
15.30 u.: ‘Wedde als lieu de mémoire’, door mr. F.A. Bergman, voorzitter van de Stichting Monumenten Westerwolde.
15.40 u.: ‘De zin van herdenken’, door mr. L.J. Klaassen, wnd. burgemeester van Westerwolde.
15.50 u.: Wandeling naar de Borg.
16.10 u.: Onthulling van de herdenkingsplaquette.
16.15 u.: Dankwoord en afsluiting.
Wij hopen velen van u op deze memorabele 21e april a.s. in Wedde te mogen begroeten.
Met vriendelijke groet,
K. Kuper-Dijkmeijer, secretaris a.i.
Onderstaande mail ontvingen wij op 6 april 2018 van De Verhalen van Groningen:
Geachte heer, mevrouw,
Onlangs hebben we u gevraagd om ons te helpen met het samenstellen van een portrettengalerij van Groninger verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog. Een flink aantal historische verenigingen en kringen heeft aan die oproep gehoor gegeven en prachtig materiaal aangeleverd. Onze hartelijke dank daarvoor!
De online portrettengalerij is te bezichtigen op de website www.groningen4045.nl. We zijn nog altijd bezig met het aanvullen van de galerij, dus het kan zijn dat een door u voorgedragen persoon nog niet meteen terug te vinden is. Daarnaast kunt u nog steeds materiaal aanleveren voor nieuwe portretten. Dat kan door een berichtje te sturen naar els.zwerver@deverhalenvangroningen.nl.
Inmiddels is de reizende tentoonstelling ook begonnen aan haar tocht door de provincie. De eerste halte is het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Zes grote panelen staan voor de ingang. In de bijlage ziet u een aantal foto’s. We nodigen u van harte uit om zelf een kijkje te gaan nemen. Op de website hopen we binnenkort een reisschema te kunnen publiceren.
Nogmaals hartelijk dank voor uw hulp en ondersteuning. Zonder uw inzet was dit eerbetoon aan onze verzetshelden niet mogelijk geweest.
Met vriendelijke groet,
Anja Reenders, senior projectmanager
Els Zwerver
De Verhalen van Groningen
U kunt natuurlijk naar de website gaan via de bovenstaande link, maar we wijzen u ook graag op het artikel over dominee Philippus Jacobus Greeven uit Vriescheloo een verhaal dat namens onze vereniging is aangeleverd door ons bestuurslid Jan S.A. Huizing.
De link naar dit artikel is Ds. Greeven
Met ingang van 24 maart 2018 is het secretariaatsadres van onze vereniging gewijzigd in:
Historische Vereniging Westerwolde
p.a. Mevr.K. Kuper-Dijkmeijer
Venneweg 15
9541 XN VLAGTWEDDE
Tel.: 0599-313529
E-mail info@verenigingwesterwolde.nl
De vereniging hield op 24 maart 2018 haar algemene ledenvergadering in Onstwedde. Aan de orde kwamen onder meer de notulen van de vorige vergadering, het jaarverslag 2017 en het financieel verslag 2017. Het aangekondigde agendapunt betreffende de bestuursverkiezing is aangehouden tot de vergadering van juni om een aantal redenen: mevr. Middelkamp heeft zich bij nader inzien toch niet herkiesbaar gesteld, de heer T. van Dijk kon vanwege familieomstandigheden niet aanwezig zijn en er speelt een interessante ontwikkeling m.b.t. een op te richten Werkgroep Streekhistorie Ter Apel waarbij er ook een bestuurlijke vertegenwoordiging wordt beoogd. Door omstandigheden had het bestuur niet voldoende tijd om de beoogde kandidaten voor deze vacatures tijdig bekend te maken waardoor er geen gelegenheid was om namen van tegenkandidaten in te dienen. 
Vervolgens kwamen onze leden Harmien Bruining en Chonda Luring aan het woord over hun onderzoeksresultaten wat betreft de veldnamen. Een interessant verhaal.
Na de pauze was het woord aan Rianne Luring. Haar lezing had als titel: Er waren eens drie boeren – lezing over ontwikkelingen in het Westerwoldse landschap. In de lezing werd er een overzicht gegeven van de landschappelijke ontwikkelingen rondom Onstwedde ten gevolge van de landbouw in de afgelopen eeuw. De afgelopen eeuw werd daarbij opgedeeld in drie perioden, die ter illustratie vertegenwoordigd worden door drie generaties boeren van de Onstwedder familie Luring. Waar de eerste generatie te maken had met herontginningen van het landschap, boert de tweede generatie in een periode van ruilverkavelingen en de derde in een periode van samenwerking met de natuur. De lezing werd ondersteund door (oud) kaartmateriaal van Westerwolde en oude foto’s.
Een zeer interessant verhaal waarvoor Rianne na afloop in de bloemetjes werd gezet door voorzitter Jochem Abbes.
We waren wat laat met het versturen van de uitnodigingen, maar de Algemene Ledenvergadering op 24 maart a.s. gaat gewoon door.
Graag zien wij u zaterdagmiddag in Onstwedde.
Inmiddels zijn de uitnodigingen verstuurd. Via onderstaande links kunt u de uitnodiging en het jaarverslag ook nog downloaden:
Bedankt voor u stem. We zijn erg blij met dit bedrag van de Rabo Clubkasactie.
Vandaag krijgen leden van de Rabobank hun stemcode voor de clubkas campagne in de brievenbus.
STEUN de Historische Vereniging Westerwolde en stem op de Historische Vereniging Westerwolde bij de DE RABOBANK CLUBKAS CAMPAGNE
Breng jouw stem uit en steun het verenigingsleven!
Rabobank Zuid en Oost Groningen draagt het verenigingsleven in de regio een warm hart toe. Daarom organiseert zij de Rabobank Clubkas Campagne speciaal voor verenigingen en stichtingen. Rabobank Zuid en Oost Groningen stelt € 100.000,- beschikbaar! Ook het Streekhistorisch Centrum doet mee aan de Rabobank Clubkas Campagne!
Stemmen
Van 8 t/m 22 februari 2018 mogen leden van Rabobank Zuid en Oost Groningen vijf stemmen uitbrengen op hun favoriete clubs, waarvan maximaal twee op dezelfde club. Elke stem is geld waard! De waarde van een stem wordt bepaald door het totaal beschikbare bedrag van € 100.000,- te delen door het aantal uitgebrachte stemmen. Wij ontvangen het aantal op ons uitgebrachte stemmen maal het bedrag dat een stem waard is.
Betreft: Uitnodiging ledenbijeenkomst
Geachte leden en andere belangstellenden,
Graag willen wij u hierbij uitnodigen voor de eerstvolgende ledenbijeenkomst van de Historische Vereniging Westerwolde op zaterdag 16 december a.s. in De Sprankel (Torenstraat 2) te Sellingen. De vergadering begint om 13.30 uur. Het bestuur stelt de volgende agenda voor:
Het bestuur hoopt weer velen van u op 16 december a.s. te mogen begroeten. Neemt u gerust een gast mee!
Met vriendelijke groet,
namens het bestuur,
I. Middelkamp-Maarsingh, secretaris.
Theodorus Beckeringh
Zaterdag 16 december 2017 tijdens onze ledenvergadering in Gebouw De Sprankel, Torenstraat 11, Sellingen zal de heer Reinder Reinders spreken over de Atlas van Beckeringh. Ter toelichting op deze lezing ontvingen we van de heer Reinders dit artikel.
De borgenkaart van Beckeringh – Het Groninger landschap in de 18e eeuw
In de 18e eeuw zien we in Groningen grootschalige inpoldering langs de kust en veenontginning in het binnenland: een dynamisch cultuurlandschap dat onze aandacht ten volle verdient. Nieuwe dijken in het Lauwerszeegebied, langs de Waddenkust en in de Dollard veranderen de contouren van het gewest. In het Oldambt komt na het afgraven van het veen een agrarisch gebied tot ontwikkeling met nieuwe nederzettingen, infrastructuur, openbare gebouwen en andere voorzieningen. Ook krijgt de provincie Groningen in die tijd zijn grenzen nadat een aantal grenskwesties, voornamelijk in de veengebieden, zijn opgelost.
De kaart van Theodorus Beckeringh uit 1781 toont op schitterende wijze het Groninger landschap in de 18e eeuw. Rond 1750 vat hij het plan op om een nieuwe kaart van de provincie Groningen te maken die in 1781 daadwerkelijk is gedrukt. Het is een fraaie kaart die door hem zelf is getekend en op vier grote koperplaten is gegraveerd. De rand van de kaart bestaat uit tekeningen van de voornaamste borgen en een aanzicht van de stad Groningen.
De laatste jaren zijn schetsen en tekeningen te voorschijn gekomen die Beckeringh heeft gemaakt als voorstudies voor zijn kaart. Aan de hand van de schetskaarten is Beckeringh op de voet te volgen als hij in het midden van de 18e eeuw langs wegen en kanalen op pad gaat en het Groningse landschap karteert. Het beschikbare kaartmateriaal geeft een prachtig overzicht van de werkwijze van een enthousiast amateur cartograaf en bevat een schat aan informatie die op de gedrukte kaart ontbreekt.
Een grote verrassing was het bestaan van een grote handschriftkaart van de provincie Groningen uit 1767, zonder de rand met borgen; de voorloper van de gedrukte kaart uit 1781. Beckeringh heeft deze kaart opgedragen en aangeboden aan stadhouder Willem V. De kaart bevindt zich nu in de Archives nationales de la Marine te Parijs.
In de lezing wordt aandacht besteed aan de wijze waarop Beckeringh de provincie Groningen karteerde, met aandacht voor het gebied van Westerwolde. Voorbeelden van zijn kaarten zijn tijdens de lezing te bekijken.
Reinder Reinders is archeoloog. Hij werkte als maritiem archeoloog in de IJsselmeerpolders (1974-1989) en was van 1989 tot 2006 hoogleraar archeologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 1976 heeft de leiding van het onderzoek van de Hellenistische stad Halos in Griekenland. Hij was hoofdauteur van de ‘Atlas van Beckeringh’ die in 2017 is verschenen.